'Geld zit in het verkeerde potje'

De restauratie van de St. Bavo mag niet betaald worden met geld voor onderhoud. Voor de schilderingen van Cuypers dreigt de witkwast....

Omnia tempus habent; alles heeft zijn tijd. De zinsnede uit hetbijbelboek Prediker staat op een schouw in de plebanie (pastorie) van deSt. Bavo-kathedraal. Als je het aan Richard Everard vraagt, de conservatorvan de bisschoppelijke schatkamer, had het beter kunnen zijn: 'Alles heeftzijn tijd gehad.'

Want als er niet snel geld komt, verdwijnen de gouden letters weer ondereenzelfde laag witkalk als waar ze bij de restauratie van de plebanie ondervandaan zijn gekomen. Everard weet het zeker: 'Dat is tochverschrikkelijk?'

Eind volgende maand moet de restauratie zijn afgerond, onder meer omdatde plebaan dan terug moet naar zijn woning. Wil de aannemer die datumhalen, dan moet er flink worden doorgewerkt. Het is voor het eerst dat delaat-negentiende-eeuwse plebanie wordt gerestaureerd en er moet een hoopgebeuren. Op de door architect Jos Cuypers ontworpen schilderingen was nietgerekend.

Om ze te redden moet zo snel mogelijk in kaart worden gebracht wat erallemaal precies onder de verflagen zit. In het archief van het NederlandsArchitectuurinstituut in Rotterdam zijn vorige week de oorspronkelijkeontwerpen teruggevonden. Het is de vraag of deze ook zo zijn uitgevoerd.De komende weken wordt daarom in alle kamers van het huis kleurenonderzoekgedaan. Daarna moet bedacht worden hoe de schilderingen kunnen wordenverwerkt in wat toch ook een modern woonhuis moet zijn.

'Het kan heel bedrukkend zijn, zo'n versierd huis', zegt Wim Eggenkamp,voorzitter van de stichting Kathedrale Basiliek en directeur vanStadsherstel Amsterdam. 'We moeten een evenwicht vinden tussen nieuw enoud. Op de begane grond willen we zoveel mogelijk terughalen. Maar in devertrekken waar wordt gewoond zullen we terughoudender zijn.'

Zowel het kleurenonderzoek als het conserveren van de schilderingen kostgeld. Dat is er wel, alleen zit het in het verkeerde potje. 'We hebben nogvijf ton voor onderhoud. Dat geld kan nu beter worden gebruikt voor derestauratie. Maar van het ministerie mogen we het niet overhevelen.Juridisch zullen ze wel gelijk hebben, maar het is te dwaas voor woorden.'Geen geld voor restauratie, wel voor onderhoud. Het is een probleem waareigenaren van grote monumenten vaker tegen aanlopen. Volgend jaar moet eennieuwe subsidieregeling in werking treden, die naar verwachting hetprobleem nog nijpender maakt. Uitgangspunt van de nieuwe regeling is datNederland inmiddels wel klaar is met restaureren: voortaan volstaatonderhoud.

'Het is de dood in de pot, als dat doorgaat', zegt Eggenkamp. Met deSt. Bavo lijkt bijvoorbeeld niets aan de hand, maar er is in 110 jaar nietsgedaan. Het voegwerk moet vervangen, het dak lekt, het glas-in-lood is inslechte staat. De komende jaren is 13 miljoen euro nodig. Geld dat er nietis.

Voor Eggenkamp is het even van later zorg. Hij probeert nu eerst bij degemeente Haarlem en bij het rijk extra geld los te krijgen voor deplebanie. Als dat niet binnen twee weken lukt, krijgt schatbewaarderEverard gelijk. Dan hebben de schilderingen hun tijd gehad en gaat zondergenade de witkwast erover. Opnieuw 'te dwaas voor woorden'.

Eggenkamp en Everard houden de moed erin. 'Aan Wim hebben we een goeie.Die kent monumentenland', fluistert Everard. Om er even later hardop op telaten volgen: 'Vergadering bij jouw thuis vanavond, Wim?' 'Ja!', klinkt hetstrijdbaar. 'En morgenavond ook.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden