REACTIESVerlies kunstsubsidie

Gezelschappen reageren op verlies kunstsubsidie: ‘Dit is na 26 jaar het einde’

Tientallen muziek- en theatergezelschappen kregen slecht nieuws: geen subsidie meer. De eerste reacties zijn bedremmeld. ‘Volgend jaar bestaat de band 25 jaar, dus het is wel pijnlijk.’

The Jazz Orchestra of the ConcertgebouwBeeld JOC

Acteur Manja Topper van Dood Paard is terneergeslagen. Dit Amsterdamse gezelschap, dat bestaat sinds 1994, kreeg maandag te horen dat het, ondanks positieve beoordelingen, geen geld meer krijgt van het rijksfonds voor de podiumkunsten FPK, noch van het Amsterdamse Fonds van de Kunst. ‘De facto betekent dit na 26 jaar het einde van Dood Paard.’

Dood Paard is een van de tientallen podiumgezelschappen die buiten de boot vallen bij de verdeling van meerjarige subsidies van het FPKHet gezelschap heeft vijf mensen in vaste dienst, onder wie acteurs Topper en Kuno Bakker. ‘Om zo’n club draaiend te houden is structurele subsidie nodig’, zegt Topper. ‘Nu we die niet meer krijgen zal de organisatie moeten worden opgebroken.’ Daarnaast werkt Dood Paard geregeld met een groep vaste gastacteurs en andere zzp’ers met wie mooie plannen waren gemaakt voor de komende vier jaar. ‘Dat besefte ik ook net: die moeten we nu allemaal af gaan bellen.’

Het is moeilijk te verstouwen dat je met een positieve beoordeling en ‘lovende woorden’ toch onder die zaaglijn belandt, zegt Topper. ‘We worden gezien als belangrijke speler in het veld, onze vernieuwing wordt geprezen, we spelen in het buitenland en worden geselecteerd voor festivals. Maar uiteindelijk wordt dan onze ‘betekenis voor de Nederlandse podiumpraktijk’ gering geacht. Gezien het voorgaande kan dat volgens mij logischerwijs helemaal niet.’

De helft van de Amsterdam Klezmer Band is nog met vakantie en zodoende is er nog niet vergaderd. Maar dat er zonder subsidie veel dingen gaan veranderen is wel zeker, zegt Andries van Wieren, die het management doet van de internationaal hoog aangeschreven specialisten van Joodse wereldmuziek. ‘Volgend jaar bestaat de band 25 jaar, dus het is wel pijnlijk.’ De buitenlandse tournees staan als eerste op het spel, want met negen man op pad zijn, dat is zonder subsidie bijna niet te doen, zegt Van Wieren. Voor een band die ‘internationaal functioneert’ is dat nogal een klap.

Ook het Jazz Orchestra of the Concertgebouw moet eens goed kijken wat er nog mogelijk is, zegt zakelijk leider Jan Bakker. Ze krijgen wel nog subsidie van het Amsterdams kunstfonds, maar dat is beperkt en kan zo maar betekenen dat het aantal optredens van vijftig per jaar terug moet naar acht of negen. ‘De bandleden zijn loyaal en we zullen vast blijven spelen, maar of je dat voor een appel en een ei moet gaan doen? Daar ben ik niet zo voor.’ Met een Edison-prijs op zak en buitenlands succes vraagt Bakker zich af wat je nog meer moet doen om subsidie te behouden. ‘Met een paar miljoen erbij kunnen ze deze slachting voorkomen.’

Herbezinnen

Dood Paard ontvangt sinds 2000 structurele subsidie. Acteur Topper noemt haar vaste betrekking ‘een uitzonderlijk geluk voor acteurs anno nu’. Maar volgend jaar ziet zij dus ook haar vaste inkomen verdampen. Topper: ‘Daar ga ik later over nadenken, zover ben ik nu nog niet. We moeten de tijd nemen om te rouwen en ons te herbezinnen. Ik hoop in elk geval dat we toneel blijven maken. Maar hoe, dat weet ik nu nog niet.’

Net als Dood Paard kreeg ook Maatschappij Discordia een dubbele tegenslag te verwerken: een positieve beoordeling, maar geen geld uit Amsterdam, noch van het Fonds. Maar Miranda Prein van dit gezelschap houdt enige hoop: ‘Ik verwacht wel een beetje dat er nog wat geld bij komt, net als de vorige keer. Dus wellicht hebben we nog een kans. In die zin is het fijn dat we geen harde afwijzing hebben gekregen.’

Discordia, dat bestaat sinds 1981, is gewend nu eens wel, dan weer niet structureel gefinancierd te worden. In 2000 viel het gezelschap buiten de boot bij het Fonds, maar in 2008 kreeg het weer wel geld. Zo gaat het al langer – op en af. ‘Wij werken al heel lang op halve subsidies, en als het moet doen we het met andere, incidentele geldstromen. Wij laten ons niet opheffen. Maar voor jonge collega’s zoals van de Theatertroep is het heel zuur, zeker met corona er nog eens bij. Het blijft een feit dat er veel te weinig geld gaat naar de podiumkunsten. In die zin is het een zeer barre tijd.’

Lees ook:

In de dans om de subsidiemiljoenen van het Fonds Podiumkunsten zijn maandag tientallen theater- en muziekgezelschappen afgevallen. De zware slag brengt hun voortbestaan in gevaar, omdat de coronacrisis hun voorlopig berooft van publieksinkomsten.

In dit interview ligt Henriëtte Post, directeur van het Fonds Podiumkunsten, de subsidiekeuzes toe. ‘Je weet dat een enorm verlies aan arbeidsplekken volgt.’

In juni maakte de Raad voor Cultuur zijn advies bekend over samenstelling van de Culturele Basisinfrastructuur, met daarin de grootste gezelschappen van het land. Daar was toen veel plek voor vernieuwing. De Tweede Kamer greep later in, en voegde ook het afgevallen Scapino Ballet en Eurosonic Noorderslag aan het pakket toe. De popmuziek drong toen door tot het hart van de kunstsubsidies. Maar waarom deed maar één band een aanvraag? 

Als Cappella Amsterdam weer geen subsidie zou ontvangen, zou het gedaan zijn met het kamerkoor. De Volkskrant volgde het koor gedurende de aanvraagperiode, die maandagochtend een climax bereikte met de bekendmaking van de gelukkigen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden