Godot met cabaretiers: 'Dit komt goed jongens'

Ze heten Estragon, Vladimir, Pozzo en Lucky, de raadselachtige personages uit Wachten op Godot. Hun schepper Samuel Beckett had een lekker snel opvoerbaar en toegankelijk toneelstuk willen schrijven; iets wat hem, zo vond hij zelf, niet bijster goed was gelukt....

Dat alleen al is grappig, zegt Koos Terpstra, die van Wachten op Godot het openingsstuk maakte van zijn theatermarathon MF2000. MF staat voor Machinefabriek, de vroegere werkplaats van het Energiebedrijf, nu thuisbasis van het Noord Nederlands Toneel waar Terpstra vorig jaar aantrad als artistiek en zakelijk leider.

Onder de hanenbalken verzamelt zich de cast: Viggo Waas (Estragon), Peter Heerschop (Vladimir), gevolgd door Hans Riemens (Lucky). Cabaretiers, conform het plan waarmee Terpstra al jaren rondliep: Godot maken met cabaretiers - en nu hadden ze eindelijk een weekje vrij. Want zo kort staat een stuk tijdens MF2000, een dag of zes, zeven.

Drie weken hebben ze eraan gewerkt, 'tekst uit het hoofd gestampt' en ook: naar betekenissen gezocht, zegt Waas. Maar dat laatste heeft hij opgegeven. Op enig moment gaat zijn personage uitvoerig in op de schoonheid van de Dode Zee, waar hij zijn wittebroodsweken had gedacht. 'Uren lopen piekeren waarom hij dat zegt. Vergeefs. Toen dacht ik: ach, what the fuck, het is een geluksherinnering, iets waaraan hij, om wat voor reden ook, graag terugdenkt. Meer op gevoel spelen. Dan ga je dingen herkennen. Tussen Estragon en Vladimir heerst een prachtige ruzie-achtige sfeer. Af en toe dacht ik onwillekeurig terug aan mijn ouders.'

Het is wennen om met een bestaand stuk te werken,waar je als cabaretier (doorgaans) zelf je teksten verzint. Lastig is het ook om op de achtergrond te blijven: 'Bijna vanzelfsprekend wil je de volledige ruimte op het toneel vullen.'

'Het is een gek stuk, met clownsacts en Snip-en-Snap-effecten; geknipt voor een cabaretierbezetting', zegt Koos Terpstra even later. 'Kunst is intuïtie', roept hij, en zo laat hij de mannen werken. Fijn, vinden die. 'Koos intellectualiseert niet. Hij dwingt ons niet tot acteren.' Zo komt het voor dat er scènes zijn die ze nooit op dezelfde manier spelen. Prima.

Lunchtijd. Rond de tafel zetten zich de mensen van het licht, decor, kleding en de drie cabaretiers. Grappen vliegen over en weer. En waar is Justus van Oel (Pozzo), de vierde speler? Ook regisseur Bart Danckaert en zijn twee acteurs komen even snel wat eten. Zij repeteren voor het tweede stuk in de marathon, op locatie in het nabije voormalig kantongerecht.

Danckaert past mooi in de MF2000-formule: jonge (28) theatermaker, die het experiment niet schuwt. Hij regisseert Remco Melles en Marleen Stoltz in een bewerking van Thomas Bernhards Op de hoogte, reddingspoging, onzin, een vrij onbekend werk.

In het wat mottige oude kantongerecht zoeken Melles en Stolz naar de invulling van hun rol. Veel werk voor maar een paar opvoeringen, beaamt de regisseur. 'Het is het idee van een snelkookpan. MF2000 ademt vitaliteit. Maar ik heb me ook afgevraagd of ik daar als theatermaker op zit te wachten.' Intussen heeft hij bedacht later in het seizoen bij FACT verder te gaan met het stuk.

Voor initiator Terpstra is het in eerste instantie: kennismaken, in kort tijdsbestek, met een heleboel jonge theatermensen. 'Samen aan de slag, laat maar zien wat je kunt. Voor de komende vier jaar in Groningen moet ik een gezelschap formeren, en ik ben niet iemand van vergaderen. Ik kijk liever om me heen.' Een tiental regisseurs nodigde hij uit in Groningen, hij verwacht dat er zo vier, vijf voorstellingen echt succes zullen hebben. Misschien zodanig dat je ze kunt hernemen.

Van Oel is inmiddels gearriveerd, moeilijke passages worden herhaald en herhaald, vanuit de zaal geeft Terpstra vingerwijzingen. Geregeld ligt hij dubbel van de pret. Waas en Heerschop (allebei verbonden aan cabaretgroep NUHR) zijn goed op elkaar ingespeeld en zetten een enorme vaart onder hun vaak absurdistische dialogen. Anarchie, full speed, constateert Terpstra. 'Dit komt goed jongens', roept hij, 'en als het niet goedkomt, is het ook goed.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden