Geen geschiedenis als kunstverzamelaar, maar wel 450,3 miljoen dollar neertellen voor een Da Vinci

Onthullingen over de identiteit van de koper volgen elkaar in snel tempo op

Onmiddellijk nadat Salvator Mundi van Leonardo da Vinci was verkocht voor de onvoorstelbare som van 450,3 miljoen dollar (382 miljoen euro, inclusief provisie voor veilinghuis Christie's), begon het gespeculeer. Want welke kunstverzamelaar heeft zoveel geld over voor een zwaar gerestaureerd schilderij, ook al zijn veel kenners het er over eens dat de Italiaanse kunstenaar en wetenschapper er delen van heeft geschilderd?

Prins Bader, koper van het schilderij. Foto SRMG

Het deze zomer geopende Louvre Abu Dhabi, dat in de afgelopen jaren van zich liet spreken door peperdure aankopen op de internationale kunstmarkt, werd als een van de potentiële eigenaars genoemd. Maar die suggestie werd snel terzijde geschoven. Het doek van Leonardo da Vinci (1452-1519) is een portret van Christus als redder van de wereld. Het leek weinig aannemelijk dat zo'n christelijk werk op het eiland in de Perzische Golf komt te hangen, waar de islam de officiële staatsreligie is.

Maar uit drie opeenvolgende onthullingen blijkt dat het werk toch in het Midden-Oosten terecht zou zijn gekomen.Het Louvre Abu Dhabi heeft het schilderij, dat door de Russische oligarch Dmitri Rybolovlev vanwege een scheiding ter veiling was aangeboden, niet gekocht. Maar het museum gaat het meer dan vijfhonderd jaar oude doek wel tentoonstellen. Dat maakte het woensdagavond in een tweet bekend.

Kort daarna openbaarde The New York Times wie de mysterieuze bieder is die op 15 november de strijd om het doek had gewonnen: prins Bader bin Abdullah bin Mohammed bin Farhan al-Saud uit Saoedi-Arabië.

Tekst gaat verder na de foto.

Het Louvre Abu Dhabi, waar het schilderij Salvator Mundi van Leonardo da Vinci tentoongesteld zal worden. Foto Getty Images

Verrassing

Dat hij de nieuwe eigenaar zou zijn, is om meerdere redenen een verrassing. Volgens de Amerikaanse krant heeft Bader, een van de vijfduizend Saoedische prinsen, geen geschiedenis als kunstverzamelaar. De identiteit van deze vastgoedontwikkelaar zou pas een dag voor de veiling aan Christie's zijn onthuld. Het veilinghuis kende hem niet en vroeg inderhaast nadere informatie op, alsmede de storting van een borgsom van 100 miljoen dollar.

Prins Bader kocht Salvator Mundi kort nadat de kroonprins van Saoedi-Arabië, de 32 jarige Mohammed bin Salman, een offensief was begonnen tegen corruptie en zelfverrijking. Mohammed, die deze zomer door zijn vader, koning Salman, als opvolger was aangewezen, had een golf aan arrestaties ontketend. Daarbij waren ook prinsen en ministers opgepakt.Een mega-uitgave aan een schilderij - de opbrengst van Salvator Mundi had het eerdere record van duurste schilderij ooit verpletterd - kan dan risicovol zijn.

Maar prins Bader hoeft volgens The New York Times niet voor vervolging te vrezen: hij is een vriend en zakenpartner van de kroonprins. Hij studeerde met Mohammed aan dezelfde universiteit, is door hem op belangrijke posten benoemd en werkt met hem samen aan grote ontwikkelingsprojecten.

Stroman

Donderdagavond volgde de derde onthulling: The Wall Street Journal bracht de primeur dat prins Bader slechts een stroman is geweest. Kroonprins Mohammed zou zelf achter de aankoop zitten. De krant beroept zich op bronnen in een Amerikaanse inlichtingendienst en de kunstwereld van het Midden-Oosten.

Die onthulling kan pijnlijk voor de kroonprins zijn. De arrestatiegolf waartoe hij opdracht gaf, is volgens critici een poging om mogelijke rivalen uit te schakelen. De kroonprins heeft zelf, zo stellen zij, boter op zijn hoofd: twee jaar geleden kocht hij bijvoorbeeld een 135 meter lang jacht van een Russische wodkatycoon. Kosten: een half miljard dollar. De aankoop van een schilderij dat bijna net zo duur is, kan hem in politieke problemen brengen.

Daarnaast zal de christelijke connotatie van het werk van Da Vinci gevoelig kunnen liggen in de Arabische wereld. Kroonprins Mohammed is de de facto heerser van het land waar elk jaar miljoenen moslims naar toe trekken; Mekka wordt door de islam als de meest heilige stad beschouwd. Die status verhoudt zich moeilijk met een duur schilderij dat een andere religie propageert.

Dit is mogelijk ook de reden waarom Salvator Mundi niet in Saoedie-Arabië komt te hangen, maar in bruikleen wordt gegeven aan het Louvre-filiaal in Abu Dhabi, een van de zeven Golfstaten uit de Verenigde Arabische Emiraten. Kroonprins Mohammed zou op goede voet staan met zijn evenknie in deze eilandstaat.

Meer over