Griekenland boos om Britse verbroederingspoging met Rusland

Kunst verbroedert. Met dat idee heeft het British Museum een van de zogeheten Elgin Marbles uitgeleend aan de jubilerende Hermitage (250 jaar) in St. Petersburg. Het is voor het eerst dat zo'n omstreden sculptuur wordt uitgeleend. De hoop is dat het onthoofde beeld van de riviergod Ilissos Rusland en het Westen nader tot elkaar zal brengen. Waar het in ieder geval toe zal leiden, is een verslechtering in de relatie tussen Groot-Brittannië en de Griekse regering. Griekenland strijdt al tientallen jaren voor de teruggave van de marmeren Parthenon-ornamenten.

De torso van riviergod Ilissos, onderdeel van de Elgin Marbles, is uitgeleend aan de jubilerende Hermitage in St. Petersburg Foto AP Beeld ap

In het geheim is het 2.500 jaar oude beeld naar het kunstpaleis van tsarina Catharina de Grote vervoerd. Het past in het voornemen van British Museum-directeur Neil MacGregor, die goed is bevriend met zijn Russische collega, om de Elgin Marbles met de wereld te delen en te laten zien dat hij ze niet verborgen wil houden in zijn museum, door W.F. Hermans ooit aangeduid als een zeeroversmagazijn. Volgens het museum is er in de 200 jaar dat de Elgin Marbles in Brits bezit zijn, nog nooit een verzoek geweest ze uit te lenen.

De bruikleen betreft een speciaal beeld. Ilissos is de god van de rivier waar, zo schreef Plato, Socrates onder de luwte van de platanen met Phaedrus sprak over de waarde van schoonheid en de moraliteit van liefde. 'Het belichaamt zodoende het belang van dialoog en discussie waarop de hedendaagse idealen van intellectuele nieuwsgierigheid en politieke vrijheid zijn gebaseerd', schreef MacGregor in The Times, de krant die de geheime verhuizing onthulde. Hij hoopt dat deze geste een warm effect zal hebben op de nieuwe Koude Oorlog tussen Vladimir Poetin en het Westen.

Aan deze verwachting hebben de Grieken geen boodschap. Volgens hen heeft Lord Elgin (1766-1841), indertijd de Britse ambassadeur in het Ottomaanse Rijk, de marmeren beelden gewoon gejat uit de ruïne waar het Parthenon tot gereduceerd was. Al tientallen jaren eisen ze teruggave en onlangs werd zelfs de fotogenieke topadvocate Amal Alamuddin ingeschakeld, de kersverse echtgenote van acteur George Clooney.

Haar betrokkenheid heeft het Elgin Marbles-debat heropend. Volgens sommigen zijn de Elgin Marbles een symbool van het kolonialisme en dienen ze te worden teruggegeven. 'Elk land heeft het recht te beschikken over zijn nationale erfgoed', stelde Helena Smith, de Griekenland-correspondent van The Guardian. Opinieleider Jeremy Paxman vond dat ze thuishoren in Londen. 'Als die afschuwelijke Elgin de schatten niet had meegenomen, zouden ze mogelijk zijn vermalen, om te eindigen als fundering van een of andere Atheense kebabtent.'

Het hoofdloze beeld van de Griekse riviergod Ilissos in het museum de Hermitage in de Russische stad St. Petersburg. Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.