Profiel Gideon Samson

Gideon Samson wint de Gouden Griffel voor Zeb., over een schoolklas waar wel héél rare dingen gebeuren

Zoals geldt voor Samsons hele oeuvre, hebben de verhaaltjes een filosofische ondertoon. 

De cover van Gideon Samson en Joshua Jorens Zeb.. Beeld Leopold

Het grappige en uitdagende kinderboek Zeb. van schrijver Gideon Samson en illustrator Joren Joshua heeft de Gouden Griffel gewonnen. Samson is een auteur die steeds nieuwe grenzen opzoekt, én durft te verkennen, zonder daarbij aan toegankelijkheid voor kinderen in te boeten.

Zeb. is de bijnaam van de zebra, die op een dag zomaar in de klas verschijnt en aan de lessen mee gaat doen. Zelf beweert ze overigens Ariane te heten. Zo staan er elf spannende en grappige verhalen in het boek, verteld door  verschillende kinderen uit één klas, waar wel heel rare dingen gebeuren. Ozzie gaat bijvoorbeeld een grap kopen om indruk te maken op Ziva, maar kan geen betaalbare vinden. Noepy doet mee aan een demonstratie tegen het afschaffen van het huilen.

Yvonne Jagtenberg krijgt een Gouden Penseel voor het prentenboek Mijn wonderlijke oom, Ted van Lieshout wordt geëerd met de Boekensleutel en meer nieuws over de griffels en penselen.

Zoals geldt voor het hele oeuvre van Samson, zijn het niet zomaar onzinverhaaltjes. Ze hebben een filosofische ondertoon die blijft hangen en voor de goede verstaander dringt zich de ongemakkelijke vraag op: is die wereld waarin iedereen doet alsof wat niet klopt heel gewoon is, eigenlijk wel zo leuk?

Technologische hoogstandjes, slimme schijnbewegingen

Het schrijverschap van Gideon Samson (34) draait om dit soort technische hoogstandjes en slimme schijnbewegingen. Als jongen droomde hij ervan om profvoetballer te worden, maar na een jaar bij een profclub stelde hij vast dat er meer was in de wereld dan voetballen en dat hij bovendien niet goed genoeg was. Schrijven deed hij al langer, geïnspireerd door zijn moeder Marjet van Cleeff, van het kinderboekenduo Abbing & Van Cleeff.

Samson studeerde Nederlands en film- en televisiewetenschappen in Amsterdam. Zijn debuut Niets zeggen! (2008, Vlag en Wimpel) viel meteen in de prijzen en met Ziek (2009) werd hij de jongste winnaar van een Zilveren Griffel ooit. Op zijn gefnuikte voetbalcarrière kwam hij nog één keer terug, toen hij onder zijn pseudoniem Menno Ferandes zijn gebundelde columns publiceerde in De Scheids (2014).

Gideon Samson. Beeld Chris van Houts

Waren zijn eerste boeken nog wat gelikt, dat begon te veranderen met Zwarte zwaan (2012, Gouden Lijst). Daarin zet de populaire pestkop Rifka haar eigen ontvoering in scène, zodat ze te gast kan zijn op haar begrafenis. Deze enigszins controversiële thriller, geschreven vanuit verschillende perspectieven, doet het goed onder lezers aan het eind van de basisschool en het begin van de middelbare.

Subtieler, maar daardoor des te overtuigender werd Eilanddagen (2016, Vlag en Wimpel). Daarin ziet Jakob zijn Griekse jeugdvriend Michális voor het eerst in jaren terug. Ze hebben een paradijselijke strandvakantie, die volgens Michális alleen nog maar mooier kan worden als zijn Nederlandse vakantievriendin Puck arriveert. In dit knap vertelde boek, waarin de lezer wordt aangesproken alsof hij Jakob is, staat de spannendste eerste kus in de geschiedenis van de jeugdliteratuur, waarbij de lezer zich ineens niet meer comfortabel onzichtbaar voelt.

Dat is de grote kracht van Gideon Samson. Steeds weer zoekt hij nieuwe manieren om zijn lezers op het verkeerde been te zetten. Hij houdt zich niet in en neemt zijn lezers, of ze nou jong zijn of volwassen, grenzeloos serieus.

Tekstfragment uit Zeb: hoofdstuk 4, Maximiliaan

‘Ik heb altijd gedacht dat het vier is. Dat wel zeggen vanaf het moment dat ik kon optellen – we leerden het in groep drie, geloof ik – leek dat de waarheid te zijn. Als ik eerlijk ben, verbaasde het me dan ook dat Ozzie beweerde dat ik ernaast zat. Toen hij er die zaterdag na voetbal mee kwam, verklaarde ik hem dus voor gek.

‘Vijf?’, Ik lachte. ‘Hoe kom je daar nou bij?’

‘Het is zo.’

Gideon Samson, Zeb.

Griffels, Penselen en een Boekensleutel

Naast de Gouden Griffel voor Zeb. van schrijver Gideon Samson en illustrator Joren Joshua, werden dinsdagavond in het Muziekgebouw aan ’t IJ tijdens het jaarlijkse Kinderboekenbal, ook prijzen voor het best geïllustreerde en het meest vernieuwende kinderboek uitgereikt. Yvonne Jagtenberg kreeg een Gouden Penseel voor het prentenboek Mijn wonderlijke oom. Ze gaan er met je neus door, gemaakt door dichter en beeldend kunstenaar Ted van Lieshout, werd geëerd met de Boekensleutel, die alleen bij uitzonderlijke gelegenheden wordt uitgereikt. De jury deelde elf Zilveren Griffels acht Zilveren Penselen en 29 eervolle vermeldingen uit. De Gouden Griffel werd dit jaar voor de 48ste keer uitgereikt.

De 11 winnaars van de Zilveren Griffels

Bart Moeyaert,Tegenwoordig heet iedereen Sorry

Bibi Dumon Tak en Annemarie van Haeringen, Laat een bericht achter in het zand

Dolf Verroen en Charlotte Dematons, Droomopa

Edward van de Vendel en illustrator Marije Tolman, Vosje

Jan Paul Schutten en Floor Rieder, Het mysterie van niks en oneindig veel snot

Arend van Dam, De reis van Syntax Bosselman

Jef Aerts, De blauwe vleugels

Maria van Donkelaar, Zo kreeg Midas ezelsoren.

Mac Barnett, De wolf, de eend en de muis

Oliver Jeffers, Die eland is van mij

Susin Nielsen, Het ongemakkelijke dagboek van Henry K. Larsen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden