ANALYSE

Goedenavond, hier uw nieuwe tv

Staatssecretaris Sander Dekker wil het 'gesloten omroepbolwerk' in Hilversum slechten. Iedereen moet programma's kunnen maken en 'plat amusement' is taboe. Gaat dat lukken?

Sander Dekker.Beeld ANP

Sander Dekker (Media) deed dinsdag bij de presentatie van de nieuwe mediawet weinig moeite om zijn wrevel over de omroepwereld te verbergen. 'Over de kleinste kwesties wordt in Hilversum langdurig vergaderd en ruziegemaakt', liet de VVD'er zich terloops ontvallen. En: 'Er zijn veel conservatieve krachten die verandering tegenhouden.' Verder is het volgens Dekker 'een kenmerkende eigenschap' van omroepbazen dat ze altijd denken gelijk te hebben. Lachend: 'Dat geldt overigens ook voor politici.'

Wie uiteindelijk gelijk krijgt is nog onduidelijk: Dekker of de omroepbonzen die zijn plannen eerder weghoonden?

Volgens de staatssecretaris zal zijn nieuwe wet het Hilversumse omroepkartel breken. De helft van de zendtijd staat vanaf 2016 voor iedereen ter beschikking. Zelfstandige televisieproducenten en maatschappelijke organisaties kunnen de concurrentie aangaan met de omroepen. Een oude wens van de liberalen 'het maakt niet meer uit of een programma komt van de VARA, de ANWB, of de Vereniging van Keurslagers'. Volgens VVD-Kamerlid Arno Rutte gaat dat lukken: 'Hilversum wordt meer van het publiek en minder van omroepen.'

Buitenspel zetten

De omroepwereld reageerde dinsdag laconiek op de mogelijke concurrentie van keurslagers. De wet zou veel minder hard zijn dan gevreesd. De Raad voor Cultuur adviseerde eerder nog om de traditionele omroepen volledig buitenspel te zetten bij de ontwikkeling van programma's door maatschappelijke organisaties of onafhankelijke producenten.

Dat voorstel heeft Dekker niet overgenomen. De overkoepelende NPO kan voortaan wel tijd inruimen voor de programma's van buitenstaanders, maar de bestaande omroepen, inclusief de NTR, blijven een vinger in de pap houden. 'De individuele omroepen zijn als zendgemachtigde altijd coproducent en eindverantwoordelijk voor de vorm en inhoud van de programma's,' aldus de NPO en het college van omroepen in een gemeenschappelijke reactie. Vertaling: De ANWB of een onafhankelijke producent kan een idee indienen, maar uiteindelijk bepaalt een omroep hoe het eruit gaat zien.

Over het weren van 'plat amusement' lopen de interpretaties uiteen. Dekker stelde eerder dat programma's als Animal Crackers en Bananasplit voortaan niet meer met belastinggeld worden betaald. Omroepbazen beschuldigden hem prompt van 'Berlusconi-achtige praktijken' door zich als politicus met de programmering te bemoeien.

De VVD'er houdt vol dat zijn nieuwe wet een einde gaat maken aan programma's die 'een-op-eenkopieën' zijn van commerciële succesnummers. Volgens Dekker mag amusement alleen nog als er 'een educatief, cultureel of informatief doel' aan verbonden is. De NPO en het Commissariaat van de Media moeten daarop toezien.

Dekker: 'Het is geen exacte wetenschap, maar een publieke omroep komt niet weg met een slap verhaal. Het is niet alleen de maker die bepaalt of het aan het wettelijke toetsingskaders voldoet.'

De omroepwereld verwacht weer geen grote veranderingen. 'De nieuwe wet blijft ruimte bieden voor amusementsprogramma's', aldus het gemeenschappelijke persbericht van de NPO en de omroepen. 'Om kennis en informatie over te dragen op een aantrekkelijke manier, maar ook om lastig bereikbare groepen kennis te laten maken met het aanbod van de publieke omroep.' Bananasplit als lokkertje voor andere programma's?

De ideale televisieavond van Sander Dekker

18.23 WAUW! Chill educatief programma voor de kinderen, dus: geen tekenfilms! Vanavond een speelse duik in de Nederlandse geschiedenis: wie was Rembrandt van Rijn ook alweer? Met educatieve schilderwedstrijd.

19.00 DWDD University Gave, inspirerende en educatieve talkshow die ergens over gaat. Te gast is Ernst van de Wetering, die niet alleen uitlegt wie Rembrandt van Rijn ook alweer was, maar de kijkers ook aanspoort om zelf aan het schilderen te slaan.

20.00 Taskforce De Boer In de zendtijd van de werkgevers tackelt Hans de Boer vanavond de kwakkelende economie in China, de jeugdwerkloosheid en enkele gedupeerde zzp'ers.

21.00 Monumenten in de natuur Serie van Natuurmonumenten, waarin elke keer een ander bos centraal staat. Vanavond: de Hollandse Bossen.

22.00 Sport is meer dan voetbal Samenvatting van de WK Paarden op het ijs, waarin de Nederlandse jockeys zoals bekend excelleren.

23.00 Boer zoekt... van alles, als het maar geen vrouw is. Onderhoudend en toch educatief plattelandsprogramma. In deze aflevering zoekt boer Bert... een oplossing voor het mestoverschot.

00.50 COC-tv Ondeugende humor van de belangenvereniging voor lhbt's, hilarisch met een kern van waarheid.

(Samengesteld of basis van door de staatssecretaris verstrekte informatie)

Amusement

Regeringspartij PvdA constateert dat het kabinet heeft gekozen voor 'een brede publieke omroep' die alle Nederlanders wil bereiken. 'Amusement blijft daarvan een onderdeel,' zegt PvdA-Kamerlid Mohammed Mohandis. 'Dat is ook nodig, want met hoogwaardig amusement kun je niet alleen een informatieve of educatieve boodschap verpakken, maar ook kijkers trekken voor andere publieke programma's.'

De strijd tussen Dekker en omroepbazen is nog niet beslecht, meent Bert Habets, topman van RTL Nederland. 'Goed dat Dekker voet bij stuk houdt. Belangrijk is nu dat de publieke omroep zich aan de nieuwe uitgangspunten gaat houden. De publieke omroep is namelijk wereldkampioen in het verzinnen van listen. Ze zullen Boer zoekt vrouw nu wel cultuurgoed gaan noemen, terwijl het gewoon amusement is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden