Gerrit Rietveld Academie annuleert Kirac-debat vanwege 'racistische en seksistische uitspraken'

Na het ontvangen van enkele tientallen klachten geeft de academie de voorkeur aan een 'veilige leeromgeving'

Een bijeenkomst van het kunstkritiekplatform Keeping It Real Art Critics (Kirac), die donderdag op de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam zou plaatsvinden, is geannuleerd na klachten van studenten over uitspraken die racistisch en seksistisch zouden zijn.

Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam. Foto Publiek domein (CC0 1.0)

Samen met kunstverzamelaar Bert Kreuk en initiatiefnemers Stefan Ruitenbeek en Kate Sinha zouden de studenten een Kirac-item bekijken over kunsthandel en daarna in debat gaan. De Rietveld stelt nu dat een 'veilige leeromgeving' de voorkeur krijgt.

Boycot

Stefan Ruitenbeek en Kate Sinha bespreken kunst en cultuur in hun filmpjes op het YouTube-kanaal Keeping It Real Art Critics. Ook organiseren ze debatten, symposia en publiceren ze opiniestukken. In een betoog op The Post Online sprak Sinha zich onlangs uit tegen de 'links-geëngageerde onverschilligheid' van het Stedelijk Museum Amsterdam. 'Het toppunt', schreef ze, 'was wel de tentoonstelling van Zanele Muholi, waarbij de bezoeker geacht werd geïnteresseerd te zijn in de luie spinsels van een verwende snol, alleen omdat ze uit Zuid Afrika komt, lesbisch en zwart is.'

Deze uitspraak was voor Jonathan Aldenberg, kunstenaar en oud-student aan de Rietveld Academie, reden om op Facebook op te roepen tot een boycot van het Kirac-evenement. Ook maakte hij zich druk over een Kirac-aflevering waarin Sinha een theorie over de #MeToo-discussie en Harvey Weinstein ontvouwt. Aantrekkingskracht en de dreiging van geweld zijn verbonden, zegt ze in de video. 'Ik denk dat er veel vrouwen van hun eigen begeerlijkheid genieten door die grens van bezoedeling op te zoeken.'

'Veilige leeromgeving'

Er ontstonden meerdere verhitte discussies op Facebook, waarop honderden reacties kwamen. Studenten werden opgeroepen om de Rietveld te mailen met het verzoek het evenement af te zeggen. Daaraan heeft de Rietveld maandag gehoor gegeven. 'We geven de prioriteit aan onze verantwoordelijkheid om een veilige leeromgeving te waarborgen', mailde De Rietveld aan Ruitenbeek.

'Het valt niet te ontkennen dat de aangehaalde uitspraken racistisch en seksistisch zijn', zegt Annelies van Eenennaam, voorzitter van het College van Bestuur van de Rietveld. 'Dit is kwetsend, ook voor groepen mensen aanwezig in ons instituut. Natuurlijk is de vrijheid van meningsuiting belangrijk, bij uitstek in de kunst. Maar andere grondrechten, zoals het recht op gelijke behandeling, mogen daarbij niet in het gedrang komen.' Het gaat om enkele tientallen klachten.

Artistieke vrijheid

Maarten de Reus, docent aan de Rietveld, betreurt het annuleren. 'Kirac hanteert natuurlijk een provocerende stijl. Sommigen vinden dat te ver gaan. Maar de cultuur is niet gebaat bij censuur, je moet juist met elkaar in debat gaan. Op sociale media gaat de polarisering razendsnel: iedereen is direct voor of tegen. Ik vind dat we ons als academie moeten beraden op hoe we omgaan met dit soort klachten over controverse.'

Maandag zette Ruitenbeek, die zelf op de Rietveld heeft gestudeerd, een nieuw filmpje online, dat hij opende met de woorden: 'Hello, safe space monsters!' Kirac en Bert Kreuk zouden donderdag toch naar de Rietveld Academie komen, beloofde hij. Een student heeft zijn studio in het gebouw van de academie aangeboden voor het evenement, zegt Ruitenbeek aan de telefoon. 'De Rietveld heeft absolute artistieke vrijheid als uitgangspunt en studenten mogen dan ook helemaal zelf bepalen wat ze in hun studio doen.'

Dit klopt niet, volgens Eenennaam. 'Die ruimten mogen alleen in het kader van onderwijs gebruikt worden. We zullen niemand de deur weigeren, maar er vindt donderdag geen publieke presentatie plaats.'


Waar deze kunstcritici binnenkomen knikken de knieën

De confronterende filmpjes van KIRAC over kunst zijn een YouTubehit. De Volkskrant ontleedt met de makers hun motieven en werkwijze.