Geen ruis meer op de lijn

Waar moet de radioluisteraar naartoe, nu de AM-radio ophoudt te bestaan en de FM op termijn volgt? Door Bard van de Weijer

Beeld HH

Arm Radio 5. Was de informatie- en opiniezender al weggemoffeld op de middengolf, volgend jaar wordt hij helemaal de ether uitgekieperd. Reden: bezuinigingen. Als Radio 5 van de AM gaat, kan de zender uit, en dat is een ouderwetse buizenbak die 200 kilowatt trekt, genoeg om tweeduizend woningen te verlichten.


Maar ook FM is niet veilig. Na 2023 dreigt ook in dit deel van de ether de bijl te worden geplant. Alles gaat digitaal, zei directeur NPO Radio Jan Westerhof onlangs in de Volkskrant. Radio-ontvangst verloopt meer en meer via de kabel, via internet en DAB+, waarbij radiosignalen digitaal door de ether gaan.


Als luisteraar moet je hierdoor vroeg of laat over op een nieuwe radio. Hoe goed zijn de alternatieven?


Wie de beste geluidskwaliteit wil, kiest voor de kabel. Kabel- en telecombedrijven bieden pakketten met zowel analoge zenders als digitale stations. Voor digitale radio is een tuner nodig die met enen en nullen overweg kan. Ze zijn er van een paar tientjes tot enkele honderden euro's.


Kabel kent wel een belangrijk nadeel: je zit er aan vast, letterlijk. Wie draagbaar wil luisteren, of radio in de slaapkamer wil, heeft een antenne nodig. Bijvoorbeeld thuis via wifi, waarmee internetradiostations ontvangen kunnen worden. Daarvan zijn er honderden wereldwijd, in elk muziek- en praatgenre. De geluidskwaliteit is wisselend. Nederlandse stations als NPO radio 4 en 3FM streamen bijvoorbeeld geluid in hoge kwaliteit (196 kbps bij 48 kilohertz), maar er worden ook lagere bitrates gebruikt.


Buitenshuis, op de camping, het terras of in de auto heb je doorgaans weinig aan internetradio vanwege het ontbreken van snel draadloos internet. Dan moet de radioliefhebber terugvallen op de ether. Gelukkig zijn de meeste publieke zenders nog gewoon met een oud Hema-radiootje te ontvangen. Maar er is een new kid on the block: Digital Audio Broadcasting, kortweg DAB.


Heel nieuw is DAB niet; het bestaat al sinds de jaren tachtig en sinds tien jaar in Nederland. Sinds kort is DAB vervangen door een opgeflufte versie DAB+, dat bij een dunner datastroompje een betere geluidskwaliteit levert. Daardoor kunnen meer radiostations in dezelfde etherfrequentie worden geperst. Ook moet DAB+ minder gevoelig zijn voor allerhande storingen.


DAB+ is vrij van kenmerkende FM-ruis. Dat is mooi, zeker bij zachte passages in klassieke muziek, waar je bij FM altijd wel wat geruis en geknerp hoort. Veel nieuwe radio's hebben al een DAB+-ontvanger, en ze zijn niet eens heel duur.


Goed nieuws alom, dus.


Helaas blijkt de werkelijkheid weer eens dwars te liggen. Uitzendingen in DAB+ kennen vaak lage bitrates. Zo gebruikt Radio 4 64 kpbs en dat komt niet in de buurt van cd-kwaliteit. Het signaal is weliswaar ruisvrij en het frequentiebereik is breder dan bij FM, maar door de sterke compressie verdwijnen veel van de voordelen.


Een ander probleem is dat het netwerk nog niet landelijk dekkend is. Grensregio's en de Waddeneilanden moeten het grotendeels zonder doen. En binnenshuis is de ontvangst van DAB+ beroerd. Het signaal is simpelweg niet krachtig genoeg om door muren te dringen. Daarvoor zijn landelijk 24 extra zenders nodig, en een besluit daarover wordt pas over twee jaar genomen.


Het is dus maar te hopen dat de oude Hema-radio het nog even blijft doen.


Draagbare DAB+-radio's zijn er al vanaf een paar tientjes. We probeerden twee iets duurdere typen.

Tivoli Music System Three +

Tivoli is een Amerikaanse fabrikant van design-radio's. Veel modellen hebben een houten kast, wat mooi oogt en bijdraagt aan een natuurlijk geluid, ondanks de geringe omvang. Deze nieuwste Tivoli heeft trouwens een kunststof behuizing met twee speakers. De radio lust FM en DAB+. Muziek kan ook via de smartphone worden afgespeeld met Bluetooth. Mooi is dat de accu het oneindig uithoudt: een kleine week testen was niet genoeg om hem leeg te krijgen. De geluidskwaliteit is goed, al kennen we kleintjes die beter klinken. DAB+ werkt zoals verwacht binnenshuis niet. Maar ook de FM-ontvangst is slecht: stations baden in een zee aan ruis. Dit komt volgens Tivoli doordat we een preproductiemodel hadden. Een nageleverd ander model (de PAL+) speelt binnenskamers wel goed. De prijs van de Three is met 299 euro fors.

Argon INET2+ Muziekstreamer en radio

Hij heeft geen accu en moet altijd via een adapter aan het net verbonden zijn. Stereo is terra incognita. Bluetooth ontbreekt. In eerste instantie lijkt deze Tivoli-lookalike maar een slap aftreksel van het origineel. Maar dan: de INET2 kan wel aanhaken op de wifi-router, waardoor honderden internet-stations beschikbaar komen. Hij speelt rechtstreeks vanaf de netwerkschijf en kan contact leggen met Spotify. De geluidskwaliteit is bijna zo goed als die van de Tivoli en de FM-ontvangst is binnenshuis wel in orde. Op DAB+ binnen vier muren is het, net als bij de Tivoli, wachten tot zeker 2017. De prijs is met 179 euro aangenaam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.