Review

Goethes eigen Arabische lente

Vertaler liet zich aansteken door de durf van Goethe.

Het Midden-Oosten, de Arabische wereld: neutrale aanduidingen die dagelijks in de media opduiken. Toch hebben velen er associaties bij, vaak weinig positieve, en de berichten over oorlogen, etnisch en religieus geïnspireerd geweld versterken vrees en vijandigheid. Nieuwsfeiten kunnen onbedoeld bijdragen aan een karikatuur met de kracht van een selffulfilling prophecy. De (lange) geschiedenis die aan veel van de huidige conflicten voorafging, wil men niet kennen, en zo er al sprake is van een ontmoeting met vluchtelingen uit de regio, dan voert onbevangen interesse daarin zelden de boventoon.

De eerste complete Nederlandse vertaling van Goethes dichtwerk West-oostelijke divan, door Ard Posthuma, komt als geroepen. Het Duitse genie dat zich al eerder met alle zinnen onderdompelde in Italiaanse sferen, schreef in 1819, rond zijn 65ste, een bonte 'markt' van gedichten bij elkaar - alle geïnspireerd door het werk van de veertiende-eeuwse Perzische dichter Hafez.

Goethes eigen Arabische lente: in zijn verbeelding reist hij door een wereld waarin verheven overpeinzingen toch raadselachtig lichtvoetig kunnen blijven, waarin liefde, erotiek, wijn, wijsheid en vitalistische natuurmystiek gul samenvloeien. Het hart op de tong, een ode aan (schijnbare) spontaniteit, aan dure kunst en goedkope kitsch, aan de warmte van het gesprek, op straat, in het café, in bed en in de eigen geest.

Johann Wolfgang Goethe

West-oostelijke divan
Poëzie
Uit het Duits vertaald door Ard Posthuma.
Flanor; 213 pagina's; euro 19,50.

En aan de muziek van de taal, het ritme, de beelden. Overgave aan een stroom van verrassend nieuwe creativiteit.

Vertaler Posthuma liet zich aansteken door de durf van Goethe, en stond zichzelf vele dichterlijke vrijheden toe. Dat alleen al is een feest. En in overeenstemming met het devies uit het bekende gedicht Selige Sehnsucht: 'En wie nooit die drang ervoer/ dit verga-en-word-geboren/ zal op deze donkere vloer/ nooit het licht zien gloren.' Stirb und Werde.

Dat geldt ook voor - wederzijdse - vooroordelen. Pas als je ze opoffert, er jezelf van bevrijdt, kan er een nieuwe wereld opengaan. Waarin je iemand kunt worden die je nog niet was. Een Arabische dichter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden