taalgebruik in goed nederlands

Gezocht: een Nederlands alternatief voor mansplaining en wannabe

Ook zo’n hekel aan onnodig Engels? Help ons dan aan bruikbare, Nederlandse alternatieven. Zoals voor mansplaining en wannabe.

Wat we zochten

Een goed Nederlands woord voor mansplaining, door Van Dale omschreven als ‘het door een man op een bevoogdende, neerbuigende manier uitleggen van iets aan een vrouw’.

Wat de lezers bedachten

Deze brave opgave leidde al snel tot enkele kleine, eenzijdige genderoorlogjes. Een impressie van de sfeer in de inbox:

‘Voor het woord mansplaining hoeft geen Nederlands woord gezocht te worden! Gewoon schrappen! Dit is niet meer van deze tijd!’, aldus Georgien van Wechem.

Paul Uljé: ‘Dat het vaak een man is die met tegenzin iets simpels moet uitleggen aan een onnozel wicht dat graag alles in sekse weegt, kun je die arme man niet kwalijk nemen. Hij geeft gewoon uitleg; dat zij zich daardoor gekwetst voelt, is fijn voor haar.’

Maar het gros van de mannelijke inzenders voelde zich juist licht bezwaard door de opdracht en haastte zich te verontschuldigen voor het uitleggen van zijn vondst.

Het bleek overigens niet helemaal duidelijk of het nu om een werkwoord, zelfstandig naamwoord of bijvoeglijk naamwoord moest gaan; dat laat het Engels ook mooi in het midden met zo’n -ing-vorm. We zijn qua woordsoorten daarom maar coulant geweest.

Uiteraard werd er weer ouderwets gebrainstormd. Daarbij kregen de mannelijke delen er soms van langs – fluitleg, penispreek, zakklaring – maar er zaten ook keurige vondsten tussen: herenduiding, primatenexegese, redemeneren, vereenvrouwelijken.

De eerste gedachte van Kees Lautenschutz ging uit naar ‘een begrip dat alle gevraagde elementen in zich verenigt: buitenspeluitleg – een klassieker, waarbij menig man als automatisch vervalt in gesteld laakbaar gedrag (uitzonderingen daargelaten, die daarmee de kwalificatie expliceerheer opgespeld krijgen)’.

De bruikbaarste opties bleken toch de woorden die, net als ‘mansplaining’, het element ‘man’ bevatten. Bijvoorbeeld mannotatie, of de fraaie variant manstruatie, van het werkwoord manstrueren (bij bezwaar eventueel ook te vervoegen tot manstructie). Nog beter: bemannering (bemanneren), een bruikbaar en duidelijk woord, met een licht veroordelende toon. Maar het beste alternatief is wat ons betreft de net iets neutralerere variant manduiding (van het werkwoord manduiden), een term die de elementen ‘man’ en ‘uitleg’ in zich draagt zonder het al te ingewikkeld te maken en daarmee het dichtst bij het origineel blijft.

Gezocht voor over twee weken

Een goed Nederlands woord voor een wannabe, volgens Van Dale ‘iemand die erg graag op zijn idool/een bepaald type wil lijken’. Stuur uw beste alternatief vóór maandag 18 november naar: taal@volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden