Gegniffel om een 'kledingshongersnood'

De Europeanen hebben hun textielellende over zichzelf afgeroepen, vinden de Chinezen. Maar het ingrijpen van de EU kost wel banen....

Van onze correspondent Hans Moleman

De verbazing droop van het scherm af bij het Chinesestaatstelevisie-journaal, het afgelopen weekeinde. In Europa dreigt eenkledingshongersnood, omdat de kleren die Europese winkelketens in Chinahebben laten maken, worden vastgehouden in containers in Europese havens,meldde de nieuwslezeres.

Rare Europeanen, zag je haar denken. Laten ze eerst de handel in textielvrij en dan zijn ze verbaasd dat alle winkels naar het spotgoedkope Chinarennen. Moesten er opeens toch weer beperkingen komen, en daarna houden zeook nog de door hun eigen winkels bestelde spullen vast, net zolang totdateurocommissaris Peter Mandelson (Handel) in Peking een oplossing heeftgevonden voor het handelsconflict.

In China bestaat heel weinig begrip voor het lastige parket waarin deEuropese Unie zichzelf heeft gemanoeuvreerd inzake de kledingexport. Hetonbegrip leeft even sterk bij de regering en bij de textielfabrieken alsbij de bedrijven die fungeren als schakels tussen de fabrieken in hetoosten en de winkels in het westen.

'Brussel heeft zijn huiswerk niet goed gedaan. Men is zo naïef geweestte denken dat het zo'n vaart niet zou lopen na het loslaten van de quota.Er zitten daar kennelijk pennenlikkers die geen benul van hebben hoe demarkt echt werkt', zegt Monique Maissan, directeur van Vision Textiles inShanghai, dat orders verzorgt voor Nederlandse en Duitse bedrijven.

Als bulkartikelen als T-shirts, bh's, goedkope broeken en blouses inChina opeens veel goedkoper worden, zoals per 1 januari 2005 gebeurde, dananticipeert de markt daar natuurlijk op en verschuiven handel en productierazendsnel. Winkels die eerst inkopen lieten doen in Bangladesh, Cambodja,Birma of Turkije, willen allemaal naar China, als het T-shirt daar50 procent goedkoper kan worden gemaakt.

'Dan schiet de Chinese export natuurlijk omhoog. Ja, wat dacht je?' DeChinese regering en de textielbranche - die nog veel staatsbedrijventelt - hebben vanaf het moment dat Europa en ook de Verenigde Statennieuwe beperkingen wilden opleggen aan de vloedgolf van kleding uit Chinagezegd dat ze nieuw ingrijpen 'oneerlijk en onterecht' vinden.

De Chinezen wisten dat de export zou exploderen: westerse inkopersliepen vorig jaar de deur plat met het oog op de aanstaande afschaffing vande beperkingen.

Zelf was China na het afschaffen van de quota in januari nog beperktbereid iets te doen aan het beteugelen van de exportgolf van kledij. Deheffing van de Chinese douane op kledingexport werd verhoogd en er werd deindruk gewekt dat het een grote concessie was. De verhoging bedroeg400 procent, onderstreepte de Chinese pers gretig.

Maar men vergat erbij te vermelden dat het aanvankelijke tarief zo laagwas dat ook een verviervoudiging ervan weinig effect had op de stroomkleding naar Europa en Amerika. Toen Europa in juni zelf op de rem trapte,schafte China de extra heffing snel weer af.

In China wordt nu geklaagd dat de westerse beperkingen grootbanenverlies tot gevolg hebben. Veel fabrieken hebben vorig jaar huncapaciteit uitgebreid om te anticiperen op de groei in orders. Hetingrijpen van de EU zou fabrieken driehonderd miljoen dollar omzet kosten,ofwel 25 duizend banen, en door de Amerikaanse restricties zouden zelfs160 duizend banen verloren gaan.

Het is echter een misverstand te denken dat nu banen in China sneuvelenom dikbetaalde Europese textielarbeiders te beschermen, zeggen sommigewaarnemers. 'De grootschalige textielindustrie is natuurlijk allang weg uitlanden als Nederland, Duitsland, België en Frankrijk', aldus Maissan vanVision Textiles. In Portugal is nog wat textielproductie en die zit klemomdat men zich niet heeft aangepast. De Turken hebben het ook moeilijk.'Maar de echte klappen vallen in landen als Bangladesh.' China is in debulktextiel vooral concurrent van andere, vaak nog armere landen, dieechter minder goed georganiseerd zijn of - in het geval van Bangladesh -vrije vakbonden hebben die kunnen staken.

De EU lijkt inmiddels terug te krabbelen van het vasthouden van decontainers met miljoenen kledingstukken in de havens. EurocommissarisMandelson van handel zei zondag dat gewerkt wordt aan maatregelen om degoederen binnen twee weken 'los' te krijgen, zodat de detailhandelssectorin Europa niet te veel wordt benadeeld.

Volgens Maissan zal de verlossing 'binnen een week' moeten komen, omdatkleding 'bederfelijke waar' is, die erg gebonden is aan seizoenen, modes,rages en voorbijgaande voorkeuren. 'De marges in de sector zijn maar kleinen veel kledingzaken kunnen zo'n tegenslag er echt niet meer bij hebben.'

Een van de effecten van de textielconflicten met China is dat westersebedrijven naar andere landen beginnen uit te wijken voor huntextielbehoefte, omdat ze niet te veel risico willen lopen.

Maissan: 'Wal-Mart, de grootste winkel ter wereld, heeft twaalf miljarddollar aan orders van China naar India verplaatst. Ik ga zelf ook eenIndiaas kantoor openen. China wordt gestraft omdat het te hard gaat. DeAmerikanen en de Europeanen zijn daar bang voor.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden