GEEN OVERWINNINGSVERHAAL

Jamie Foxx speelt in The Kingdom een FBI-agent die in Saoedi-Arabië speurt naar de daders van een bomsaanslag. ‘Het vraagt moed in een commerciële film vragen te stellen over de zin van de strijd tegen het terrorisme.’ Door Ronald Ockhuysen..

Een oase. Zo noemt Jamie Foxx de mogelijkheden die hem ten deel vallen sinds hij in 2005 de Oscar voor zijn hoofdrol in de Ray Charles-film Ray kreeg. Dat gebeurde op de gedenkwaardige avond dat hij óók was genomineerd voor de Oscar voor Beste Bijrol (in Collateral). ‘Ik zit sindsdien in een heel andere positie. Het is niet meer afwachten wat jou wordt aangeboden. Ik kan overal binnenlopen en zeggen wat ik wil. Dat geeft een goddelijk gevoel.’

Foxx (1967) noemt zijn leven het schoolvoorbeeld van de Amerikaanse Droom. Lang was hij een joch uit Terrell (Texas) dat door zijn grootouders werd opgevoed. Via kerkkoor en comedy clubs groeide Foxx uit tot een filmacteur met de A-status – wat inhoudt dat hij zo’n 20 miljoen per rol ontvangt.

‘Het is zo’n verhaal dat al snel te glad klinkt. De krantenjongen die je weet wel. Maar ik kan er niet omheen: het is in de Verenigde Staten mogelijk vanuit het niets iemand te worden. Daarvan ben ik het levende bewijs. Er zijn mensen die zeggen dat ik die ene uitzondering ben. Dat kun je realistisch noemen. Ik vind dat eerder cynisch. Wie alleen naar het donker kijkt, zal weinig zon tegenkomen.’

Tijdens een rondreis door Europa bezocht Foxx vorige week Amsterdam. Anderhalve dag streek hij met zijn entourage – begeleiders, vrienden, familie, in totaal zo’n 30 man – neer in het Amstel Hotel, voor de promotie van The Kingdom. In die actiefilm speelt Foxx een Amerikaanse FBI-agent die tegen de zin van zijn superieuren naar Saoedi-Arabië afreist. Daar gaat hij op zoek naar het brein achter een bomaanslag op een Amerikaanse legerbasis.

‘Toen ik het script onder ogen kreeg, vond ik het in de eerste plaats een risicovolle onderneming. Het vraagt moed op dit moment in een commerciële film vragen te stellen over de zin van de strijd tegen het terrorisme. Serieuze, ingewikkelde vragen, verpakt als een actiefilm.’

Volgens Foxx hebben regisseur Peter Berg en producent Michael Mann in The Kingdom ‘een respectvol beeld’ geschetst van de moslims in Saoedi-Arabië. Het mocht vooral niet, zegt hij, een ode aan de Amerikanen worden. ‘Wij wilden voorkomen dat het een soort parade werd. Een overwinningsverhaal. Of een wij tegen zij-pamflet. We proberen juist de verwarring van deze periode vast te pinnen. Daarin past een realistisch beeld van de moslims. In deze film wordt een groot onderscheid gemaakt tussen de gemiddelde moslim en de fundamentalisten.’

Aan de andere kant: The Kingdom is ook een blockbuster, die zo’n 80 miljoen dollar heeft gekost. Dat bedrag kan alleen met een publieksvriendelijke benadering worden terugverdiend. ‘Dit is wel Hollywood. Dus die enorme schietpartij aan het slot is onvermijdelijk. Wat ik prima vind, zolang er ook een ander verhaal wordt verteld. Ik ben er trouwens ook geen voorstander van het publiek met een steen in de maag naar huis te sturen. Na afloop moet een leuke avond uit nog tot de mogelijkheden behoren.’

Zijn rol in The Kingdom volgt na een eerdere bijdrage aan de anti-oorlogsfilm Jarhead van Sam Mendes, die was gebaseerd op de de cynische autobiografie van Anthony Swofford, een veteraan van de eerste Golfoorlog. ‘Ik praat met mijn mensen veel over de keuzes die ik maak. In Hollywood is het nodig kassuccessen te scoren. Dat wil niet zeggen dat die films mij ook het best zinnen. Door de Oscar kan ik nu meer doen dan de lolbroek uithangen. Jarhead toont een kant van de oorlog die zelden te zien is. Net als The Kingdom nu. Dit zijn films die dieper snijden en de waanzin van de oorlog iets inzichtelijker maken. Een film als Miami Vice doe ik omdat dergelijke rollen mijn positie kunnen verstevigen – als het tenminste goed uitpakt. Ik denk alleen niet dat dergelijke films over honderd jaar nog gezien worden. Bij Jarhead en The Kingdom is de kans daarop veel groter. Omdat ze iets toevoegen aan onze werkelijkheid.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden