Giphart signeert: 'Hai! Is het voor jezelf?'

'Snits' is Fries voor 'kut', leert de schrijver ter hoogte van Drachten. 'Klinkt als een Friese plaatsnaam.' 'Mister Boekenlijst' Ronald Giphart op bliksemtournee door het noorden des lands....

Van onze verslaggever Pablo Cabenda

Het is de elfde signeersessie van de auteur die dit jaar het boekenweekgeschenk schreef. Vanaf 6 maart tot de 28ste houdt 'Mister Boekenlijst' audiëntie in heel Nederland. Negentien signeersessies en 23 lezingen. Vandaag staat het noorden op de agenda.

Na Scholtens Wristers hup, in het tourbusje naar Leeuwarden. On the road een interview met de plaatselijk tv-zender Omrop Fryslân. Dan weer een uur signeren in Leeuwarden en als slot van de live tournee de presentatie van zijn Friese boekje Der is gjin der, dêre (Er is geen daar, daar) in theater De Harmonie. Giphart: 'Ja, het is net rock 'n roll.'

14.50 uur. 'Hai. Is het voor jezelf? Hoe heet je?' En dat minstens honderd keer. In boekhandel Scholtens komt de rij op lengte. Zo'n twintig meter aan fans zigzagt langs het muurtje Rainbow-pockets en het eilandje bestsellers.

Bijna business as usual. De Stichting Schrijvers School Samenleving die het gros van de lezingen van de Nederlandse schrijvers verzorgt, sluit per jaar ongeveer 5000 contracten met zo'n 550 auteurs. Terwijl Giphart in het noorden rondwaart, doorkruisen auteurs als Rosita Steenbeek, Nicolaas Matsier en Rogi Wieg de rest van het land. Volgens de directeur van de stichting, Margreet Ruardi, is voor veel schrijvers het geven van lezingen een belangrijk aandeel in hun inkomen. 'Bij ons heeft een schrijver een basishonorarium van 225 euro per lezing. Maar hij mag zoveel vragen als hij zelf wil. Het hangt er maar vanaf hoeveel een school, bibliotheek of theater bereid is te betalen.'

16.05 uur. Tussenstand: beginnende RSI en 2822 handtekeningen, gerekend vanaf het begin van de tour. Wachtend op het tourbusje moet de schrijver aan de cameraploeg nog even vertellen wat hij nou van het Fries vindt. Peinzend hoofd, samengeknepen ogen: 'Het klinkt toch als iemand die een beetje keelkanker heeft.' Gelach.

16.30 uur. Op de achterbank van de tourbus vertelt Giphart hoe zijn Friese novelle tot stand kwam. Een vruchtbare combinatie van veel flessen wijn, een bevriende Friese antiquair en een boekenkast gevuld met in het Fries vertaalde wereldliteratuur. Ter hoogte van Drachten vraagt de schrijver zich af wat 'kut' in het Fries is. Snits, roept de cameraman. Vreemd, zegt Giphart: 'Klinkt als een Friese plaatsnaam.' De schrijver besluit om vanavond in de schouwburg aan het publiek te vragen wie er uit Snits komt.

17.14 uur. Giphard leest voor wat een meisje schreef op het schutblad van haar boekenweekgeschenk: 'Gekregen op de dag dat ik jou verloor, gelezen op de dag dat ik besefte dat je nooit van mij zult zijn.' Uit de rij voor de signeertafel van boekhandel Tille stijgt een meelevend 'Aaaaah' op. Het leuke punkmeisje van wie het boek is wil even iets rechtzetten: 'Het gaat niet over de dood of zo, hoor.' Giphart: 'Nee, tuurlijk niet. Het gaat over de Liefde!' Punkmeisje: 'Het is uitgegaan met mijn vriendin.'

Maakt niet uit. Giphart geeft troost en probeert voor iedere fan weer iets leuks neer te zetten. 'Marjolein, er zijn nog zoveel leuke fammen', wordt de passende opdracht. Maar het 'Hai. Is het voor jezelf? Hoe heet je?' gaat steeds meer klinken als 'Inpakken of hier opeten?'

20.50 uur. De finale: Giphart draagt hakkelend voor uit eigen werk - in het Fries. 'Teaske. Jou my it frij foar in lyrs persoanlike sizzen. Ik wurd slim weak fan Fryske fammenammen.' En de schrijver wordt bij zoveel welwillend maar gemankeerd Fries ondergedompeld in een warm bad van geschater. Behalve de leraren Nederlands en de zure critici houdt nu iedereen van Ronald Giphart. 'Ik spreek geen woord Fries, maar het ziet er fantastisch uit.' Applaus. Giphart geniet.

'Je moet als schrijver alle mogelijkheden benutten om je boek te verkopen. Gerard Reve zei ooit: ''Ik heb een winkeltje.'' Dat is hem kwalijk genomen. Maar het is wel zo. Iedere keer dat ik schrijf kan ik weer een kinderbeugeltje betalen.' En wat zure critici en geborneerde leraren Nederlands daarvan vinden, moeten zij maar weten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden