Geen spoor van subsidieperikelen bij Fringefeest

Onthoofd en met minder subsidie speelt het Fringe Festival, het gekke zusje van het Theater Festival, vrolijk door in Amsterdam; in boot, bus of buurttheater.

Knot Applicable, Harness. Fringe Festival. Foto Annelies Verhelst

Met een kartonnen masker van Kanye West op, wodka-gummibeertjes snoepend en dansend op de minimalhiphop van Club Gewalt stond het publiek afgelopen donderdag bij openingsstuk Karaoki Kanye van het elfde Amsterdam Fringe Festival. Eerst onwennig, maar later werd voluit meegezongen bij de karaokeronde van deze 'party installation'.

Onbekommerd

Geen spoor van deprimerende subsidieperikelen op het Fringe Festival, het gekke zusje van het Nederlands Theater Festival. Waar het laatste grossiert in ernstige speeches en dito voorstellingen, viert het Fringe onbekommerd feest. Met dit jaar weer ruim tachtig 'shows', zoals ze het zelf noemen, in tien dagen. In ieder stadsdeel van Amsterdam is de komende week van alles te zien dat 'ongeselecteerd, ongetemd en ongejureerd' is: toneel, dans, bondage, uitgerangeerde clowns of sexy (of allesbehalve) performances.

En dat speelt allemaal in krappe laatste-kanstheatertjes in de buurten of gewoon op straat, in een bus en zelfs op een rondvaartboot. Het is feesten tegen de klippen op, want ook het Fringe is getroffen in de jongste subsidieronde. Bovendien is het festival sinds begin dit jaar onthoofd, omdat Zuid-Afrikaan Rob Murray (beoogd nieuwe artistiek coördinator en opvolger van Anneke Jansen) geen werkvergunning kreeg. Zijn taken worden door anderen overgenomen; een opvolger is nog niet bekend. Maar als het Fringe ten onder gaat, dan zal het spelend zijn.

Amsterdam Fringe Festival; tot 11/9.

Divers

Aan de programmering is weinig te merken van de interne strubbelingen. Deze toont zoals altijd een grote diversiteit en speelzucht. Namen van groepen en spelers zijn vaak onbekend, dus kiezen doe je op titel en omschrijving. Die zijn soms onnavolgbaar, zoals + - /, 1 = _ ; X % (dans-muziektheater in Q-Factory), of melig, zoals To bi or not to bi (een solo van Aileen Pfauth in gaybars en vrouwencafés).

En soms ook prikkelend, zoals My Father Was a Terrorist van Igor Vrebac. Op papier gaat deze show over de zoon van een moslimterrorist die medeverantwoordelijk was voor de aanslag op het World Trade Center in New York en die (de zoon), na een lange innerlijke zoektocht, vredesactivist wordt.

Op het toneel in theater Oostblok blijkt dit echter een hoogst abstracte uithoudingsperformance. Vrebac staat drie kwartier te springen, met een ijzeren ritme. Hij zegt vier woorden. Voor de volhouders komt de ontlading aan het einde, op de blije klanken van What is Love? van Haddaway.

My Father Was a Terrorist, Igor Vrebac. Foto Annelies Verhelst

De boot uitgetrapt

Dan is de rondvaartbootvoorstelling behaaglijker, al gaan ook daarin de acteurs op zoek naar de grenzen van het ongemak. Maar met nootjes op tafel en de Amsterdamse grachten op de achtergrond, heeft Droombeeld de beste locatie. Spelers Ayla Satijn en Lars Brinkman maken er dankbaar gebruik van. Hoogtepunt is een echtelijke ruzie waarbij de een de ander uit de boot trapt ten overstaan van tientallen verbijsterde voorbijgangers op de kade.

Vrijdagavond speelde er een goochelaar in het festivalcentrum in het Compagnietheater. 'Fritz with a Z', zoals hij zichzelf noemt, maakt deel uit van het Fringe 4 free-programma, een van de manieren waarop het festival probeert een complete festivalsfeer te creëren. Fritz babbelt veel tijdens zijn act. Hij legt ('tegen alle regels van het vak in!') een truc met touwtjes uit. Hij vertelt over de geschiedenis van balletje-balletje. Zijn trucs zijn aardig, maar zijn verhalen zijn spannender.

Karaoki Kanye

Erna gaat iedereen door naar de grote zaal van het theater. Club Gewalt speelt hier ook vandaag hun Karaoki Kanye. Als er één collectief is dat kunst aan kitsch weet te paren, zonder dat het pretentieus aanvoelt, dan is het wel Club Gewalt uit Rotterdam, inmiddels Fringe-veteranen. Een van de hoogtepunten tijdens hun satire op de decadente en seksistische poparthappenings van figuren als Kanye West is een buitenaardse modeshow.

De met veel schwung gepresenteerde collectie van Terrorkittens (ontwerpers Anniq Euphoriq en Ellen Korevaar) is echt, net als het aanstekelijke spelplezier van de negen acteurs. Als je maar één voorstelling gaat zien en toch de complete Fringe-ervaring wilt beleven, ga dan naar Karaoki Kanye.

Karaoki Kanye, Club Gewalt. Foto Casper Koster

Tip-3 voor Fringe

Knot Applicable van Harness. Japanse touwkunst shibari komt samen met John Cage's Ryoanji, een compositie voor zand en stenen. Nog: 5 en 6/9.

Bake That Awesome Pie van Kameroperahuis. Muziek-theater gebaseerd op teksten, intonaties en gesprekken van vloggers. 6 t/m 9/9.

Macho Macho van Igor Vrebac. Vrebac presenteert nog een tweede performance: over twee mannen die mannelijke stereotypen proberen te bevechten. Nog: 10 en 11/9.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.