Glamour op de rode loper, ellende op het witte doek

Met de Gouden Palm voor L'Enfant van de Waalse broers Jean-Pierre en Luc Dardenne heeft het 58e Filmfestival van Cannes een winnaar gekregen die past in de traditie van het festival....

Jan Pieter Ekker en Ronald Ockhuysen

Het werk van de Dardennes heeft een herkenbare, specifieke stijl (documentair, zonder effecten of muziek) en is gespeend van commerciële compromissen. L'Enfant doet niet aan vleierijen; de hoofdpersoon – een jongen die zijn eigen baby voor 5000 euro verpatst – zou in het Nederlandse subsidiesysteem geen kans hebben gemaakt omdat voor zijn egoïstische gedrag geen enkele verklaring wordt gegeven. Hij is zoals hij is: onaardig, beschadigd, onbetrouwbaar.

Ook de winnaar van de Regieprijs – Michael Haneke voor Caché – opteert voor ongemak en onbehagen. De grote kwaliteit van de Oostenrijkse regisseur is zijn vermogen de bioscoopbezoeker te ontregelen. Ditmaal laat hij zien dat welvaart en een goede opleiding de presentator van een boekenprogramma (gespeeld door Daniel Auteuil) geen garantie bieden voor een gelukkig leven. Zodra een moreel dilemma zich aandient – een Algerijnse man, opgegroeid bij de ouders van die presentator, is daar weggepest – kan de man niet anders dan emotioneel reageren. Hij wil niet praten, trekt de gordijnen dicht en neemt een slaappil voor een goede nachtrust – een metafoor voor de desinteresse van het Westen voor de armoede en de politieke chaos in die gebieden in de wereld die eens koloniaal bezit waren.

Ook Tommy Lee Jones' The Three Burials of Melquiades Estrada herbergt een dosis maatschappijkritiek. In deze licht verteerbare film wordt een opgefokte grensbewaker gedwongen een reis te maken naar Mexico, naar het land van de illegale vluchtelingen waar hij dagelijks vol venijn op jaagt.

Het zondag afgesloten festival van Cannes was een intrigerende, geslaagde editie. De aanvankelijke kritiek op artistiek leider Thierry Frémaux – hij zou vooral voor de bekende namen hebben gekozen – verstomde snel, toen bleek dat het werk van die grote namen hoge kwaliteit had. Toch maakte Frémaux ook blunders: Once You Are Born van de Italiaan Giordana, over een rijk joch dat op zee wordt opgevist door een boot met asielzoekers, was behalve een aaneenschakeling van clichés ook cinematografisch een draak; kitsch, versterkt door temerige muziek.

Het tweede programma – Un Certain Regard – had een ander karakter dan in voorgaande jaren, toen het vooral films bevatte die net niet goed genoeg waren voor de hoofdcompetitie. Frémaux selecteerde hier opmerkelijk veel films van onervaren en onbekende makers. Die keuze impliceert dat Cannes nog altijd barstensvol ambities zit. Het grootste en belangrijkste festival ter wereld, waar glamour en maatschappijkritiek een ideaal huwelijk vormen, wil de komende jaren ook nog eens uitgroeien tot het laboratorium voor de auteurs van de toekomst.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden