Gericht (af)luisteren met een oormicrofoontje

Goede gesprekken worden vaak op plekken gevoerd waar er niets van is te verstaan. Van politieke discussies aan overvolle borreltafels tot gestamelde liefdesverklaringen in rumoerige restaurants: geen touw aan vast te knopen....

Michael Persson

Dit ondanks het feit dat het oor de handige eigenschap heeft zich in lawaaiige situaties te richten op het geluid dat hem het meest interesseert. In Nederland staat dit zogeheten cocktail-party-effect tegenwoordig echter juist voor het onvermogen van het oor om nog iets zinnigs uit de kakofonie te destilleren.

Dus moet het oor een handje geholpen worden, vond uitvinder Hans Meijaard van Creaties in Techniek in Amsterdam. Hij bedacht de Babble, een richtmicrofoontje dat de woorden van de gesprekspartner versterkt - vanaf maandag te koop voor 99,95 euro. Wat van opzij en van achteren komt, wordt zo veel mogelijk genegeerd. Cruciaal, zegt Meijaard, was de vormgeving. Geen mens wil er uitzien als een dove. Dus moest het allemaal klein, strak en zilverkleurig. Eerder een Smart dan een rollator.

Het ding heeft de vorm van het cijfer zeven, en is drieënhalve centimeter lang. De poot mondt uit in een rubberen dopje, dat in het oor moet worden gestoken. Het horizontale uiteinde, met twee microfoontjes erin, steekt uit het oor en loert als het ware met de ogen mee de omgeving af.

De techniek, zegt Meijaard, zit hem in de manier waarop de twee microfoontjes de opgevangen geluidsgolven verwerken. Vooral van achteropkomende herrie blijft weinig over.

De achterste ontvanger krijgt een achteropkomende geluidsgolf tachtig microseconden eerder binnen dan de voorste ontvanger. Hij wacht tachtig microseconden, en stuurt het geluid dan pas door naar een centraal verzamelpunt. Daar wordt het van het voorste signaal afgetrokken. Het resultaat is nul, in theorie.

Met geluiden die van voren komen pakt de aftrekprocedure anders uit, afhankelijk van de toonhoogte. Sommige golven zullen elkaar zelfs versterken.

Dat vraagt om een experimenteel bezoek aan een rumoerig Amsterdams café.

Eerst de juiste maat oorplug kiezen. Het testoor blijkt large. Even aandrukken, goed richten, aan de volumeknop draaien, en het geluid stroomt naar binnen.

In het café blijkt het gefluister van de gesprekspartner met de Babble inderdaad beter te verstaan. Maar ook versterkt het apparaat geluiden afkomstig van de tafeltjes daarnaast, en het gerinkel van de borden die daarachter, in de keuken, worden afgewassen. Dat alles in een entourage die, iets meer dan anders, klinkt als een dierenwinkel.

Dat komt doordat de lagere tonen minder worden versterkt dan de hogere, zegt Meijaard. Dat is ook de bedoeling, omdat het geroezemoes vooral uit basklanken bestaat. En omdat juist hogere tonen als eerste verdwijnen bij mensen met gehoorproblemen.

Ondanks de veelbelovende theorie blijft ook geluid dat van achteren komt hoorbaar. 'Komt doordat de golven weerkaatsen, tegen de muren en tegen het hoofd', zegt Meijaard. Daardoor werkt de vertraagtruc niet optimaal. Uiteindelijk gaat er tien decibel van het achteropkomende geluid af, wat klinkt als een halvering. Het geluid dat schuin van voren komt verliest maar twee decibel. Meijaard komt komend voorjaar met een verlengde versie van de Babble, nu met vier microfoons. Waarmee ook gesprekken twee tafeltjes verderop duidelijk te volgen zijn. Leuk om af te luisteren? 'Heb ik geprobeerd', zegt Meijaard, 'maar zo interessant zijn die gesprekken helemaal niet'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden