Taalgebruik In goed Nederlands

Gezocht: een Nederlands alternatief voor compliance en tributeband

Ook zo’n hekel aan onnodig Engels? Help ons dan aan bruikbare, Nederlandse alternatieven. Zoals voor compliance en tributeband.

Wat we zochten

Joke Ederveen vroeg zich af of er niet een simpel Nederlands woord bestond voor compliance, een term die veel bedrijven en (financiële) instellingen hanteren als het gaat om ‘het (toezicht op het) naleven van wettelijke regelgeving’.

Wat de lezers bedachten

Het bleek bepaald niet de eenvoudigste term. Zo was het niet iedereen duidelijk dat we op zoek waren naar een zelfstandig naamwoord; andere woordsoorten hebben we helaas moeten laten sneuvelen.

Compliance gaat over ‘het voorkomen van narigheid door losbandigheid’, meldde Herman Veenema (‘voormalig compliance officer’) ons. Niet geheel verrassend ontvingen we dan ook veel samenstellingen met ‘wet-’ (wethoederij, wetvolging) en ‘regel-’ (regelbewaking, regeldiscipline, regelrust, regeltrouw), stuk voor stuk prima opties.

Sommige lezers lieten zich inspireren door de gedachte dat een afdeling Compliance vooral moet zijn opgericht om het slechte in de mens binnen de perken te houden; dit leverde creatieve vondsten op als dekmantelzorg en scheefschaatsvoorkoming. Ook wist een enkeling zijn afkeer van door anderen opgelegde regels maar amper te verhullen, getuige inzendingen als wetmatigheidsdrang of zelfs – kort maar krachtig – 1984. Leuk gevonden allemaal, maar zo drijven we wel een beetje af van de gezochte betekenis.

Uit de vele inzendingen kwam dit keer een overduidelijke (en gezien onze omschrijving van compliance wellicht weinig verrassende) winnaar naar voren. Door vertegenwoordigers van verschillende vakgebieden – de onderzoekswereld, de onderwijsinspectie, de internationale diplomatie – werden we er namelijk op attent gemaakt dat er in hun wereld ‘al decennia’ een uitstekende vertaling in gebruik is: naleving (of eventueel het ervan afgeleide regelnaleving). Een ‘bruikbaar alternatief’, ‘dat prima blijkt te voldoen’, luidde het eensgezinde oordeel van de ervaringsdeskundigen. Niets meer aan doen dus.

(Toch nog even een vermelding voor Gerard Bosman. Ook hij verzocht ons te stoppen met zoeken omdat er in zijn wereld – in dit geval de ambtelijke – al lang een goed Nederlands alternatief voorhanden is: handhaving. Kan inderdaad ook, al lijkt de nadruk ons daarbij meer te liggen op het toezicht op andermans naleving van de regels, dan op die naleving binnen een instelling zelf. Maar zoals we al zeiden: het bleek bepaald niet de eenvoudigste term.)

Gezocht voor over twee weken

Het woord dat de komende weken op verlossing wacht, is tributeband – u weet wel, zo’n popgroep die een andere (en beroemdere) tot in de puntjes nadoet, zowel qua muziek als qua uiterlijk, vaak met een stevige woordgrap als bandnaam (No Way Sis, Fake That, Nearvana...) Stuur uw beste Nederlandse alternatief vóór maandag 15 juli naar: taal@volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden