Jeugdboeken

Goor, grappig, ontroerend, alledaags: als het om kinderpoëzie gaat, valt er veel te kiezen

Dichters genoeg, ook voor kinderen. Het is de kunst er een te vinden met wie het echt klikt.

Elke keer als de dikke van Komrij door ons huis slingert, leest zoonlief poëzie. Na enig geblader – De Nederlandse kinderpoëzie in 1000 en enige gedichten is ons omvangrijkste boek – klinkt gegniffel. Hij heeft zijn favorieten gevonden. Vieze varianten van sinterklaasliederen en eentje over een pinda die onder de trein komt. Komrij deed er goed aan ook stoute en schunnige schoolpleinrijmpjes op te nemen.

Daar is meteen mee bewezen dat kinderen gedichten wél waarderen, mits goor of grappig. Zoals ‘Naar bed, jij!’, in het net verschenen Ontzettend smerig van Andy Griffiths en Terry Denton (Lannoo; € 13,99; 8+), vertaald door Edward van de Vendel: ‘Hoe zou jij het vinden/ in je bed vol stenen/ in je minipyjama/ die knelt tussen je benen?’, schmiert Andy tegen zijn onverbiddelijke ouders.

Wel wat anders dan de puntgave verzen in Alle wensen van de wereld (Leopold; € 15,99; 8+) van Rian Visser en illustrator Janneke Ipenburg. Te midden van verstilde, sfeervolle tekeningen lezen we over een ontmoeting: ‘We geven elkaar/ een halve handdruk/ jij de hand en ik de druk./ Een halve knipoog/ jij de knip en ik het oog./ Een halve glimlach:/ jij de glim en ik de lach.’ Elders, over opa: ‘En als ik iets vergeten ben/ zegt opa nóóit:/ Het zal wel niet belangrijk zijn./ Dan zegt hij:/ Dat heb ik soms ook./ Rot, hè?’

Visser laat knap zien waar de serieuzere Nederlandse jeugdpoëzie in uitblinkt: die is prettig licht, vanzelfsprekend alledaags, toch aan het denken zettend, ontroerend, ontwapenend en geestig. Deze prachtig verzorgde bundel is een van de beste van de afgelopen jaren. Alle wensen van de wereld laat, zonder gekheid, niets te wensen over.

null Beeld Leopold
Beeld Leopold

Je vergeet bijna hoe bijzonder zo’n verschijning is. Poëzie heeft de reputatie moeilijk te zijn en uitgevers durven het dan ook niet snel aan met nieuwe. Dat is jammer, want Nederland en Vlaanderen hebben het met dichters helemaal niet slecht getroffen: we hebben er veel en de kwaliteit is hoog. Sla Komrij er maar op na. Of, moderner, de overzichtelijke website van het poëzieproject Raadgedicht. De kunst is om er een te vinden waar het echt mee klikt.

Een veilige oplossing is dan een bloemlezing. Bij de enige uitgever die al vijftig jaar standvastig in kinderpoëzie blijft geloven, verschenen er onlangs twee: Altijd wat te vieren (Querido; € 14,99; 8+), met illustraties van Carll Cneut, en Tintelvlinders en pantoffelhelden (Querido; € 18,99; 8+), met illustraties van Sanne te Loo. De eerste bundel bevat eerder gepubliceerd werk van Annie M.G. Schmidt tot Toon Tellegen, de tweede juist nieuwe gedichten van jongere topdichters, onder wie Simon van der Geest en Pim Lammers.

Stuk voor stuk sterk werk, maar hoe kom je daar als beginnende dichter tussen? Een wonderprachtig dier (Ploegsma; € 39,99; 8+), geïllustreerd door Britta Teckentrup, lost dat op door vooral véél te bieden: 366 gedichten, voor elke dag van het jaar een, plus een reserve in februari.

null Beeld Ploegsma
Beeld Ploegsma

Kinderdichters, toegankelijke volwassenendichters, dode dichters, levende dichters, jonge talenten, winnaars van een speciaal voor dit boek gehouden wedstrijd, ouder en fonkelnieuw werk. De voorloper met hetzelfde concept, Ik wou dat ik een vogel was, is volgens de uitgever het succesvolste poëzieboek in jaren.

Door meer gedichten over één dier naast elkaar te zetten, ontstaan komische perspectieven en vergelijkingen. Volgens Hans Warren luistert die stijf staande reiger naar het ‘woelen van een verre vis’. Volgens de Vlaamse dichter Ben Cami treurt hij gewoon om zijn ‘stervend ontbijt’. Geestig is het gedicht van Gerard Berends over het ansichtkaartje van de dieren aan de zieke jager, met wie ze altijd zo’n lol hebben. Ze missen hem. Hij hen gelukkig ook.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden