Gehandicaptenband Staff Benda Bilili overdondert

Een zanger die op het podium uit zijn rolstoel klettert, er door drie man uit het publiek weer op wordt gezet, er nog eens uitrolt om dan maar vanaf de planken verder te zingen.

De microfoonstandaard die naar beneden wordt bijgesteld, een band die erbij staat te kijken of het allemaal volstrekt normaal is.

Dakloos en gehandicapt

Er gebeurt wat bij het eerste Nederlandse optreden van het Congolese Staff Benda Bilili in zaal Rasa, een concert ingebed in het vierdaagse Utrechtse popfestival 'Le Guess Who?'. De band bestaat uit dakloze en gehandicapte Congolezen die zich ophouden rond de dierentuin van hoofdstad Kinshasa, en op straat muziek maken om geld op te halen.

Staff Benda Bilili speelt vanuit zelfgebouwde driewielers op een junkyard-instrumentarium van conservenblikken en versleten gitaren, en liet zich dit jaar door westerse oren ontdekken en op plaat uitbrengen. Très Très Fort werd een kleine sensatie in wereld- en popkringen, met prachtige Afrikaanse ballades, catchy rumba, reggae en funk, maar natuurlijk ook met het verhaal achter de plaat, de polio, de levensnood in Kinshasa.

Gimmick

Bij de eerste westerse tour van Staff Benda Bilili ben je dus beducht op de gimmick, de krukken op het podium en het drumstel van lege blikjes. Gaat het verhaal aan de haal met de muziek? Maar na vijf maten lost die hele romantische entourage op in een overdonderend goed optreden, kunnen de rolstoelen bijna worden vergeten en is het inderdaad heel gewoon dat een zanger af en toe eens uit de zitkussens glijdt.

Aanjager van de band is de 17-jarige Roger Landu, niet-gehandicapt maar ooit als zwerfkind door de groep geadopteerd. Landu bespeelt een zelfgemaakt eensnarig harpje, van een boog hout in een leeg melkblik. In uptempo nummers als Avramandole laat Landu het nylon gieren, in de meeslepende Afrocubaanse rumba Moto Moindo kweelt de harp bijna pijnlijk mooi en net niet vals rond de melodie.

Hoe de ritmesectie hierbij perfect rollende funk haalt uit een akoestische bas met gaten en een kist met blikjes, is een godswonder. Maar het indrukwekkendst is de licht hese samenzang van bandleiders Ricky Likabu en Coco Ngambali naast de hoge en funky vocalen van de man die niet in zijn stoel kan blijven zitten. Strak en opzwepend in bandanthem Staff Benda Bilili, hemeltergend tragisch in Polio. De band speelt en staat in Rasa als een huis, ondanks de krakende fundamenten.

Zielsgelukkig

De festivalorganisatie van Le Guess Who? was uiteraard zielsgelukkig dat het Staff Benda Bilili, net dit weekend beschikbaar voor Nederland, kon tekenen. Tegelijk werd het met de Congolezen nog moeilijker uit te leggen wat nu eigenlijk de festivalopvatting was. Begonnen in 2007 als een meerdaagse Utrechtse viering van avontuurlijke popmuziek uit Canada, waaierde het festival dit jaar uit naar Afrika dus, naar Scandinavië, naar country, folk en dance.

Een lijn ontdekken in de programmering was ondoenlijk, met etherische en apocalyptische Zweedse artpop van Moon & Sun in de gehuurde werfkelder Kargadoor, met gevestigde Canadese pop van The Tragically Hip, zanger Evan Dando van The Lemonheads en Patrick Watson in Tivoli, spijkerharde en hondsgemene country van Deer Tick in Ekko, en freakfolk van Six Organs of Admittance in De Helling.

'Le Guess Who Cares', zal de organisatie zeggen: de zalen zaten prettig vol, voor de grote namen én voor de spannende ontdekmuziek, de sfeer was er warm en geweldig en Utrecht werd vier dagen bedolven onder - zeg dan maar gewoon - goede en oprechte popmuziek. Hoe breed ook het format is geworden, Le Guess Who? staat in twee jaar heel knap op de popkalender als een niet meer te missen muziekfeest: bijna vijftig bands, zomaar rond een guur hersftweekend in november.

Staff Benda Bilili (AFP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden