Geen slappe knieën

Wat te denken van een uitbarsting van volkswoede over iets dat vier maanden geleden is gebeurd? Op 30 september 2005 publiceerde het Deense dagblad Jyllands-Posten een dozijn cartoons over de profeet Mohammed....

De publicatie veroorzaakte flinke deining in Denemarken.Moslimorganisaties protesteerden, ambassadeurs uit islamitischelanden spraken van een 'lastercampagne tegen moslims' en wensten een onderhoud met premier Rasmussen (die dat weigerde), cartoonisten doken onder. Ook buitenlandse kranten, waaronder deVolkskrant, berichtten over de affaire, soms werden enkeletekeningen ter illustratie afgebeeld.

Veel commotie dus - maar daar bleef het bij. De Deenseopwinding ebde weg en in het buitenland kraaide er al helemaalgeen haan naar. Er valt dan ook moeilijk aan de indruk teontkomen dat sprake is van geregisseerde woede nu vier maandenna dato de vlam alsnog in de pan is geslagen. Na heftigeprotesten van Arabische zijde en een boycotactie tegen Deenseproducten dreigden gewapende strijders gisteren in Gaza zelfs hetkantoor van de EU in puin te schieten.

Zelfs al bestaat het schrille kabaal voor een deel uitverplichte nummers, er is alle reden voor Europa duidelijk temaken dat hier een kernstuk van onze democratie, de vrijheid vanmeningsuiting, in het geding is. Het komt er nu op aan de rugrecht te houden en niet toe te geven aan de roep om officiëleberispingen of politieke inmenging, bij uitstek afkomstig vanregimes en groeperingen die op het punt van vrijheid entolerantie een zeer matige staat van dienst hebben. Natuurlijkis de vrijheid van de pers niet ongelimiteerd en is kritiekmogelijk op de spotprenten over Mohammed. Wie meent dat ze degrens der onbetamelijkheid overschrijden, make de gang naar derechter. Zo zijn de democratische spelregels.

Helaas zijn in Europa ook al meteen slappe knieën zichtbaar.Met name die van de uitgever van het dagblad France-Soir, diezijn hoofdredacteur op staande voet heeft ontslagen vanwege hetherdrukken van de Deense tekeningen, voorafgegaan door een eigen,alleszins goedaardige cartoon. Een misselijke ingreep, die zichvoegt naar foute historische parallellen. Zo meende een Fransemoslimleider de tekeningen te kunnen vergelijken metantisemitische spotprenten uit de nazi-tijd. Een losseverzameling prenten waarvan er mogelijk twee of drie niet zo kieszijn, is echter van een totaal andere orde dan de systematischenazi-propaganda waarbij de hele joodse gemeenschap werd afgebeeldals een inferieur rattenvolk. Deze laatste traditie wordt veeleervoortgezet in sommige Arabische landen die nu zo hoog van detoren blazen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden