Goed Gekeurd

Elke twee weken maakt de redactie van Hart en..

Kelderkinderen

Kelderkinderen
Het is alweer een klein jaar geleden dat de hele werd versteld stond van het krankzinnige en lugubere nieuws dat een Oostenrijkse man zijn dochter Elisabeth 24 jaar in een kelder verborgen hield, en haar zeven kinderen bezorgde uit geregelde verkrachtingsscènes, waarbij opa het geen probleem vond dat zijn (klein)kinderen toekeken.

Kelderkinderen
Behalve zeven kinderen bij zijn gevangen dochter, had de man ook zeven kinderen bovengronds. Bij zijn wettige echtgenote.

Kelderkinderen
De horrorstory van de toen 73-jarige Josef Fritzl werd bekend op het moment dat men nog nauwelijks was bekomen van de gruwelijke verhalen van Natascha Kampusch, die op een lukrake dag was ontvoerd door een vreemde man (dat wel) en acht jaar in een vergelijkbaar ondergronds onderkomen verbleef.

Kelderkinderen
De journalist John Glatt schreef er een boek over, in een poging tot ontrafeling van het drama en de motieven te komen: De kelderkinderen, Het gruwelijke verhaal achter de zaak Fritzl. Helemaal geslaagd is het boek niet, er worden bijvoorbeeld te vaak feiten herhaald en heftige meningen gedebiteerd waarop de lezer niet zit te wachten. Maar indruk maken doet het verhaal sowieso.

Kelderkinderen
Nuttig is het boek ook omdat er maar weer eens uit blijkt dat de gedragsaberraties van de begenadigde technicus niet zomaar uit de lucht zijn komen vallen: de jonge Josef groeit op als enig kind bij een harde katholieke arbeidersvrouw die neerkijkt op haar povere man, die op zijn beurt regelmatig vreemdgaat, en van wie ze later scheidt. Een opvoeding die plaatsvindt in een door het nazisme vergiftigd oord, het stadje Amstetten, niet veraf gelegen van concentratiekamp Mauthausen.

Kelderkinderen
Een ziekelijke moederbinding, discipline die er letterlijk met de vuisten werd ingeramd, een alom aanwezige zieke nazi-moraal, en zie daar, de cocktail van verderfelijke invloeden op Fritzl is compleet. Dat dit psychologisch profiel zeer extreem is, maar daarom nog niet on-Oostenrijks – daar is het land van Apfelstrudel en Glühwein nog niet klaar mee, zo blijkt ook. Er zijn gestoorde persoonlijkheden, maar ook kwaadaardige omstandigheden. Het is nu nog wachten op boek waarin dieper wordt gegraven naar het publieke in dit persoonlijke drama.

Kelderkinderen
Toch laat deze tragische geschiedenis ook iets anders zien, iets opbeurends: de zeldzaam stabiele, liefdevolle en intelligente manier waarop moeder Elisabeth haar kinderen in de vochtige, donkere en krappe kelderruimten in haar eentje opvoedt, kan ze maar van een iemand hebben geleerd: haar naïeve, laagopgeleide maar o zo liefhebbende moeder Rosemarie. Dat deze vrouw meteen had moeten scheiden van Josef en er vragen over haar gedrag blijven, is ontegenzeglijk waar, maar dat ze pedagogisch een positieve lijn heeft uitgezet, valt in deze misère ook te ontwaren. En dat maakt het ongetwijfeld voyeuristische aspect van het lezen van een boek als dit meteen weer goed.

Geheugenprothese

Geheugenprothese
Volgens sommige optimisten worden we van multitasken, zeg maar bellen terwijl we tikken en drie andere schermen tegelijk in de gaten houden, almaar slimmer. Per activiteit train je je hersens en op miraculeuze wijze worden deze daardoor niet alleen jeugdig actief, maar met een beetje handige input zul je zien dat er nog meer neuronen aangroeien ook, want ja, je hebt als modern mens nu eenmaal een plastisch brein of niet.

Geheugenprothese
Het psychologisch maanblad Mind gooit even roet in het eten, want daarin betoogt de Britse neurologe Susan Greenfield dat we van internetgebruik bepaald geen generatie-Einstein worden, maar eerder een maatschappij vol leeghoofden, of zoals zij het noemt het scenario nobody: niets zit meer in het hoofd, alles in de computer, en dat wat we doen, doen we half.

Geheugenprothese
Ook ‘emotiepsycholoog’ Susanne Piët ziet in het digitale graasgedrag eerder geestelijke vervlakking en meer onrust , dan cognitieve hoogstandjes. Mooi is verder haar omschrijving van een usb-stick die ze bij iemand om zijn hals zag: ‘Als een prothese van het geheugen’.

Literair uithuilen

Literair uithuilen
Dat je niet alleen naar therapie kunt gaan, maar er ook dol op kunt zijn of het juist kunt haten, dat is één ding. Dat je ook een roman óver een therapie kan schrijven, is een tweede. Hoewel: met de wereldhit Eten, bidden, beminnen deed Elizabeth Gilbert dit in feite ook al. Carla de Jong laat met In retraite zien dat je daarover ook in Nederland een fraaie, soepele pageturner kunt maken.

Literair uithuilen
Vijf overtuigende persoonlijkheden, een bijzondere therapeute en haar onzekere assistente, een Fries kasteeltje nabij het IJsselmeer: wie zich voor eigen therapie of bedrijfs-heidebijeenkomst ooit in zo’n oord heeft begeven, vindt daar niets raars aan, en ook niet aan de sessies die zich over de pagina’s ontrollen. Verklappen wat er gebeurt, kan natuurlijk niet, maar aanraden het te lezen wel. Dus ja, wie community building en bio-energetisch uithuilen op een vreemde schouder eens van de literaire kant wil bekijken, spoede zich naar de boekhandel.

Wereld Yoga Dag

Wereld Yoga Dag
Een golf van yoga die over de hele aardbol rolt. Dat is het idee van de Wereld Yoga Dag die zondag 8 februari overal ter wereld van 11.00 tot 13.00 uur wordt gehouden. En omdat we onze wereld keurig in opeenvolgende tijdzones hebben verdeeld, golft alle yoga-energie als een prachtige wave over de aarde. Ongeacht of het om iyengar, kundalini, bikram of ashtanga yoga gaat.

Wereld Yoga Dag
In Nederland zijn er een stuk of veertig deelnemende yogascholen maar thuis voor de computer of tv meedoen, kan ook. Yoga Magazine organiseert een les met bekende Nederlanders (onder anderen Lousewies van der Laan, Yvonne Kroonenberg, Sylvana Simons, Hugo Metsers jr) die wordt uitgezonden via www.yogatv.nl.

Wereld Yoga Dag
De energetische en liefst ook financiële opbrengst van de yogadag is voor een goed doel, dit jaar de slachtoffers van het regime van Robert Mugabe in Zimbabwe.

Een regen van kussen

Een regen van kussen
Kusje? Uitgeverij Thoth geeft er wel duizend. Kussen in olieverf, in klei, in pentekening en geëtst. Zondige kussen uit de Tuin der lusten van Hieronymus Bosch, kuise kussen van Maria aan haar kind, wellustige als die van Hercules en Omphale, door François Boucher even vleselijk als weelderig beschilderd. En natuurlijk de beroemde kus van Gustav Klimt, op het omslag van het boekje dat door Thoth uit het Italiaans is overgenomen. Behalve kussen in beeld ook honderden kussen in tekst, van arabische spreekworden en bijbelse citaten tot en met beroemde dichtregels. Sta je tenminste niet met een mond vol tanden op Valentijnsdag.

Een regen van kussen
Pay-Uun Hiu, Jorien de Lege

Een regen van kussen
Mirjam Schöttelndreier

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.