Filmrecensie God Only Knows

God Only Knows voelt grillig en robuust, maar nooit gekunsteld ★★★★☆

Monic Hendrickx, Marcel Musters en Elsie de Brauw in God Only Knows.

Zus tegen zus, de broer als tussenpartij. Van die oorlogstoestand lijkt sprake in Mijke de Jongs God Only Knows. Gevechtsterrein is de voormalige ouderlijke woning, een statig herenhuis in Amsterdam, waar vijftiger Thomas (Marcel Musters) zijn eigen strijd voert. Voortdurend balanceert hij op de rand van een zenuwinzinking.

Met een wanhoopsdaad brengt Thomas zussen Doris (Elsie de Brauw) en Hannah (Monic Hendrickx) in opperste staat van paraatheid. Doris, coördinator in een buurthuis, trekt het liefst meteen in bij Thomas om hem tegen zichzelf in bescherming te nemen. Hannah daarentegen weigert haar freelancebestaan als kunstfotograaf voor hem op te geven. ‘Ik ga wel bij hem buurten’, zegt ze aan de telefoon tegen Doris.

Dat telefoongesprek, getoond in split screen, zodat je beide zussen in het gezicht kijkt, verduidelijkt meteen de mechanismen waarmee Doris en Hannah elkaar op afstand houden. Maar je ziet ook dat ze elkaar feilloos doorgronden, hoe ze anticiperen op de dingen die de ander gaat zeggen, hoe ze woorden inslikken zoals ze dat bij elkaar gewend zijn geraakt. Reserves die verpulveren zodra ze bij Thomas thuis samenkomen, en ieder meent te weten wat voor hem het beste is.

Schrijver en regisseur De Jong, na haar grote succes Layla M. (2016) terug bij de intieme intensiteit van eerder werk als Broos (1997) en Tussenstand (2007), breekt de film telkens open. Niet alleen met die split-screenmomenten, maar ook via sequenties waarin Hannah off screen met een meisje de lijdensweg van Christus bespreekt – God Only Knows speelt zich af rond Pasen – terwijl het beeld wordt overgenomen door de apocalyptische internetvideo’s die Thomas alsmaar kijkt. Zodoende bereikt De Jong iets bijzonders: in plaats van afwisselend het standpunt van Thomas, Hannah en Doris te kiezen, voelt Only God Knows als de belichaming van hun gedeelde perspectief.

Dat het vroeger heel anders zat tussen de drie en dat er sindsdien veel is gebeurd, maakt De Jong duidelijk door herhaaldelijk brieven in beeld te brengen die ze elkaar voorheen schreven. Terwijl je de schrijver hoort voorlezen, zie je de geadresseerde luisteren, met de aandacht van iemand die een vergeten correspondentie terugvindt en al lezend teruggaat in de tijd.

Grillig en robuust voelt de film, door zijn afwijkende vertelvorm, maar nooit gekunsteld. Dat is ook zeker te danken aan de voortreffelijke, deels improviserende hoofdrolspelers, die zich de afweertactieken van hun personages volledig eigen hebben gemaakt. Vooral Musters’ vertolking is wat dat betreft een tour de force: van de totale ontreddering die Thomas in zijn eentje doormaakt naar de agressieve en kinderlijke stemmingen die hem bij Doris overvallen. En dan plotsklaps weer een en al zelfbeheersing zodra Hannah de kamer binnenwandelt.

Pijnlijk, meeslepend en herkenbaar, deze worsteling tussen mensen die toch echt niet zonder elkaar kunnen. Hoogste tijd dat hun maskers definitief vallen.

God Only Knows

Drama

★★★★☆

Regie Mijke de Jong

Met Monic Hendrickx, Elsie de Brauw, Marcel Musters.

88 min., in 27 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden