KunstDocumenta

Geen verder onderzoek naar mogelijk financieel misbruik Documenta

Het imago van de Documenta-tentoonstelling in Kassel als succesvol en financieel betrouwbaar is gered. Dat lijkt het gevolg van de beslissing van de aanklager in Kassel om geen nader onderzoek te doen naar het misbruik van fondsen door Documenta-manager Annette Kulenkampff bij de laatste Documenta in 2017.

Ibrahim Mahama’s kunstwerk Check Point Prosfygika op de Documenta in AtheneBeeld Getty Images

De aanklager deed onderzoek naar de financiering vanwege een tekort van 5,4 miljoen euro bij de laatste editie. De Kasselse gemeenteraadsleden van de politieke partij Alternative für Deutschland (AfD) hadden om zo’n onderzoek naar Kulenkampff gevraagd, maar de aanklager vond uiteindelijk geen bewijzen voor verduistering van overheidsgeld. In een reactie geeft de aanklager in plaats daarvan wel de AfD een standje: ‘Het feit dat sommige kunstprojecten niet voldoen aan de smaak van enkele bezoekers (...) is nog een bewijs voor een criminele vertrouwensbreuk.’

Overigens liep de Documenta het miljoenentekort op omdat de manifestatie vorig jaar voor het eerst in zijn 62-jarige bestaan in twee steden werd georganiseerd, Kassel en Athene. Er was te weinig rekening gehouden met alleen al de transportkosten van kunst naar de Griekse hoofdstad.  Er dreigde een bankroet van de prestigieuze expositie, dat uiteindelijk werd afgewend door een garantie van 7 miljoen euro van de stad Kassel en de deelstaat Hessen.

Door het dreigende bankroet kwam wel de reputatie van de Documenta in het gedrang. De inmiddels afgetreden Kulenkampff zegt nu opgelucht te zijn, ook vanwege de mogelijke ‘schade’ voor de tentoonstelling. Ze geeft toe dat de aanstelling van Adam Szymczyk als artistiek leider van de editie van 2017, destijds ‘zowel moedig als risicovol’ was. 

Een reputatie heeft de Documenta, in 1955 opgericht door Arnold Bode, inderdaad te verdedigen. Bode zag het als zijn opdracht om Duitsland weer kennis te laten maken met internationale moderne kunst die tijdens de nazitijd als entartet werd gezien en was verboden. 

Aanvankelijk viel de nieuwe kunsttentoonstelling samen met de Bundesgartenschau, de Duitse Floriade. Later ontwikkelde de Documenta zich zelfstandig. Wat eerst een inhaalrace was om de Duitsers kunst uit het begin van de 20ste eeuw voor te schotelen, groeide uit tot een grootschalig overzicht van eigentijdse kunstuitingen, niet alleen voor Duitsers, maar voor een breed, internationaal publiek. De laatste Documenta’s, die standaard 100 dagen duren en elke vijf jaar worden georganiseerd, telden rond de 700 duizend bezoekers. Ze zijn voor het landelijke Kassel een belangrijke bron van inkomsten. 

De Documenta 2017

De Documenta van 2017 gold niet als een van de meest toegankelijke in haar geschiedenis. Deels lag dat aan de artistiek leider, de Poolse museumdirecteur Adam Szymczyk, die er om bekend staat er weinig in geïnteresseerd te zijn om de bezoekers goed te informeren. Gevolg: slechte recensies over het gebrek aan duidelijkheid over de geëxposeerde werken en de ideeën achter de tentoonstelling.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden