'Gilgamesj' heeft onbedoeld de diepgang van een strip

Het verhaal is vijfduizend jaar oud. Gilgamesj, een epos waarin de titelheld goden verslaat, bergen bedwingt en rivieren oversteekt. Een sprookje dat de eeuwige zoektocht van de mens naar de zin van het leven symboliseert....

Boermans probeert met zijn voorstelling het tegendeel: hij wil alle heldendaden juist laten zien. De zaal van het Compagnietheater is geplaveid met graszoden, als was het een weiland. Middenin staat het paleis van Gilgamesj, een glazen bouwsel, dat als een moderne lift in de vloer kan verdwijnen. De stervende koning ligt erin. Op een haartje na dood.

Als flashback zien we het leven van deze superman die steden bouwde, elke vrouw beminde en een evenknie vond in de primitieve Enkidu die zijn hartsvriend werd. Na diens dood is Gilgamesj ontroostbaar en vervuld van angst voor zijn eigen dood. Op allerlei manieren probeert hij het middel tot onsterfelijkheid te vinden.

De bewerker, Raoul Schrott, laat het verhaal voorafgaan en eindigen met gekissebis van de goden die niet weten wat ze met deze halfgod moeten doen. Ze slaan alle handelingen vanaf hun godenzolder gade.

De problemen beginnen pas als Enkidu verschijnt, een wildeman die geen woord kan uitbrengen. Het is nog een wonder dat je gaandeweg in zijn personage gaat geloven. Gaan de twee vrienden op reis om de goden te bevechten, dan vertrekken ze als twee hedendaagse vakantiegangers met rugzakken en een tentje, om vervolgens de achterwand te gebruiken als klimmuur.

Hun mythische heldendaad krijgt daarmee de proporties van een vrijetijdsavontuur. Gilgamesj heeft hier onbedoeld de diepgang van een strip, met een zondvloed die verbeeld wordt met reusachtige ventilatoren en watergordijnen, Enkidu als een wildeman die lijkt weggelopen uit een slechte Hollywoodfilm en een godenfamilie die niet zou misstaan in een soap. Boermans creëert, in zijn poging alles aanschouwelijk te maken, beelden die de fantasie volledig aan diggelen slaan.

Heel de trukendoos van het theater keert hij om. Toch zijn er ook elementen die laten zien hoe het anders had gekund. De geprojecteerde tekstfragmenten zijn prachtig, daar krijgt de suggestie even een kans. Van Huêt als Gilgamesj treft geen blaam, hij toont de ontwikkeling van deze held: van overmoedig naar verstild en ingekeerd. Maar hij staat in een voorstelling die het publiek geen kans laat verbanden te leggen, de bedoeling van het verhaal te begrijpen. Die het zoekt in effecten. Met een averechts resultaat: Gilgamesj voor scholieren verklaard.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden