Filmrecensie Grâce à Dieu

Grâce à Dieu is een rijkgeschakeerd monument voor misbruikslachtoffers ★★★★☆

Éric Caravaca, Melvil Poupaud en Denis Ménochet in Grâce à Dieu.

Het heeft iets opmerkelijk zakelijks, de manier waarop de zelfverzekerde familieman Alexandre Guérin in de eerste momenten van het beklemmende Franse misbruikdrama Grâce à Dieu zijn jeugdtrauma onder ogen ziet. Wanneer hij ontdekt dat de lokale priester in Lyon, die hem in de jaren tachtig misbruikte, nog steeds met kinderen werkt, kaart hij zijn zaak aan bij de Franse kardinaal en aartsbisschop van Lyon, Philippe Barbarin. Vragen schieten door zijn hoofd, en worden even snel op de kijker afgevuurd. Wat wist deze Barbarin van het gedrag van een van zijn pedofiele priesters, Bernard Preynat, toen het misbruik plaatsvond? Hoe grootschalig was het misbruik precies? Is hij in staat de priester zijn misdaden te vergeven? En hoe krijgt Alexandre andere slachtoffers aan het praten?

Sommige van deze vragen konden tijdens het maken van de film nog niet worden beantwoord. Een uitspraak in het onderzoek tegen Barbarin volgde pas na de première van Grâce à Dieu op het filmfestival van Berlijn, waar de film met de Grote Juryprijs werd bekroond. In allerijl paste regisseur François Ozon een titelkaartje aan het slot van de film aan – zo heet van de naald kan cinema zijn.

Met grote zorgvuldigheid zet veelfilmer Ozon (Swimming Pool, L’amant double), de afgelopen twee decennia goed voor bijna twintig speelfilms, de zoektocht van Alexandre in Grâce à Dieu uiteen. De eerste scènes bestaan deels uit voice-overs met hardop voorgelezen e-mails aan onder meer een tussenpersoon, die een ontmoeting op touw zet tussen Alexandre en Preynat (een angstaanjagend overtuigende Bernard Verley). Zijn nog altijd voortwoekerende egoïsme, de hooghartigheid waarmee hij zich beschermd waant door het kerkelijke instituut: ze grijpen je vol bij de keel.

Alexandre ontpopt zich tot veredeld onderzoeksjournalist, die keer op keer stuit op een mentaliteit waar je mond van openvalt (‘Dankzij u praten we tegenwoordig over homoseksualiteit en pedofilie’, zegt een priester, alsof dat hetzelfde is). Ondertussen neemt Ozon de tijd om via andere slachtoffers, soms vrienden van vroeger, zijn geprivilegieerde positie te schetsen. Zonder ondersteunende familie, goede baan en zelfverzekerd karakter is het bij lange na niet zo eenvoudig als slachtoffer van een pedofiel naar buiten te treden, laat Grâce à Dieu zien.

Ozon, soms even zakelijk als zijn hoofdpersonage, opent met zijn film de frontale aanval op de ‘katholieke omerta’. Een haarfijne ontleding van complexe trauma’s en een rijkgeschakeerd monument voor misbruikslachtoffers ineen.

Grâce à Dieu

Drama

★★★★☆

Regie François Ozon.

Met Melvil Poupaud, Denis Ménochet, Swann Arlaud, Bernard Verley.

137 min., in 35 zalen.

Interview François Ozon: ‘Politieke films bieden oplossingen; ik wil juist vragen oproepen’

Regisseur François Ozon maakte een verrassend ingetogen en actuele film over seksueel misbruik binnen de katholieke kerk. En dat levert voor de Franse filmmaker die graag prikkelt toch stress op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden