Glasvezel is razendsnel, maar komt alsmaar trager

De aanleg van glasvezel in Nederland stagneert, blijkt uit onderzoek van adviesbureau Stratix. Is dit te wijten aan de overname van het grootste glasvezelbedrijf door KPN - dat inzet op adsl via koper?

Bouwwerkzaamheden voor de aanleg van glasvezel. Beeld Marcel van den Bergh

Het tempo waarin woningen worden aangesloten op glasvezel, dat supersnel internetten mogelijk maakt, heeft het laagste peil bereikt van de afgelopen acht jaar. Tussen september 2016 en maart dit jaar kwamen er 48 duizend nieuwe aansluitingen bij, aldus de NOS op basis van berekeningen van onderzoeksbureau Stratix. Tijdens de piek in 2013-2014 waren dat er 283 duizend - bijna zes keer zoveel.

Valt Nederland stil?

Zorgwekkend, noemde de Eindhovense wethouder Staf Depla (Economie) donderdag deze ontwikkeling. Glasvezel biedt volgens hem de snelste manier om Better Call Saul op Netflix te bekijken, via Spotify te luisteren naar de nieuwste albums of duizenden vakantiekiekjes te uploaden. Als minder mensen glasvezel krijgen, zo stelt de PvdA-politicus, 'rijden we straks niet meer over de innovatiesnelweg, maar hobbelen we over een digitale landweg. En als we pech hebben, vallen we stil'.

Valt Nederland inderdaad stil? De Stratix-cijfers vertellen niet het hele verhaal, werpen deskundigen tegen. Op een andere manier bekeken 'verglaast' Nederland juist in een razend tempo en behoren we daarom tot de tien landen met de snelste internetverbindingen. En dat al jaren. Terwijl de rest van de wereld blij mag zijn met een gemiddelde downloadsnelheid van 6,3 megabit per seconde, zijn we in Nederland gezegend met 17,3 Mbps.

Stratix heeft geturfd waar sinds 2009 monteurs de straat opengooiden en optische kabels legden tussen het netwerk van een breedbandaanbieder als KPN en de voordeur van een particulier of kleine ondernemer. Die voordeur is een cruciaal element. Op 2,5 miljoen adressen in Nederland zouden breedbandgegadigden met een rotvaart het internet op kunnen. Evenwel hebben pas een miljoen mensen glasvezel echt in huis gehaald - 1 op de 2,5 adressen.

Ook dit cijfer vertelt niet het hele verhaal. Bij die een miljoen zoeven de data weliswaar over een optische snelweg het huis in en uit, maar slechts een derde doet dat met de topsnelheid waar glasvezel voor is gemaakt - meer dan 100 megabit per seconde. Bijna 500 duizend nemen bij hun provider een snelheid af die tussen de 30 Mbps en 100 Mps ligt. 150 duizend nemen genoegen met minimaal 10 Mbps en maximaal 30 Mbps. En nog tienduizend blijven ook op hun top nog onder de 10 Mbps steken.

Investeringen

Die lagere snelheden betekenen lagere tarieven voor de providers. Vergelijk het met een fabrikant die raceauto's verkoopt, tegen de prijs van een middenklasser. Het duurt dan langer voor investeringen worden terugverdiend, en dat is een van de redenen waarom glasvezelbouwers de laatste drie jaar het gas wat minder hard intrappen.

Zoals KPN, dat in 2014 de volledige eigenaar werd van Reggefiber, de grootste van de 'glasvezelboeren'. 'In plaats van ons alleen te richten op tijdrovende en kostbare glasvezelverbindingen naar huizen, hebben we ervoor gekozen om glasvezel anders in te zetten', legt woordvoerder Stefan Simons uit.

KPN heeft al jaren geleden zijn netwerk van koperen kabels, die vroeger alleen telefoongesprekken hoefden door te geven, geschikt gemaakt voor breedband-internet. Het heeft dat netwerk grotendeels 'verglaasd' tot aan de twintigduizend grijze straatkasten.

Daar neemt in veel gevallen het oude koper de laatste meters voor zijn rekening - koper dat wel met nieuwe technieken fiks is opgevoerd. Was voor het gros van KPN's oernetwerk tot voor kort 40 megabit per seconde de top, in Hillegom levert het bedrijf sinds twee maanden enkele duizenden klanten een snelheid van 200 Mbps.

Maar net als met glasvezel tot de voordeur, wacht KPN met een grootschalige uitrol tot duidelijk is of genoeg klanten de portemonnee wil trekken voor een sneller internet.

Snel internet, dat is in Duitsland een probleem. De sterkste economie van Europa kampt met trage, verouderde of op sommige plekken gewoon helemaal geen verbinding. 'We zijn hier in Duitsland, niet in Litouwen. Oh, wist je trouwens dat het internet daar veel sneller is?'

Glasvezel? Graag, maar...

Pas 29 procent van de huishoudens met toegang tot glasvezel heeft een abonnement op deze vorm van breedband-internet. De hogere prijs lijkt voor de meeste consumenten het grootste struikelblok. Degenen die wel glasvezel nemen, twijfelen.

In een enquête van de Consumentenbond uit 2014 zegt 27 procent van de glasvezelabonnees dat ze niet opnieuw zouden kiezen voor glasvezel, of een goedkoper abonnement zouden nemen. 23 procent vindt dat glasvezel de belofte van supersnel internet niet waarmaakt, 40 procent vindt dat die belofte slechts deels wordt ingelost. 10 procent vindt dat zijn tv-ontvangst er niet op vooruit is gegaan, 35 procent merkt slechts met mate iets van de 'superieure beeldkwaliteit'.

Wat meespeelt, is dat consumenten vaker met een smartphone en tablet het internet op gaan. Mobiel internet (4G) is de laatste jaren beter en goedkoper geworden. Binnenshuis maakt dit soort apparaten vaak gebruik van draadloos internet (wifi). Dat is vaak traag doordat veel apparaten smartphone, televisie over dezelfde, krappe 'weg' (golflengte) moeten: in de ether botsen we met de buren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden