Geslaagde komedie in normalemensentaal

Het nieuwe toneelstuk van schrijver Willem de Vlam toont in normalemensentaal alledaagse onrechtvaardigheid.

Scène uit: De Vriend N.V.Beeld Jochem Jurgens

Moeder is over de schreef gegaan en nu dreigt het gezin alles te verliezen.

'Iederéén doet het.' Dat is het verweer van Eva de Vriend, zakenvrouw en moeder van vijf volwassen kinderen. Ze heeft iets op te biechten, iets wat de grondvesten onder het bestaan van alle gezinsleden zal wegslaan. Hun rijke leventjes zullen ze moeten opgeven, want het is gebaseerd op fraude.

In De Vriend N.V. toont toneelschrijver Willem de Vlam een oer-Hollands gezin in crisis. De geldkraan, door moeder jaren op discutabele wijze gaande gehouden, gaat dicht. Iedereen staat op het punt zijn welvaart en privileges te verliezen. Wat blijft er dan over van alle volmondig beleden idealen?

Deze komedie heeft een moreel dilemma in het hart. De uitkomst is ronduit cynisch, maar deze geslaagde opvoering, bij De Vlams eigen groep Opium voor het Volk, is dat niet. Regisseur Paul Knieriem benadrukt de lichtheid. Er zijn veel vlotte en terloopse scènes en de stereotype personages zijn uitvergroot voor extra komisch effect.

Dialogen in normalemensentaal

De Vlam toont zich nergens boos of beschuldigend. Hij schrijft dialogen in normalemensentaal en registreert slechts de alledaagse onrechtvaardigheid waarop onze maatschappij is gebouwd. Net als zijn eerdere toneelwerk, De muurspecht (over euthanasie), De zoon (populisme), zou De Vriend N.V. een verhaal achter een nieuwsbericht kunnen zijn. Bankenfraude, matchfixing, politici met exorbitante declaraties. Iedereen doet het, inderdaad.

Leny Breederveld speelt de mater familias, die haar kinderen alles gaf en nu op het punt staat hun alles weer af te nemen. Dat doet ze met een ijzeren gemoed en gevoel voor understatement. Onder de kinderen zijn mooie rollen voor Stijn Westenend (als politicus), Oda Spelbos (als baas van haar eigen bouwbedrijf) en Ellen Parren, als het gewetensvolle zwarte schaap.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden