Gouden Eeuw in Bagdad

‘Omgevingsfactoren beïnvloeden organismen zodat ze nieuwe kenmerken ontwikkelen die hun overleving bevorderen.’ Een uitspraak van Darwin? Nee, van een zekere al-Jahiz (ca....

Ergens weten we het wel: dat algebra is ontwikkeld in het Bagdad van de 9de eeuw, en dat die dekselse Arabieren het voor elkaar kregen de aardomtrek verbluffend nauwkeurig vast te stellen toen iedereen in Europa nog dacht dat de aarde plat was. Maar boeken over wetenschapsgeschiedenis stappen er meestal met forse stappen overheen. Masood schreef met Wetenschap & islam een aanvulling die niet alleen nodig is, maar ook nog eens zeer goed is geschreven.

Het in 762 gestichte Bagdad, waarmee de ‘Gouden Eeuw van de islamitische wetenschap’ begint, had al binnen een paar decennia een bevolking van meer dan een miljoen, terwijl zelfs de grootste Europese steden slechts enkele tienduizenden telden. In de 9de eeuw had Bagdad al een ‘Huis der Wijsheid’, dat met een beetje goede wil als eerste universiteit is op te vatten. Bagdad was ook de woonplaats van al-Khwarizmi, die in de eerste helft van de 9de eeuw niet alleen de algebra opzette, maar haar ook de naam gaf.

Belangrijk was ook Córdoba, de belangrijkste plaats van islamitisch Spanje. In de 10de eeuw waren er 75 bibliotheken, waarvan de grootste 400 duizend boeken telde.

In de 16de eeuw was het plotseling afgelopen met de islamitische wetenschap, vooral door onderlinge twisten in de moslimwereld. Het zou nooit meer goed komen. Masood draait er niet omheen: het niveau van de wetenschapsbeoefening in de huidige moslimwereld is beschamend. Het komt nauwelijks uit boven dat van de allerarmste landen, terwijl sommige moslimlanden tot de rijkste van de wereld behoren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden