Review

Gipharts hoofdpersonage kan de roman niet dragen

Gipharts hoofdpersonage, een 'spannend en onschuldig' meisje, kan de roman niet dragen. Het droommeisje boeit niet genoeg voor de ode die hij haar heeft willen brengen.

De Manic Pixie Dream Girl: iedereen heeft haar weleens in een film gezien, dat schattige maar stoere meisje. Een schoonheid in een bloemenjurkje die op kittige cowboylaarsjes achter vlindertjes aan huppelt, en evengoed de jongens onder de tafel zuipt. Een sexy nimfje dat sterrenstof uit haar paardenstaart schudt.

Ze heeft in de film maar één functie: ze moet het melancholische mannelijke hoofdpersonage (dat meestal zijn geloof in de liefde kwijt is) helpen bij zijn zoektocht naar geluk, door hem levenslessen te leren. Dat het heerlijk is buiten in de regen te lopen bijvoorbeeld. Of dat je af en toe iets moet doen dat je nog nooit gedaan hebt (tapdansen). Dat het leven één groot spel is waarvan je zelf de regels mag bedenken.

De 'MPDG' is inmiddels een bekend archetype in de filmwereld. Ze duikt ook op in het oeuvre van schrijver Ronald Giphart (1965). Het beste voorbeeld is de welbekende o zo stoute, stiekem toch best wel lieve Phileine uit Phileine zegt sorry (1996). Zij heeft er nu een concurrente bij: Lieve, het meisje uit Gipharts gelijknamige nieuwe roman. Lieve is 'brutaal en bescheiden, spannend en onschuldig, ongrijpbaar en open, tevreden en onbegrepen, kalm en onverzadigbaar'. Ze gaat bij mannen op schoot zitten, speelt met hun haar, bokst met ze, 'plaagt en dolt ze'. Uiteraard is ze bloedmooi en heeft ze - het blijft wel Giphart - nog wat geile perverse trekjes.

Ronald Giphart

Lieve

Podium; 248 pagina's; euro 19,90.

Fictie

Lieve is de verongelukte liefde van regisseur Noah, die een paar jaar na haar dood een film over haar wil maken. Er wordt teruggeblikt op het woelige leven van Lieve, die met bijna alle mannen uit het filmwereldje wel iets gehad blijkt te hebben. Met Noah dus, maar ook met scriptschrijver Casper en opnameleider Dirk. Acteur Bison, die Noah speelt, wordt uiteraard hopeloos verliefd op zijn tegenspeelster Liv, die Lieve speelt en veel op haar lijkt.

Hoe en waarom deze mannen zich laten begoochelen door deze ogenschijnlijk onschuldige kindvrouwtjes kan een interessant thema zijn, mits het door een kritische verteller met gepaste ironie beschreven wordt. Maar de alwetende verteller die Giphart opvoert, verafgoodt de meisjes evenzeer, waardoor een scherpe analyse uitblijft.

Als optimistische lezer hoop je dan dat Giphart iets goedmaakt door een blik in de 'even bruisende als schimmige' filmwereld te werpen. De schrijver werkte mee aan films en televisieseries, dus kan daar een boekje over open doen. Wat komen we te weten? Dat het op de filmset veel wachten is. Dat de manier waarop een penis in beeld wordt gebracht 'the angle of the dangle' heet. Dat de champagne die in de film gedronken wordt eigenlijk gewoon kinderbubbels van de HEMA zijn. Dat producenten altijd te laat zijn.

Het grootste euvel van deze roman is dat de MPDG simpelweg niet boeiend genoeg is voor de lofzang die Giphart over haar heeft willen schrijven. Ze heeft geen noemenswaardig innerlijk leven, en moet het hebben van haar schoonheid en haar excentrieke schattige kenmerkjes. In het geval van Lieve: een zoet Vlaams accentje, een tatoeage van twee woorden uit een gedicht van Hugo Claus op haar buik en die manische droomnaam 'Lieve Vanlieve'.

Vanzelfsprekend is het lastig de mannen die voor hun geluk afhankelijk zijn van zo'n infantiel fantasiewezentje zelf wél als serieuze karakters te beschouwen. De grootste zielepoot is Bison, die amper kan leven zonder Liv. Of is het toch Giphart zelf, die tijdens het schrijven door de Manic Pixie Dream Girl te veel sterrenstof in zijn ogen gestrooid kreeg?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.