Geen grotere variëteit dan op het Groningse festival Noorderzon

Acrobaten die elkaar als springtouw gebruiken en sec vertellende Syrische vrouwen Geen grotere variëteit dan op het Groningse festival Noorderzon.

De acrobatische voorstelling Backbone van het Australisch gezelschap Gravity & Other Myths Beeld Shane Reid

Weinig festivals verenigen zo veel verschillende presentatievormen voor de vertelde verhalen als het internationale Noorderzon, dat afgelopen donderdag voor de 27ste keer in Groningen van start ging. De kunstenmanifestatie is nog tot en met komende zondag 27 augustus te bezoeken in en rond het Noorderplantsoen, in containers, theaters, studio's, loodsen, kerken en boten.

Women's memories

Het meest basale vertellen kom je tegen in het vooronder van Schip De Verwondering, tijdens Women's memories van de Frans-Syrische scenograaf Bissane Al Charif. In deze installatie van zes video's en een memoryveldje aan foto's blikken Syrische vrouwen terug op hun vlucht vanuit hun geboorteland.

De vrouwen, in gradaties gesluierd van 'niet' tot niqab, vertellen akelig precies, recht in de camera. De verhalen zijn verre van nieuw, je (her)kent de nieuwsbeelden van vluchtroutes, grensposten en tentenkampen. Maar de details maken hun relazen indrukwekkend, of ze nu gaan over een Frans ingerichte keuken die ze midden in de nacht moesten achterlaten of over een reeks hoofden die keurig lagen uitgestald naast de berg lichamen waar ze tot voor kort nog aan vastzaten. Je moet er even voor gaan zitten - de installatie is verre van theatraal - om een beeld te krijgen van de shock waarin deze vrouwen verkeren. Dat ze hun ogen tijdens het vertellen zo goed als droog houden, is veelzeggend.

The fever

Het Amerikaanse theatermakers-koppel achter de naam 600 Highwaymen (al meerdere edities gast van Noorderzon) speelt voor het verbeelden van hun verhaal The Fever leentjebuur bij familieopstelling, een methode binnen de psychotherapie. In The Fever mijmert een hoogzwangere vrouw na een feest over hoe een kind zich gedragen kan weten door een gemeenschap.

Wij zijn zelf de instantacteurs; telkens weer stapt na een korte vraag een toeschouwer de carré binnen om met arm- en handgebaren vorm te geven aan komende en vertrekkende feestgangers, alsook vallende mannen en hen oprapende omstanders.

De vorm is licht en speels, maar ook wat soft en moralistisch: de boodschap over de gewenste draagkracht van een gemeenschap wordt al te letterlijk wanneer we als publiek een toeschouwer boven ons hoofd moeten torsen.

Festival Noorderzon

t/m 27/8, op diverse locaties in Groningen. Backbone en Women's memories alleen nog vandaag. Cold Blood 23 t/m 26/8.

'De boodschap over de draagkracht van een gemeenschap wordt al te letterlijk wanneer we als publiek een toeschouwer boven ons hoofd moeten torsen'

Backbone

Veel spannender en diffuser is het verhaal over bouwen op onderling vertrouwen dat het Australische circusgezelschap Gravity & Other Myths tussen de regels door vertelt tijdens de grote openingsvoorstelling Backbone. Zeven mannelijke en drie vrouwelijke acrobaten lopen over elkaars hoofden, maken luchtig dansende mensentorens van drie lichamen hoog, gebruiken elkaar als springtouw en balanceren met talloze emmers, kurkgruis, stenen, stokken en één harnas.

Onderwijl wisselen ze voortdurend van kleding (waaronder veel bloemetjesjurken en giletjes), waardoor hun sixpacks in het oog springen. De live muziek van twee multi-instrumentalisten op percussie, viool en keyboard, mag wat verrassender. Maar de knap geëtaleerde joligheid, terloops gechoreografeerd tussen alle imponerende hand-to-hand-acrobatiek en vrijevaltrucs, is goud waard, omdat je weet: één misgreep betekent einde verhaal.

Programma

Komende week staan weer andere vertelvormen op het programma, zoals de bijzondere vingerdans van de Belgische choreograaf Michèle Anne De Mey en haar man, cineast Jaco van Dormael. In Cold Blood volgt ingenieus camerawerk twintig zwierende handen door rijk geïllustreerde maquettes. Langzaam evolueren scènes richting afscheid en dood. Ontroerend hoe mensen simpelweg worden vertolkt door handen. Vingers tapdansen tussen geslepen glaswerk, handpalmen zwiepen op een plateau, precies als in Béjarts beroemde choreografie op Ravels Boléro.

De ijle Pina Bausch uit Café Müller slaapwandelt ook nog even langs. Geen sluitend verhaal maar wel zeven verschillende levenseinden. Want 'de dood is als het leven, er zijn er geen twee gelijk'. En dat geldt evenzo voor iedere voorstelling op Noorderzon.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden