Taalgebruik In goed Nederlands

Gezocht: een Nederlands woord voor wake-upcall

Ook zo’n hekel aan onnodig Engels? Help ons dan aan bruikbare, Nederlandse alternatieven. Zoals voor eye-opener, wake-upcall en framen.

Een controlebericht van NL-Alert. Het alarmsysteem voor grote noodtoestanden dient om mensen te informeren als er een noodtoestand in hun omgeving aan de hand is. Beeld ANP

Wat we zochten

Een Nederlands woord voor een telefoontje om iemand te wekken, dat figuurlijk een eye-opener is. Wake-upcall dus.

Wat de lezers bedachten

Eye-opener was bijvangst; daarvoor bestaat een prima Nederlands woord, door Van Dale vermeld: openbaring. Een speelser en minstens zo goed alternatief is het door menig lezer ingezonden blik­opener (dat ook al in Van Dale staat). Dus van eye-opener zijn we verlost.

Dan wake-upcall. Peter van Erdewijk vraagt zich af of de bestaande woorden waarschuwing en wijze les niet volstaan. Eigenlijk wel, al zal menig gebruiker betogen dat wake-upcall ‘sterker’ is. Meer een schop onder je kont, zoals Frank Harmsen betoogt. Ook een goeie. Verder waren er veel samenstellingen die dicht bij het origineel bleven: attentiesein, weksein, wek(op)roep, wekbel, schrikbelletje, alarmbel (‘vanwege er gaat een belletje rinkelen’), attentie-alarm en ontwaak-alarm. Bruikbaar voor de letterlijke betekenis, maar verder toch minder. Wel beslist een goeie is: wakkerschudder. Waarmee Kees Zandvliet winnaar van de week is geworden. Met een speciale vermelding voor de mooie talige vondst van Nic Bakker: let-oproep.

Voor volgende week gezocht

Twee lezers zagen het afgelopen weekend op de voorpagina van de krant staan en vragen om een Nederlands synoniem: framen, waarvoor Van Dale veel woorden nodig heeft: een com­plex we­reld­beeld, pro­bleem e.d. een­vou­dig voor­stel­len, m.n. om in dis­cus­sies en de­bat­ten de ei­gen vi­sie daar­op over­tui­gend over te bren­gen. Kan het in één woord? Stuur het vóór maandag 14 januari naar taal@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.