Geen spannende verwikkelingen, wel geslaagde analytische stijl van Otto de Kat in Freetown


Otto de Kat: Freetown; Van Oorschot; 165 pagina’s; € 18,99.

‘Een donkere jongen, helmdrager, opgegroeid aan de rand van de jungle, verzeild geraakt in een buitengebied van krantlezende rijkdom.’ Dat is Ishmaël, de krantenjongen/vluchteling uit Sierra Leone, die ineens bij Maria voor de deur staat. Zeven jaar lang is hij kind aan huis tot hij op een dag niet meer komt. Nooit meer. Wanhopig wendt Maria zich tot Vincent, met wie ze vlak voor de komst van Ishmaël een affaire heeft gehad. Hun liefde was groots, maar geen van beiden durfde huis en partner te verlaten. Het weerzien roept nostalgische gevoelens op, al snel gaat het gesprek niet meer over Ishmaël.

Freetown, de zevende roman van Otto de Kat (1946), moet het niet hebben van de spannende verwikkelingen – hoewel de verdwijning van Ishmaël wel een bepaalde beklemming oproept – maar van de kleine, intieme overpeinzingen van de twee geliefden, die inmiddels ouder en op een treurige manier wijzer geworden zijn. ‘Je leeft en je leeft en je komt steeds losser te staan in het verband dat je ooit bij elkaar hield, waar het stil was en tijdloos. Dat noemen ze ontwikkeling, je wordt ontwikkeld, ik begrijp dat woord ineens’, schrijft Vincent aan Maria.

Het is een mooi gegeven, een verdwenen vluchteling als zinnebeeld voor de ‘illegale verliefdheid’ waarvoor zowel Maria als Vincent teruggedeinsd is. Al legt De Kat het wel heel nadrukkelijk uit, met een Vincent die denkt: ‘Het is alsof ze over mij praat, in plaats van over hem.’ En: ‘Ik heb haar op dezelfde manier in de steek gelaten.’ ‘Ik was ook plotseling verdwenen en weg.’ Die link had de lezer zelf kunnen leggen.

Die overbodige toelichting is slechts een uitschieter van De Kats verder wél geslaagde, analytische stijl; als je dingen van dichtbij genoeg onderzoekt, kan alles interessant worden. In deze kleine roman gebeurt dat door het raam van de bus, met een avond die in donkergrijs en blauw uit elkaar valt en door de krantenjongen met de klep van zijn helm half voor zijn ogen gezakt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.