Geheime vluchtgang Vaticaan gaat open

De laatste autoriteit die gebruik maakte van de geheime vluchtgang was de directeur van het Italiaanse staatsolieconcern ENI. Direct nadat hij afgelopen september tijdens een roerige persconferentie in Rome zijn ontslag had aankondigd, leek hij van de aardbodem verdwenen: gevlucht door een exclusief voor de paus bestemde ontsnappingsroute....

Van onze correspondent Willem Beusekamp

Il Passetto, de kleine gang, heet de bijna 800 meter lange gang tussen het Vaticaan en de Engelenburcht, het robuuste kasteel aan de Tiber. Het smalle pad is onzichtbaar, want wordt aan weerszijden afgeschermd door een drie meter hoge muur. Verschillende pausen maakten er gebruik van en verschansten zich voor hun belagers in de burcht, nog steeds te herkennen aan het grote engelenfiguur op het dak.

De laatste paus die via de bovengrondse tunnel een goed heenkomen zocht, was Pius IX. Het was 1870 en Italië stond op het punt tot een natie te worden verenigd. Twintig soldaten van de pauselijke Zwitserse garde kwamen in het overigens beperkte militaire geweld om het leven. Deze 'slag' om Rome, waardoor het Vaticaan definitief zijn wereldlijke macht verloor, wordt door conservatieve groeperingen nog steeds betreurd en jaarlijks herdacht.

De geheime vluchtgang raakte in vergetelheid, maar speelde na de Tweede Wereldoorlog ineens een belangrijke rol in een juridisch steekspel tussen Vaticaan en de Italiaanse overheid. Belangrijkste vraag: wie is eigenaar en wie moet de restauratiekosten betalen. Het Vaticaan haalde bakzeil, nadat kwam vast te staan dat restauratie - noodzakelijk om instorting te voorkomen en aanpalende woonhuizen te redden - een slordige miljard gulden zou gaan kosten.

Bovendien hebben moderne pausen de Engelenburcht bij onraad niet meer nodig. Het kasteel werd perscentrum annex toeristische trekpleister; 'il Passetto' werd een toevluchtsoord voor junks en zwervers, die overdag moesten plaatsmaken voor bouwvakkers. Vanaf januari moeten ze definitief een ander onderkomen zoeken: de vluchtroute wordt een nieuwe attractie voor de miljoenen pelgrims en toeristen die volgend jaar in Rome worden verwacht.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden