Geesten uit Hunan komen in Kleine Zaal net op tijd in actie

Muziek..

Regelgeving voor brandveiligheid leek het werk van de sjamaan Jin De-Anaanvankelijk in de weg te staan. Zonder wierook was zijn door het AmsterdamChina Festival geplande jacht op geesten in de Kleine Zaal van hetConcertgebouw tot mislukken gedoemd. Gelukkig mocht er toch nog één pitjeworden ontstoken.

Hoe het in orde kwam, vertelde de componist Tan Dun - tegenwoordig eenvan de succesvolste Chinese kunstenaars in het Westen. Zoals Jan Wolkersooit terugkeerde naar Oegstgeest, zo keerde Tan met het publiek in deKleine Zaal terug naar Hunan, een Chinese provincie waar boerenjongensmeisjes verleiden met subtiele bouwvakkersfluitjes ontlokt aan groeneblaadjes.

Tan ontmoette er ooit een mysticus die kloppend en wrijvend met stenentot wind, wolken en bladeren sprak. Duns spirituele zoektocht naar deerfenis van deze 'steenman' klinkt door in zijn compositie The Map , eenstuk voor cello, video en orkest dat Tan Dun vanavond in de Grote Zaaluitvoert met het Vlaams Radio Orkest.

Trots stelde hij vrijdagavond kunstenaars uit het dorp Zhangjiajie voor,zonder wie hij The Map niet had kunnen maken. Vier mannen lieten kleinecimbaaltjes van alle kanten tegen elkaar aan ketsen, schuiven en schuren.Tan doet iets dergelijks met Westerse musici in The Map.

Projectie op een wit doek van 'the making of' The Map leidde totontroering. Na de documentaire betraden de musici uit de film het podium.Daar waren ze echt! Vermakelijk was de imitatie van kippen door mannen metkoperen gongs en cimbaaltjes. Mengpapableek een briljante vorm vankindertoneel, waarin de cimbaaltjes schaterlachten.

De mannen toonden zich volleerde meesters in mise-en-scène. Elke stap,elk gebaar was glashelder en expressief. Glunderend demonstreerde 'meesterChu Dexin' een klein bamboefluitje en solieerde Zhao Xuxin op bladgroen in'de eerste Westerse muziek die hij leerde' (Happy birthday to you). Puuren loepzuiver was de 'tongzang' van Long Xian-E. Haar droevig lied voor eenverre geliefde kende fraai wegstervende tonen. Een verzoek om hulp van desjamaan klonk opvallend kelig.

Dat de sjamaan in kwestie, een lenige veteraan met spits baardje, tochwierook mocht laten smeulen op het heilige podium van de westersekamermuziek, kwam de avond ten goede. Zijn korte 'geestenopera' Nuoxi, eenoeroud dorpsritueel, maakte in één klap duidelijk in wat voor bodemgecultiveerde vormen als de Peking-opera wortelen. De-An liet steentjesrollen, tastte de lucht af met een wichelroede vol ringen, blies op eenramshoorn, pakte poeder uit een doosje en spuwde het uit, schreefgeheimzinnigheden in de lucht en rolde over zijn rechter- en linkerschoudernaar een eenvoudig altaar van lappen. In swingende solo's bewezen zijn'generaals' dat het rappen ook al duizenden jaren bestaat.

Huib Ramaer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden