Column Boekenweek

Gelukkig resteert nog alle ruimte om Trump te kunnen vangen

Het leek een eitje voor schrijvers, zich uitleven op Trump. Maar Arjan Peters ziet hem tot dusver telkens ontkomen. 

Gouden tijden voor de satirici, heette het rond 20 januari 2017, de inauguratie van Donald Trump. Schrijvers en columnisten zouden jaren niet meer naar een onderwerp hoeven zoeken.

Anderhalf jaar later houdt de literaire oogst allerminst over. De Engelse schrijver Howard Jacobson (1942) was er snel bij met de korte roman Pussy, in mei 2017 al vertaald. In dat sprookje merkt een hertog over zijn zoon Fracassus op: ‘De jongen is geheimzinnig. Het ontbreekt hem aan charme, het ontbreekt hem aan schoonheid, het ontbreekt hem aan humor, het ontbreekt hem aan gevatheid, het ontbreekt hem aan gezelligheid, en toch is hij arrogant!’ Een leuk boek, dat Trump evenwel niet veel schade zal berokkenen, oordeelde Hans Bouman in de Volkskrant.

Er was vorig jaar nog een andere Engelse schrijver die in het Cocelli Center in Youngstown een ‘rally’ van de nieuwe president bijwoonde, te midden van 7500 aanhangers: Martin Amis (1949). Zijn reportage voor Esquire werd gebundeld in een kloek boek, vertaald door Reintje Ghoos en Jan Pieter van der Sterre: De rimpel van de tijd (Atlas Contact, € 34,99).

‘President Trump spreekt in Ohio’ is zelfs het slotoffensief. Opmerkelijk: net als Jacobson definieert Amis zijn onderwerp door op te sommen wat Trump allemaal níet bezit: ‘Geen eer, geen schaamte, geen geweten, geen kennis, geen nieuwsgierigheid, geen decorum, geen fantasie, geen humor, geen grip en geen verstand.’

Tijdens de warming up ‘bleef ik op de tribunes zitten en schreef een eind weg in een heel verdacht Moleskine-notitieboekje. Niemand keek ook maar even naar me, geen mens hield me in de gaten.’ Het klinkt alsof de grote Amis dit eigenlijk betreurt.

Trump is een liegende ongelikte beer, zijn publiek is gedresseerd, zo roept Amis in verschillende toonsoorten. Hij had zijn mening al gevormd. Sinds The War Against Cliché (2001), de veelzijdige verzameling essays uit de eerste dertig jaar van zijn schrijverschap, is Amis er niet vitaler op geworden.

Een van de weinige voordelen van Trumps uitverkiezing, aldus de flaptekst van De rimpel van de tijd, is het feit dat Martin Amis over hem schrijft. Maar ook die komt niet verder dan het spuien van afkeer. Het goede nieuws is dat we nog een paar jaar voor de boeg hebben, en er nog alle ruimte resteert voor een schrijver die zich niet direct van hem afkeert. Dat is nodig om Trump te kunnen vangen.      

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden