OmslagGeestverruimend

Geen marsmannetjes, maar zwart-witte lijnen: zo kan een sciencefictionroman er ook uitzien

Sciencefiction zonder marsmannetjes van Penguin.

Vliegende schotels, verre sterrenstelsels, driebenige wezens op vreemde planeten – daaraan herken je de sciencefictionroman. Dat het ook anders kan, bewees uitgeverij Penguin begin jaren zestig al door het genre te illustreren met abstract en surrealistisch werk van kunstenaars als Max Ernst, Joan Miró en René Magritte.

Nog een flinke stap verder gaat de deze zomer gelanceerde reeks Penguin Classics Science Fiction: de omslagen van de eerste tien delen zijn consequent zwart-wit, gedurfd onspectaculair en totaal overtuigend.

Illustratie Tom Etherington, ongedateerd.

Op de website van de uitgeverij legt artdirector Jim Stoddart uit waarom hij afweek van de picturale sf-traditie. Volgens hem weerspiegelen omslagen met raketten en marsmannetjes een te beperkte definitie van de sciencefictionroman, die in zijn ogen ten onrechte als een subgenre van ‘echte’ literatuur wordt gezien. ‘Dit zijn geestverruimende boeken, waarin de actie zich in de eerste plaats afspeelt in de verbeelding. Het leek me beter de omslagen te laten zinspelen op de inhoud, in plaats van die te illustreren.’

Illustratie Daren Thomas Magee, ongedateerd.

De pocketreeks presenteert heruitgaven van klassiekers als Kurt Vonneguts Cat’s Cradle (1963), Jevgeni Zamjatins We (1920) en H.P. Lovecrafts The Colour Out of Space (1927), met proza van nog weinig in het Engels vertaalde auteurs, zoals de verhalenbundel Trafalgar (1979) van de inmiddels 92-jarige Argentijnse Angélica Gorodischer en The Hair Carpet Weavers (Die Haarteppichknüpfer, 1995), een ‘space opera’ van de in Duitsland veelgelezen Andreas Eschbach.

Illustratie Le Corbusier: Modulor, ongedateerd.

Het grootste curiosum in het tiental is ongetwijfeld het uit 1884 stammende Flatland van de vrijzinnige Engelse theoloog en wiskundige Edwin Abbott Abbott, een mathematische satire over platte, tweedimensionale wezens die onverhoeds kennismaken met een derde dimensie.

Illustratie Albert Gleizes: Der Sturm, 1920.

Flatland is geïllustreerd met werk uit 1920 van de Franse kubist Albert Gleizes, een tijdgenoot en geestverwant van Pablo Picasso – diens houtskooltekening Tête uit 1913 staat op Stanislav Lems The Cyberiad. Andere grote namen op de omslagen zijn Saul Steinberg, Hans Arp, Le Corbusier en Bauhaus-pionier Herbert Bayer.

Illustratie Pablo Picasso: Tête, 1913.

Voor volgend jaar belooft Penguin meer heruitgaven in de reeks.

Penguin Classics Science Fiction

Basisontwerp Jim Stoddart. Tien titels, ca. € 10 per deel.

Illustratie Hans Arp: Vers le blanc infini, 1960.
Illustratie Herbert Bayer: Extended Field of Vision, 1935.
Illustratie Saul Steinberg: Untitled, 1965-1967.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden