Geen liefde, wel geld van opa Picasso

Volgende maand worden 126 stukken (6,3 miljoen euro) van Picasso geveild. Voor kleindoch ter Marina is de verkoop een manier om de harteloze relatie met haar grootvader te verwerken.

1956: Pablo Picasso met Brigitte Bardot in zijn villa La Californie in Cannes. De villa, waar Picasso's kleindochter Marina soms uren bij het hek moest wachten voor ze haar grootvader mocht zien, is nu haar eigendom. Ze heeft het pand omgedoopt in Pavillon de Flore en wil het op termijn verkopen. Er ligt al een bod van 150 miljoen euro.Beeld Jerome Brie / Hollandse Hoogte

De artistieke kwaliteiten van Pablo Picasso waren omgekeerd evenredig aan zijn talenten als echtgenoot, vader en opa. Kleindochter Marina Picasso verkoopt binnenkort een grote verzameling keramisch werk van haar grootvader. Niet alleen om geld in te zamelen voor haar liefdadigheidswerk, maar ook als therapie: volgens Picasso (64) is de verkoop een manier om haar ongelukkige jeugd te verwerken.

Op 25 juni zal Sotheby's in Londen 126 stukken veilen, met een geschatte waarde van 6,3 miljoen euro. De tegeltjes, vazen en figuren werden door Picasso gemaakt tussen 1947 en het einde van de jaren zestig. Keramiek van Picasso wordt vaker geveild, maar doorgaans gaat het om in serie geproduceerde stukken. De verzameling van Marina bestaat uit unica. 'Er zit iets ongelooflijk ruws aan, veel stukken zijn niet geglazuurd. Je krijgt een idee van de inventiviteit, maar ook van de speelsheid van de kunstenaar, die plezier heeft in het experimenteren', zei expert James Mackie van Sotheby's.

Marina Picasso heeft laten doorschemeren dat ze in de toekomst ook schilderijen wil verkopen, zonder tussenkomst van veilinghuizen en handelaren. De kunsthandel reageerde daar nerveus op. De prijs voor een Picasso zou wel eens kunnen dalen als er opeens meer aanbod op de markt verschijnt, vrezen handelaren.

Keramiek uit de Earth and Fire-serie van Pablo Picasso: Vase negatif positif.Beeld Sotheby's

Lucratieve handel

De handel in Picasso is uiterst lucratief: onlangs werd zijn schilderij Les Femmes d'Alger in New York verkocht voor 157 miljoen euro. 'Dat bewijst wat voor een genie hij was. Niettemin is het maar een kunstwerk. Ik moet toch denken aan alles wat je met dat geld zou kunnen doen om andere mensen te helpen', zei Marina Picasso in de Franse krant Nice-Matin. Ze heeft een kinderziekenhuis in Vietnam en verschillende projecten voor ouderen en tieners met problemen in Zwitserland en Frankrijk.

Door de veiling komt de turbulente familiegeschiedenis van Pablo Picasso weer in de publiciteit. 'Ik heb veel geleden als kind en jonge vrouw', zei Marina Picasso in The Guardian. Marina is een van de vele gewonden die achterbleven op het relationele slagveld van de kunstenaar. Tijdens zijn leven (1881-1973) produceerde Picasso het verbijsterende aantal van 50 duizend kunstwerken. De keerzijde daarvan: hij had erg weinig tijd voor zijn naasten. Als Marina opa - die zich door de kleinkinderen maître liet noemen - wilde opzoeken, moest ze soms uren wachten bij het hek, voordat ze werd binnen gelaten door Jacqueline Roque, Picasso's tweede vrouw.

Marina Picasso groeide ondanks haar beroemde en rijke grootvader op in armoedige omstandigheden.Beeld AFP

Alcoholisten

Marina's vader Paulo was een zoon van Picasso en zijn eerste vrouw, de Russische danseres Olga Kokhlova. Paulo was een alcoholische nietsnut die op de zak van zijn vader leefde, in ruil voor hand- en-spandiensten. Soms nam hij zijn kinderen mee als hij bij Picasso om geld ging bedelen. Ook Paulo moest vaak urenlang wachten, een tijd die hij placht te gebruiken om zich te bezatten.

Marina's moeder, Emilienne Lotte, was eveneens alcoholist. Toen Marina vijf maanden oud was, gingen haar ouders uit elkaar. Marina groeide op in behoeftige omstandigheden bij een moeder die nauwelijks voor haar kon zorgen.

Het contact met grootvader Picasso maakte de zaken er niet beter op. 'Tijdens zijn leven gaf hij nooit iets aan ons, hoewel we heel arm waren. Hij gaf zelfs geen schetsen, terwijl hij wel schetsen gaf aan zijn kapper en werkster', aldus Marina. Op een dag tekende hij bloemen voor Marina en haar broertje Pablito, maar de kinderen moesten de tekeningen weer teruggeven toen ze naar huis gingen.

Volgens Marina leed Pablito nog veel sterker onder het gebrek aan liefde van zijn grootvader. Toen hij in 1973 ook van Picasso's begrafenis werd geweerd door Jacqueline Roque, dronk hij bleekwater en stierf na een pijnlijke doodsstrijd die twee maanden duurde.

Chèvre au repos.Beeld Sotheby's

'Erfenis zonder liefde'

Marina's neef Olivier Widmaier Picasso, kleinzoon van de schilder en diens maîtresse Marie-Thérèse Walter, zei onlangs in The New York Times dat Marina de schuld voor haar ongelukkige jeugd wel erg eenzijdig bij Picasso legt. 'Haar moeder had de exclusieve voogdij. Picasso wilde haar geen geld geven, omdat hij bang was dat ze het niet aan de kinderen zou besteden. Hij heeft wel de school voor Marina betaald', aldus Widmaier.

De dood van Picasso maakte een einde aan de armoede van Marina. Ze ontving een 'erfenis zonder liefde' van 10 duizend kunstwerken, waaronder 300 schilderijen, alsmede de 1.200 vierkante meter tellende villa La Californie in Cannes. In het begin was ze zo boos op Picasso dat ze de schilderijen ophing met de afbeelding naar de muur toe. Maar uiteindelijk komen de erfstukken goed van pas. Twee jaar geleden verkocht ze al twee schilderijen voor 6,8 miljoen dollar. Ook toen vertelde ze dat ze een 'bladzijde van haar ongelukkige jeugd wilde omslaan'. Op termijn wil ze ook haar villa, die ze als vakantiehuis gebruikt, van de hand doen. Ze zou al een bod van 150 miljoen euro hebben gekregen.

Femmes fleursBeeld Sotheby's
Femme.Beeld Sotheby's
Abstraction Vase.Beeld Sotheby's
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden