Dagboekfragment Hans Graf von Lehndorff (1910-1987

God houdt niet van lanterfanten

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Königsberg Beeld Wikimedia Commons

Königsberg, 20 mei 1945

Pinksteren. Voor het eerst een onbewolkte hemel. De commandant heeft ons toestemming gegeven een eredienst te houden. Hij vroeg zelfs of hij erbij aanwezig kon zijn – niet dat God bestaat overigens, in Rusland willen mensen alleen maar priester worden om te kunnen lanterfanten.

Onze tolk antwoordde dat zulks wellicht voorkomt, echter niet in het algemeen, daar God beslist ­tegen lanterfanten is – waarmee onze ongelovige overste onmiddellijk instemde.

Door de open ramen van de ­operatiekamer stromen zonlicht en warmte naar binnen. Op de ­altaartafel staan potten met bloeiende goudenregen. Iemand heeft zowaar een crucifix gevonden. Het personeel heeft zich in schone kleren gestoken, een feestelijke aanblik. Tegen de honderd mensen wonen de dienst bij. Dominee Reiss, die nauwelijks overeind kan blijven, neemt de liturgie op zich, de prediking doet Giese.

Een uur lang zijn we van onze aardse zorgen bevrijd. Dan, ­terwijl ieder weer zijns weegs gaat, zie ik buiten bij het raam onze commandant wegsluipen. Zou hij er al die tijd hebben gestaan? Wat een arm volk, deze overwinnaars!

Als ik in mijn slaapkamer kom, deins ik terug. Wat is dat? De bedden zijn verschoond! De kameraden staan er trots naast. Ik vraag maar niet uit welke vodden deze schatten zijn opgediept. Snel eten we onze grutten, dan ga ik rusten.

‘Zijn tong als een verterend vuur.’ Het is Pinksteren.

Hans Graf von Lehndorff (1910-1987), Duitse arts. Ingekort fragment uit Ostpreussisches Tagebuch. Dtv, 1967.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden