RecensieDe storm

Grøndahl schreef een vermakelijk portret van een oude intellectueel ★★★☆☆

De Deense bestsellerauteur Jens Christian Grøndahl laat een oude intellectueel zijn leven overpeinzen, en dat valt niet mee. Zijn gestuntel en hooghartigheid zijn vooral lachwekkend.

Jens Christian GrøndahlBeeld Getty

In de nieuwe roman De storm van de Deense bestsellerauteur Jens Christian Grøndahl overpeinst een gelauwerd schrijver zijn levenswandel. Adam Huus is een man die veel dagdroomt. Nu zijn kinderen volwassen zijn, beseft hij dat hij er te weinig voor hen is geweest. Hij was veel thuis, maar hij was er niet met zijn aandacht bij. Hij vervalt te vaak in ‘niet aanwezig zijn’, schrijft Grøndahl, alsof zijn hand niet in staat is ‘om het hier-en-nu-handvat vast te houden’. Kortom, een behoorlijk clichématig beeld van een mannelijke schrijver die meer om de geesteswereld geeft dan om het rommelige echte leven.

Het schrijverschap van Adam Huus is de laatste tijd in de luwte beland, terwijl zijn leven juist in een stroomversnelling raakt. De titel De storm refereert behalve aan de gure weersomstandigheden dan ook aan de dramatische gebeurtenissen die Huus met grote windsnelheid tegemoet razen. Zijn dochter uit een eerder huwelijk blijkt verslaafd aan cocaïne, zijn zoon weigert over zijn persoonlijke sores te praten en zijn schoonvader is stervende. Daar komt ook nog een #MeToo-schandaal bij: zijn uitgever blijkt ooit een jonge schrijfster te hebben betast.

In het verhaal, dat met grote vaart wordt verteld in onopvallend taalgebruik, blikt Huus geregeld terug op een tijd waarin alles nog helder leek. Hij had zich als jonge schrijver deel gevoeld van een avant-gardistisch groepje kunstenaars, maar als hij er nu over nadenkt, was het allemaal niet zo vooruitstrevend: ‘Het kwam erop neer dat de mannen altijd aan de ene kant van de tafel zaten en over kunst en politiek discussieerden, terwijl de vrouwen over kinderen praatten.’

Omdat Grøndahl een schrijver portretteert van ongeveer dezelfde leeftijd en met een vergelijkbare status als hijzelf, betrap ik me erop hem met de conservatieve sul te identificeren, hopend dat ik ernaast zit en dat de ernst van deze hooghartige Huus ironisch bedoeld is. Huus verraadt zijn behoudende inborst onder meer door de opmerkingen die hij tegen zijn schoondochter maakt over moederschap, maar het stuitendst is wel de wijze waarop hij de schrijfster portretteert die haar #MeToo-ervaring bekendmaakte: ‘Als ze ook maar een beetje minder talent had gehad, zouden haar klassieke gezicht, weelderige haardos en opvallende boezem een bezwaar zijn geweest, maar gezien de omstandigheden, werd haar voorgevel beleefd over het hoofd gezien.’ Hiervan schiet je toch in de lach?

Door het #MeToo-schandaal, waarvan ook hij plotseling deel wordt als hij zijn uitgever openlijk verdedigt, realiseert hij zich dat zijn afstandelijke karakter hem heeft gered van een nog groter schandaal. Ook hij heeft een keer de neiging moeten onderdrukken om diezelfde schrijfster te zoenen, maar zijn gereserveerdheid remde hem af. Hij kan moeilijk contact maken, wat hem weliswaar belemmert in zijn vaderschap, maar hij houdt daardoor wél gepaste afstand tot vrouwen. Zo weet hij zijn hooghartigheid toch nog in een positief trekje om te buigen.

Adam Huus is een tragische held. Hij houdt zich staande, doet zijn best, maar weet de relatie tot zijn naasten in deze onstuimige tijden amper te verbeteren. Er zitten beslist een paar ontroerende momenten in De storm, maar het leukst vond ik het gestuntel van deze oude intellectueel. Een vermakelijk portret van een man die vastzit in verjaarde rolpatronen.

Beeld Meulenhoff

Jens Christian Grøndahl: De storm

Uit het Deens vertaald door Femke Muller. Meulenhoff; 342 pagina’s; € 21,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden