Nieuw Venster Loes Reijmer

Gouden Bal-winnares Ada Hegerberg blijkt zich niet zo gemakkelijk in het ophefframe te laten drukken

Loes Reijmer werpt in deze rubriek een blik op onlinecultuur

Dat was lekker wakker worden. Eén oog open, een graai naar de telefoon en daarop het goede nieuws: er was weer een nieuwe feministische martelaar opgestaan. Een vrouw die onderwerp is van seksistische behandeling, daartegen in opstand komt en in het hiernamaals rijkelijk zal worden beloond met een volle lade niet-knellende panty’s, onbeperkt vaderschapsverlof en nul involuntary celibate-maagden.

Ik ging er eens goed voor zitten. Op het scherm verscheen de Noorse Ada Hegerberg, een van de beste voetbalsters ter wereld en in die hoedanigheid de eerste winnares van de Ballon d’Or, de gouden bal die jaarlijks wordt uitgereikt door een Frans voetbaltijdschrift. Het filmpje dat rondging op Twitter duurde 4 seconden, maar was voldoende om het vuurtje wereldwijd op te stoken. Ja, hier werd weer eens een sterke vrouw kleingehouden door het almachtige patriarchaat, in dit geval een Franse dj die informeerde of de winnares ‘misschien ook kan twerken?’ Leuk en aardig hoor, dat geklooi met die bal. Maar schudden de billen ook een beetje lekker?

Natuurlijk is het seksistisch om de eerste winnares van de Gouden Bal te vragen of ze kan twerken. Je zou het misplaatste grapje bovendien kunnen aangrijpen om een stevige boom op te zetten over de onderwaardering van vrouwen in de sport, zoals columnisten en ook tennisser Andy Murray deden. Het was niet onschuldig, betoogde die laatste op Instagram. ‘Ik ben al mijn hele leven betrokken bij sport en de mate van seksisme is ongelooflijk’.

Het verwarrende was alleen dat Hegerberg zelf zich niet zo makkelijk in het ophefframe liet drukken.

Ada Hegerberg doet een dansje met de Franse dj Martin Solveig, nadat ze de Gouden Bal heeft ontvangen. Beeld EPA

‘Ik zag het niet als seksuele intimidatie of iets dergelijks’, zei ze direct na de uitreiking. Ze was gewoon blij om de Gouden Bal te winnen en had zelfs genoten van het dansje – geen twerking – dat ze uiteindelijk had gedaan met de dj. Ook na een nachtje slapen zei ze tegen CNN dat ze zich ‘niet ongemakkelijk’ voelde op het podium, ook al had hij haar, inderdaad, best een vraag mogen stellen over voetbal.

Als gestaald feminist hoor je nu op te merken dat vrouwen geconditioneerd zijn om mannen op hun gemak te stellen, maar er lijkt hier toch iets anders aan de hand. De discrepantie tussen de beleving van Hegerberg en die van de mensen op sociale media zit in die 4 seconden. Het contextloze filmpje dat rondging op Twitter was veel krachtiger dan wat er echt gebeurde.

In de korte video lijkt Hegerberg na een ferm ‘non’ boos weg te lopen. Dat beeld zet alles op scherp: zijn vraag is ontoelaatbaar en zij trekt haar conclusies – wát een smet op de feestvreugde. In werkelijkheid draaide ze een rondje en kwam lachend teruglopen. Ook wekt het filmpje de indruk dat er op het podium geen seconde is stilgestaan bij het historische moment. Maar de twerkvraag kwam nadat de nieuwe prijs groots was aangekondigd en Hegerberg zelf een speech had gehouden over de betekenis ervan voor voetballende meisjes.

Die 4 seconden maakten de gebeurtenis eigenlijk tot een meme, een beeld waarop betekenissen vrijuit geprojecteerd konden worden. ‘Haar reactie is veelzeggend’, meldde het liveblog van The Guardian, zonder te weten wat Hegerberg daadwerkelijk dacht. ‘Dit verpestte haar moment’, besloot de Britse sportjournalist die het filmpje online plaatste voor de voetbalster. ‘Wat moet dit ongemakkelijk voor haar zijn geweest’. Niet alleen het hoofd van de Hegerberg zou boekdelen hebben gesproken, ook dat van talent Kylian Mbappé op de eerste rij. De voetballer zou ‘verbijsterd’ zijn geweest, beweerde sportzender ESPN louter op basis van de beelden. Alleen: de uitdrukking op zijn gezicht is helemaal niet zichtbaar.

Zo werkte iedereen gretig mee aan de ophef, zij het goedbedoeld of voor de clicks. Met een wrang gevolg. Na de uitreiking was er veel aandacht voor Hegerberg. Het ging alleen nauwelijks over haar kwaliteiten als voetbalster.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden