Recensie Die Walküre

Geroffel in het Concertgebouw, want Jaap van Zweden dirigeert Wagner ★★★☆☆

In het hart van de tweede akte krijgt de uitvoering van Die Walküre onder Jaap van Zweden vleugels.

Jaap van Zweden dirigeert Die Walküre . Beeld Eduardus Lee

Een kind kon het voorspellen. Zaterdagavond rond 21.00 uur stak een storm op in het Amsterdamse Concertgebouw. Drie factoren leidden tot de geluidsexplosie. Eén: een opera in de NTR ZaterdagMatinee is vanouds een recept voor roepend en roffelend publiek. Twee: de opera was gecomponeerd door de magiër van het vak, de Duitser Richard Wagner. En drie: de dirigent op het affiche heette Jaap van Zweden.

Onlangs werd hij nog gelauwerd voor zijn cd-versie van Wagners magnum opus, Der Ring des Nibelungen. De tweede opera van dat vierluik, Die Walküre, plaatste Van Zweden nu op de lessenaars van het Radio Filharmonisch Orkest. Eerdere Wagneropera’s die hij er in zijn jaren als chef (2005-2013) ter hand had genomen, zinderen in de oren van menig wagneriaan nog na.

Een uitdaging, in dit metier, is het in toom houden van decibellen. Na de Ring-première in 1876 zijn orkestinstrumenten almaar krachtiger en luider geworden. Gevolg: een wapenwedloop tussen orkesten en zangers die uit Wagner niet altijd het verfijndste naar boven haalt. Een goede dirigent let dan ook doorlopend op de balans tussen slagkracht en intimiteit.

Applaus voor Jaap van Zweden na Die Walküre. Beeld Eduardus Lee

Intimiteit, Wagner? Jazeker, want hoe groot de woorden ook zijn die je op Die Walküre kunt plakken – elite versus voetvolk, macht versus liefde, het Nexus Instituut wijdt er binnenkort zelfs een conferentie aan – het familiedrama dat er óók in schuilt blijft ontroeren. En precies daar, in het hart van de tweede akte, krijgt de uitvoering onder Jaap van Zweden vleugels. Het is het kantelpunt in een concert dat tot dan toe vooral gespierde energie heeft laten horen, vol ronkend koper en jakkerende snaren.

Maar nu is er de dialoog tussen Wotan en zijn dochter Brünnhilde. De oppergod bekent dat hij er een potje van heeft gemaakt. Dealtjes gesloten, vrouwen bezwangerd, alles voor de macht. Als de jeugdige sopraan Katherine Broderick ‘vertrouw me’ stamelt tegen de gekwelde bariton Thomas Johannes Mayer, krijgt kippevel eindelijk een kans.

Ook de andere solisten acteren overtuigend. Er zit bijvoorbeeld een mooi parlando in de keel van Stuart Skelton (de held Siegmund). Riant is het basgeluid van Ain Anger (Siegmunds rivaal Hunding).

Maar de reclamekreet dat alles mooier klinkt in het Concertgebouw, wordt onderuit gehaald door Jelena Pankratova. Live in de zaal legt deze Sieglinde weinig innigheid aan de dag in haar liefdesduet met Siegmund. Wie terugluistert via radio4.nl hoort dat de microfoons haar vervoering wel degelijk registreren.

Die Walküre ★★★☆☆

Klassiek

Opera van Richard Wagner door het Radio Filharmonisch Orkest o.l.v. Jaap van Zweden.

2/11, Concertgebouw, Amsterdam. Terugluisteren via radio4.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden