GEKNUTSELDE SCHOONHEID

*****..

Pauline Kleijer

The Science of Sleep

Regie Michel Gondry.Met Gael García Bernal, Charlotte Gainsbourg, Alain Chabat.In 10 zalen.

Een beetje verleden, een beetje heden. De ervaringen van de dag, gemengd met gebeurtenissen van vroeger. Wat verlangens, een of twee angsten. Een paar geliefden en vage kennissen erbij. Dat is het recept voor een droom.

Stéphane (Gael García Bernal) bereidt zijn dromen in zijn eigen tv-studio, waar de camera’s van karton zijn en de muren beplakt met lege eierdozen. Een douchegordijn scheidt de ruimte van de plek waar het allemaal gebeurt: Stéphanes onderbewustzijn.

De dromen van Stéphane zijn behoorlijk opdringerig, vooral als hij onder druk staat of verliefd is. Zijn verhuizing naar Parijs, een nieuwe baan en een aardige buurvrouw maken het moeilijk om droom en werkelijkheid uit elkaar te houden. ’s Nachts ligt hij wakker, op zijn werk valt hij in slaap. Overdag een sukkel, in zijn dromen een held – of is het andersom?

Michel Gondry, de regisseur van Human Nature en Eternal Sunshine of the Spotless Mind, is als geen ander in staat om fantasieën tot leven te wekken. Zowel in zijn videoclips en commercials – het werk waarmee de Fransman beroemd werd – als in zijn speelfilms overheerst een wonderlijke sfeer waarin alles mogelijk is.

The Science of Sleep is de eerste film waarvoor Gondry alleen, zonder hulp van Charlie Kaufman, het scenario schreef. Het is ook zijn meest realistische werk, hoe vreemd dat ook klinkt voor een film die voor een groot deel uit droomsequenties bestaat. Gondry vertelt een aloud liefdesverhaal. Jongen ontmoet meisje; jongen en meisje trekken elkaar aan en stoten elkaar af, in een onhandige pas de deux van verlangen en onzekerheid.

De filmmaker putte uit eigen ervaring. Hij woonde zelf in het Parijse huis waar hij de film opnam, en had ooit hetzelfde suffe baantje als Stéphane. Bovendien was hij ook een fantast en een knutselaar – als jongen wilde hij uitvinder worden. Stéphane verleidt buurvrouw Stéphanie (Charlotte Gainsbourg) door een machientje te bouwen waarmee je één seconde in de tijd kunt reizen.

The Science of Sleep is een even rare als schattige film, vol flauwe grapjes en mooie vondsten. In Gondry’s wereld gedraagt een twintiger zich als een kleine jongen, leert een handgenaaide pony lopen en verandert cellofaanpapier in water. Je kunt het afdoen als meligheid, maar het is liefdevolle meligheid.

Gondry gebruikte geen digitale video en geen computer; alle animaties werden handgemaakt.

In The Science of Sleep wint verbeeldingskracht het van de realiteit. Het is een film van papier-maché en breilapjes, die volledig overtuigt in het oproepen van een dwaze verliefdheid. Gondry is altijd een jongetje van twaalf gebleven, zei hij eens in een vraaggesprek. Een briljant jongetje, met een volwassen gevoel voor schoonheid.

Pauline Kleijer

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden