Geluk is een truck, weet Tina Trucker, de koningin van het truckerslied

Het betere truckerslied kent niet vele vormen, wel vele liefhebbers. Tina Trucker is hun koningin. Langs de A2 legt ze precies uit hoe zo'n song werkt en stelt ze zichzelf en passant voor.

Tina Trucker. Beeld Renate Beense
Tina Trucker.Beeld Renate Beense

In het restaurant van Truckstop 8, een tankstation nabij de A2 bij Eindhoven, is de gehaktstaaf de snack van de week. Even na tweeën zijn vrijwel alle tafeltjes leeg. Zangeres Tina Trucker (66) laat haar ogen over het opvallend strakke interieur gaan en concludeert dat er goed is verbouwd sinds ze hier twee jaar geleden de videoclip van haar nummer Truckdrivers opnam.

Nog voor het tot een uitleg van die conclusie komt, is alle aandacht aan tafel verschoven naar de ronde speaker in het plafond boven Truckers hoofd, waaruit muziek klinkt. Zwijgend wijst ze ernaar. Echtgenoot en manager Kees, in krijtstreep naast haar, lacht. 'Hé, dat ben jij op de radio.' Er klinkt een opgewekte melodie: 'Ik luister naar de radio, als ik onderwééég ben.' 'Tina's nieuwe single', zegt Kees.

Het is niet toevallig dat Tina Trucker (echte naam Heidi Lammers) uitgerekend hier uit de speakers schalt, een plek die met drie truckwasstraten, douchehokjes en extra grote parkeervakken volledig is ingericht op het ontvangen van vrachtwagenchauffeurs. Al 35 jaar is Trucker de koningin van het truckerslied, een genre dat op alle vlakken (muzikaal, tekstueel en in videoclips ook visueel) is toegesneden op die ene beroepsgroep. Trucker hielp het genre aan een eigen geluid.

Het nummer Ik luister naar de radio typeert meteen de recht-voor-zijn-raapsound van het truckerslied. In het begin klinkt nog even een mondharmonica, maar de rest van het nummer is de instrumentatie sober, met alleen gitaar, drums en bas. De zang is in de geluidmixage op de voorgrond geplaatst; de tekst wordt zonder dubbelzinnigheid of andere opsmuk gedragen door een even zo eenvoudige en herhalende melodie. Gevolg: al nadat je één, hooguit twee keer het refrein hebt gehoord, zit het nummer in je hoofd.

Succes overviel haar toen Trucker op haar 28ste haar tienerhobby, zingen, weer oppakte. Ze woonde in het Brabantse Helmond, haar geboortestad. Daar woont ze nog altijd. Van grote ambities was geen sprake; de adrenaline op het podium was een fijn contrast met het werkende leven, maar een serieuze zangcarrière zag Trucker niet voor zichzelf weggelegd.

null Beeld RV
Beeld RV

Haar geld verdiende ze destijds als vrachtwagenchauffeur. Haar liefde voor dat vak werd al op jonge leeftijd aangewakkerd door haar oudere broer. Hij nam haar weleens mee op reis door België en Duitsland. Heerlijk vond Trucker dat. 'Leven in een vrachtwagen is een vrij bestaan. Niemand commandeert je onderweg en je ziet nog eens wat van de wereld.'

Toen Trucker in 1982 kenbaar maakte weer te willen gaan zingen, bood een goede vriend aan een liedtekst voor haar te schrijven. Trucker: 'Ik zei: prima - zelf had ik nog geen ervaring met teksten schrijven - maar wel graag een tekst over een stoer onderwerp. Geen levenslied van het soort ik-hou-van-jou-ik-blijf-je-trouw. Die had ik in mijn jeugd genoeg gezongen.'

Een lied over vrachtwagens, bijvoorbeeld.

Tina Trucker: 'Ik was een jonge, blonde vrouw die niet alleen zong over vierwielers met zware dieselmotoren, maar ook nog eens serieus verstand had van zaken.' Beeld Renate Beense
Tina Trucker: 'Ik was een jonge, blonde vrouw die niet alleen zong over vierwielers met zware dieselmotoren, maar ook nog eens serieus verstand had van zaken.'Beeld Renate Beense

Het werd het nummer Ik ben een vrouw om te benijden, over een vrouwelijke vrachtwagenchauffeur die ontzag inboezemt met haar truck. Trucker had toen al besloten een artiestennaam in truckerthema te gebruiken. Het nummer trok direct de aandacht van platenlabels en nog hetzelfde jaar moest Trucker vroegtijdig terugkeren van haar vakantieadres in Spanje, om in Nederland op te treden. Het nummer M'n good old ducky, opvolger van Ik ben een vrouw om te benijden en een verwijzing naar het rubber eendje dat vrachtwagenchauffeurs vaak op hun dak plakten, had de Top 40 gehaald.

Sindsdien heeft Trucker over niets anders dan vrachtwagens gezongen. Ze veroverde een plaats naast Henk Wijngaard, met wie ze later nog geregeld zou optreden. Wijngaard had na een aantal onbekend gebleven platen in 1978 landelijke bekendheid gekregen met het nummer Met de vlam in de pijp, een voor truckersbegrippen in opvallend deftige dictie gezongen ode aan de trucker en zijn machine.

In tegenstelling tot die van Wijngaard kende Truckers zangcarrière een bliksemstart. In 1983, een jaar na M'n good old ducky, haalde ze wederom de Top 40 met het nummer Lady trucker is mijn naam. Televisieprogramma's als TopPop en Op volle toeren wilden haar hebben. Trucker was meer avonden weg dan thuis, ze leidde het leven van een snel rijzende popster.

De zangeres zoekt de verklaring voor het onverwachte succes in de beginjaren in haar atypische voorkomen: 'Ik was een jonge, blonde vrouw die niet alleen zong over vierwielers met zware dieselmotoren, maar ook nog eens serieus verstand had van zaken. Hoe kon je anders zingen over een detail als een geel eendje? Dat waren ze niet gewend in het vrachtwagenwereldje.' Die zeldzame combinatie maakte vooral bij mannelijke chauffeurs iets los. Trucker bezat de nodige vrouwelijke charme, maar was tegelijkertijd een van hen - haar stem kwam op de tweede plaats.

null Beeld Renate Beense
Beeld Renate Beense

De naam die ze met haar hits had opgebouwd, kon ze gebruiken om de aandacht te vestigen op een tot dan toe onbezongen perspectief in het truckergenre: dat van de vrouw. Trucker zong over de moederlijke zorgen van een chauffeur (in Hoe zal het thuis gaan), over hoe mannelijke collega's soms op haar neerkeken (in Een vrouw aan het stuur), maar ze verplaatste zich ook in de vrouw die thuis met het kroost achterbleef, hopend dat haar man weer heelhuids zou thuiskomen (in Hou 'm tussen de lijntjes).

Trucker is ervan overtuigd dat haar liedjes het vak hebben helpen emanciperen. Ze kent genoeg vrouwen die haar na een optreden aantikten om even te zeggen dat zij 'op' de vrachtwagen zijn gaan rijden na het zien van Trucker en het luisteren naar haar muziek.

Toen ze in 1990 een dochter kreeg, besloot Trucker het rustiger aan te gaan doen. De laatste jaren wordt ze voornamelijk geboekt voor de jaarlijkse Nederlandse truckfestivals en voor privéfeestjes, een of twee avonden in de week; minder vaak dan in haar beginjaren, toen ze vaak vijf avonden in de week op het podium stond.

Dalton Highway

Wie wil weten waar je truckerliederen écht nodig hebt, zou eens naar Alaska (VS) moeten. Volgens website truckingindustry.com loopt daar de gevaarlijkste route voor een vrachtwagen: de Dalton Highway. Deze ruim 650 kilometer lange weg loopt van de stad Fairbanks naar het oliegehucht Deadhorse, een van de meest noordelijk gelegen woonplaatsen in Alaska. De route loopt door een extreem monotoon landschap (heuvelachtig, eerst met bomen, dan kaal), is niet geasfalteerd, kent daardoor verraderlijke gaten, heeft slechts één tankstation en wordt geregeld verrast door sneeuwstormen.

Intussen in Truckstop 8. De zweem van frituurvet. Op tafel dampen zes bruingebakken kip-baconsnacks. Het is de Tina Trucker Snack, bedacht door manager Lammers. Het heeft de vorm van een autoband, legt hij uit. De verslaggever en fotograaf mogen gerust pakken. Trucker zelf houdt af. Te vet, thuis uit de airfryer smaken ze lekkerder. Je proeft de kip dan ook beter.

De snack was bedoeld als publiciteitsstunt bij het nummer Truck Drivin' Girl uit 2015. Trucker herschreef een deel van de tekst om de snack erin te kunnen verwerken. Leuk extraatje, waardoor Trucker net wat langer werd geïnterviewd door radiostations dan gebruikelijk.

Het maakt de muziek er niet beter of slechter op, weet Trucker. Wil een truckerslied een goed truckerslied zijn, dan moet de basis kloppen. Bij het maken van een nieuw nummer houdt de zangeres vast aan een aantal stelregels die het lied een solide truckeresk geluid geven (zie kader). Het belangrijkste daarbij is dat het nummer goed te verdragen is tijdens het rijden. Want dan wordt er toch het meest naar haar muziek geluisterd, volgens Trucker. Het lastigste, legt ze uit, is trouw blijven aan het truckerthema zonder in herhaling te vallen. 'Woorden als ducky, diesel of banden kun je niet eindeloos opnieuw gebruiken. Kennis over het truckersbestaan alleen is dus niet genoeg. Je moet weten wat er in het nieuws speelt, en dat bekijken met de blik van de vrachtwagenchauffeur. Je moet je in ze weten te verplaatsen, begrijpen waarvan chauffeurs houden en waarvan juist niet.'

null Beeld RV
Beeld RV

Zo gaat het nummer Wat moeten we doen? over het dilemma waarvoor vrachtwagenchauffeurs staan wanneer ze vluchtelingen langs de weg zien lopen:

Moeten wij ze een lift geven? / met kans op een beter leven?

Moeten wij onze baan riskeren? / of onze baas respecteren?

Zodra wij stilstaan aan de grens / hebben zij nog maar één wens

Hopen op een beetje geluk / en springen op onze truck

Een truckerslied moet waarachtig overkomen, net als een levenslied, zegt Trucker. 'Iemand die over liefdesverdriet zingt maar zelf geen liefdesverdriet heeft gekend, komt niet waarachtig over. Je hoort het aan de manier van zingen, maar vooral aan de woordkeuze.' Bij truckermuziek is dat net zo: het onderwerp dat bezongen wordt en de manier waarop het bezongen wordt verraden of iemand echt weet waarover hij of zij zingt. 'Althans, ík denk dat te kunnen horen.'

Manager Lammers knikt instemmend mee. Dan, wanneer hij merkt dat Trucker haar zin heeft afgemaakt: 'Iemand nog een snack?'

1. Steelguitar doet het altijd goed
Amerika is het walhalla voor truckers. Amerikaanse trucks zijn een opgepompte anabolenversie van de Europese vrachtwagen, vaak uitgerust met een portie blinkend chroom. Country is een Amerikaans muziekgenre bij uitstek. Dus houden vrachtwagenchauffeurs van country, het genre dat met zijn karakteristieke pedalsteelguitargeluid en in zwaar zuidelijk accent gedoopte zangstemmen onvermijdelijk gedachten over het uitgestrekte Amerika, hooibalen en highways oproept. Een pedalsteelguitar hoort daarom in een truckerslied.

null Beeld RV
Beeld RV

2. Houd het tempo erin
Wat opvalt wanneer je Truckers driedelige verzamelalbum Queen of the Road (2017) goed beluistert: in bijna geen enkel nummer zakt het tempo onder de 90 bpm (beats per minute). Dat is ietsje sneller dan Ricky Martins Livin' La Vida Loca: een middelhoog tempo dus. Volgens Tina Trucker moet een truckerslied een chauffeur wakker houden achter het stuur. Zakt het tempo beneden de, zeg, 80 bpm, dan is de vaart eruit en krijgt de vrachtwagenchauffeur het moeilijk.

3. Rijm is fijn
Lange tijd schreven anderen teksten voor Trucker, over onderwerpen die zijzelf aandroeg. Inmiddels schrijft Trucker haar teksten zelf. Ze ontdekte dat dat haar prima afgaat terwijl ze een aantal baantjes zwom in het verwarmde zwembad bij haar thuis. Een voor een schoten de zinnen haar zomaar te binnen. Ze rijmden en pasten thematisch bij haar eerdere muziek. Manager Lammers zei: 'Dit moet je opnemen.' Het werd het nummer Solo un beso mi amor. Sindsdien is Trucker zich meer bewust van het belang van rijm in haar teksten. Rijm dwingt haar de boodschap van een lied eenvoudig te houden (met korte zinnen). Dat maakt het lied sterker, want duidelijker, en zorgt dat de tekst direct wordt opgezogen door het onderbewustzijn van de luisteraar. Handig voor een geconcentreerde chauffeur, die niet is gebaat bij muziek die inspanning vergt. Dat leidt af.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden