Nieuws

Gevonden zandstenen kop: eeuwenoud inheems beeld, of een verdwenen werk van een hedendaagse kunstenaar?

Een uit zandsteen gebeeldhouwde kop heeft het Royal British Columbia Museum in het Canadese Victoria in verlegenheid gebracht. Het museum dacht dat het een historisch object betrof van de Lekwungen, een oorspronkelijke bevolkingsgroep. Een lokale kunstenaar beweert echter dat hij het werk in 2017 heeft gemaakt.

Links het beeld zoals het op het strand is gevonden, rechts een foto uit de werkplaats van de kunstenaar.  Beeld
Links het beeld zoals het op het strand is gevonden, rechts een foto uit de werkplaats van de kunstenaar.

Een wandelaar vond het 100 kilo wegende beeld in juli 2020 op een strand van Vancouver Island. Hij waarschuwde de curator archeologie van het museum in Victoria. Na onderzoek veronderstelde het museum dat de langwerpige steen tot ergens in de 19de eeuw aan de rand van een klif moet hebben gezeten. Door een landverschuiving zou hij in zee zijn gestort – dat verklaart het zeewier op de zijkant.

Mogelijk, zo stelde het museum, heeft het object een rol gespeeld bij ceremonies – denk aan het vangen van de eerste zalm, rituelen rond de puberteit of bij plechtigheden rond het voeden van de doden.

Kort nadat het museum de ontdekking wereldkundig had gemaakt, meldde de lokale kunstenaar Ray Boudreau zich. Hij beweerde dat hij het beeld in 2017 had gemaakt. Het zou zijn gestolen of verdwenen. Boudreau is ‘100 procent’ zeker dat hij de maker is van het ‘inheemse’ beeld.

Boudreau deelde foto’s uit januari 2017, toen het beeld nog niet helemaal klaar was. Hij zou het met een hamer en een beitel hebben gehouwen. Eerst twijfelde Boudreau of hij zich bekend moest maken, zegt hij in Canadese media, omdat er zoveel enthousiasme was over de ontdekking. ‘Ik heb het beeld zelf maar drie dagen gehad en toen kreeg het pootjes.’

‘Op basis van foto’s is het lastig oordelen’, reageert de Amsterdamse kunsthandelaar Jaap Polak, bekend als expert niet-westerse kunst in het tv-programma Tussen kunst en kitsch. ‘Van een terracotta beeld kun je gemakkelijk de ouderdom vaststellen door thermoluminescentie, maar voor steen is dat niet mogelijk. Bovendien zegt ouderdom ook niet alles, want de inheemse bevolking maakte dit soort beelden ook nog in de 20ste eeuw.’

Wel kun je kapsporen op de steen onderzoeken, aldus Polak. ‘Als het beeld recent is gekapt, dan tref je microscopische metaalsporen aan. Als het veel ouder is, vind je sporen van brons. Of geen sporen, omdat alles geoxideerd is.’

Het Royal British Columbia Museum heeft intussen de publicaties over de ontdekking van zijn site verwijderd. Archeologen gaan het beeld eerst verder onderzoeken met hulp van vertegenwoordigers van de inheemse bevolking en met beeldhouwer Ray Boudreau.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden