Gezelliger dan in de bioscoop AmCy denkt nieuw medium te hebben aangeboord met Internetsoaps

De makers typeren het als 'echter dan tv en minder echt dan het echte leven'. Toch zijn de Internetsoaps saai om alleen maar naar te kijken....

MICHELLE HEEFT de pest in over Tomeiko, die haar eindelijk eens de waarheid heeft gezegd. Lon mediteert en ontdekt warme gevoelens voor Shauna en haar kersenshampoo. Shepard doet Jordan een huwelijksaanzoek. Carrie houdt van Hunter. En Spotnik maakt een wandeling met baasje.

Wie het nog volgt, mag het zeggen. Net als bij soaps op televisie is de verdwaalde toeschouwer bij het nu twee jaar oude The Spot, de eerste digitale vervolgserie op het Internet, direct de draad kwijt. Wie wie is, wie het met wie doet en wie de pest heeft aan wie nou weer, is volkomen onduidelijk, tot je een week of wat de dagelijkse afleveringen hebt gevolgd. Goddank is er Spotnik, de huishond, die wekelijks een korte samenvatting van het voorafgaande optikt. Met pijn in de poten, naar eigen zeggen.

Het lijkt allemaal te melig voor woorden, maar de makers van de digitale soap The Spot, het jonge bedrijfje American Cybercast in San Francisco, zijn er heilig van overtuigd het medium van de toekomst in handen te hebben. In het parallelprogramma Exploding Cinema van het Rotterdamse filmfestival wordt uitgebreid aandacht besteed aan vernieuwende vormen van visuele fictie, waarvan AmCy een pionier is.

Daarbij ligt de nadruk op vernieuwing. De digitale technieken hebben de laatste jaren de Hollywood-studio's al veroverd, vooral voor een nieuwe generatie in stunt en animatiewerk.

Animaties zijn niet meer van echt te onderscheiden en kunnen naadloos in de filmwerkelijkheid worden ingepast. Keek men een paar jaar geleden nog op van computer-dino's bij Steven Spielberg, nu zijn horden Japanse tieners hopeloos verliefd op een digitaal zangeresje dat toch echt nergens anders bestaat dan in het geheugen van wat computers.

Maar de verhaaltechnieken blijven doorgaans die van Hollywood: veelal lineair, met goed gedefinieerde personages, gericht op effecten bij een passief publiek. Het sleutelwoord bij de vernieuwende digitale vertelkunst is interactief. Kijkers, is de redenering, hebben er zo langzamerhand genoeg van overgeleverd te zijn aan de hersenspinsels van scriptwriters en de manipulatie door regisseurs. Ze willen zelf meedoen.

De explosieve groei van de digitale spelletjesmarkt is daarvan volgens de cybergoeroes het duidelijkste bewijs, vooral nu PacMan definitief vervangen is door de meer verhalende spellen als The Myst en Seventh Guest. Spelers kunnen achter hun computer soms eindeloos in zulke fictieve werelden ronddolen, raadsels oplossen, gevaren ontwijken, strategieën en verhaalwendingen kiezen. Maar, hoe complex de verwikkelingen en uitdagingen ook kunnen zijn, er komt een moment dat alles verkend is en er weer een cd-rom met een upgrade moet worden aangeschaft.

Er gaat wat dat betreft niets boven de realiteit. En dus heeft AmCy, zoals het bedrijfzichzelf doorgaans noemt, de afgelopen jaren drie interactieve shows op het Internet gebracht, die dagelijks een nieuwe aflevering kennen. Een grote creditcard-maatschappij mag als hoofdsponsor op elke internetpagina van de betreffende sites adverteren.

Shows is vooralsnog een groot woord. Wie de sites bezoekt, treft er voornamelijk pagina's aan met tekst en scène-foto's. De teksten, gefingeerde dagboeken van de personages, vormen de kern van de gebeurtenissen en worden dagelijks bijgewerkt. Inhoudelijk is het soap in de ware zin van het woord: triviaal en herkenbaar.

AmCy zelf kenmerkt het als 'echter dan televisie en minder echt dan het echte leven', maar voor trouwe kijkers van The Real World op MTV of het vroegere Beverly Hills 90210 is het op het eerste gezicht allemaal slaapverwekkend statisch. Er is echter meer mogelijk dan kijken alleen. Voortdurend kunnen toeschouwers elektronische post, e-mail, sturen naar de hoofdpersonen. Bovendien kunnen ze op een openbaar elektronisch prikbord (een zogenoemd bulletin board) met elkaar is discussie.

Volgens de producenten wordt er gretig gebruik van gemaakt. Kijkers schelden en troosten, bieden hulp, bekennen soms zelfs hun liefde voor een van de personages. Op Valentijnsdag regent het roze genegenheden.

Bij de dagelijkse productie van de shows zijn studio's, acteurs en een team van producenten, fotografen, setdressers en schrijvers betrokken, precies zoals bij een tv-soap het geval zou zijn. De shows zijn echter nog steeds een proeftuin voor het verkennen van een nieuw medium.

Daarbij is niet alleen de vraag hoe scriptwriters moeten omspringen met een via e-mail reagerend publiek. Ook tal van technische innovaties worden hier uitgeprobeerd. Zo kan een kijker van The Spot geregeld live in debat met de sterren via zogeheten kletskanalen (IRC-chat).

Nu en dan zijn ook geluidsfragmenten te beluisteren of stukjes video, overduidelijke vingeroefeningen voor het moment dat het overzenden van bewegende beelden via het net gemeengoed wordt. Nu is de techniek de beperkende factor, reden dat American Cybercast overweegt toch maar een deel van The Spot als gewoon televisieprogramma te gaan brengen.

Als de mogelijkheden onbeperkt zijn, is een open netwerk als het Internet bij uitstek geschikt voor interactieve fictie. Maar alle poeha over de nieuwheid van de interactieve fictie ten spijt, is het participeren in fictie al vrijwel vanaf het begin doodnormaal op het net.

Bijvoorbeeld The Well is onder internet-pioniers een legendarische internetplek, een kruising tussen een dark room en een bizar gekostumeerd bal, waar bezoekers via tekst kunnen zijn wat ze maar willen. In de loop der jaren zijn er talloze van dat soort MUD's, multi user dungeons, op het net ontstaan, vaak omringd door een vaste groep van fanatieke gebruikers met hun eigen codes, taal en conventies.

Het laatste jaar zijn er bovendien diverse hit 'n' run-spellen op het net gekomen, waar meerdere spelers tegelijk via een internetverbinding in fictieve omgevingen elkaar kunnen nazitten. Volgens net-watchers heeft Quake daarbij de doorslag gegeven. Her en der staan nu speciale computers, Kali-servers, waarop gebruikers uit de hele wereld elkaar al schietend en rennend virtueel te lijf gaan. Ruimte voor creativiteit bestaat daar echter niet.

American Cybercast heeft het oude idee van open interactieve fictie twee jaar geleden overgeplant naar het populairste deel van het Internet, het World Wide Web (WWW), waar ook beeld en geluid op het scherm kunnen verschijnen. Zowel The Spot als de concurrerende soap The Pyramid en de science-fictionserie EON-4 heeft een aanzienlijk publiek.

EON-4 is volgens de geruchten zelfs populair bij NASA-personeel, die bij binnenkomst 's morgens even inloggen om te zien hoe het de helden vergaat bij hun speurtocht naar de oorsprong van een interstellair radiosignaal.

Verhoudt het geliktere The Pyramid zich tot de realiteitssoap The Spot als The Bold and the Beautiful tot The Real World, EON-4 is duidelijk een nieuwe stap op weg naar live-fictie. De Californische twintigers Jeff, Carrie, Michelle, Lon, Jordan en hond Spotnik wonen in de huizen van de rest van de crew en dragen hun eigen kleren. Hun leven bestaat uit trivia, waarbij realiteit of fictie er weinig toe doet.

EON-4 is duidelijk fictie en moet dus zorgvuldiger worden gemaakt. De decors van de science-fictionsoap zijn volwassen computer graphics als uit de droomfabriek van Georg Lucas, en de kostuums, attributen en aliens doen nauwelijks onder voor die bij Star Trek. Wekelijks houdt de crew zorgvuldig geprepareerde fotosessies voor nieuwe episodes. Hier maakt de werkelijkheid niets meer goed.

En voortdurend dragen kijkers vaak technisch realistische oplossingen aan voor problemen waarmee de ficteve astronauten op hun reis kampen. De scriptwriters hebben het materiaal voor nieuwe wendingen dagelijks voor het oprapen in de elektronische brievenbussen. Ze geven tegenwoordig bijna alleen nog vorm aan de collectieve verbeelding van de toeschouwers.

Sterker nog dan in de bioscoop wordt het kijken zo een groepservaring, ook al zit de toeschouwer in zijn eentje achter een computer van NASA of thuis.

Het internet-adres van American Cybercast luidt http://www.amcy.com

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden