Gedoseerde ontploffing in ‘Zaide’ van Mozart

Het oppeppende tsjing-boem van de janitsarenmuziek ontbreekt, er zijn geen verwikkelingen op het tweede plan, en bovenal heeft het stuk geen eind....

Bij de concertante uitvoering, zondag in het Concertgebouw, zat de sfeer er meteen goed in toen de musici van de Wiener Akademie uit volle borst instemden met het slavengezang Brüder, lasst uns lustig sein. In het daaropvolgende uur zakte de stemming geleidelijk in, al lag dat niet aan dirigent Martin Haselböck of zijn in de 18de-eeuwse muziekpraktijk gespecialiseerde eliteorkest.

De eerste akte van Zaide is namelijk uitgesproken tam, en gaat alleen maar over hoe blij Gomatz en Zaide zijn met elkaar, en met de hulp van de vriendelijke Allazim die ze helpt ontsnappen.

Markus Schäfer (Gomatz), voor het overige een soepele tenor, bracht de gesproken tekst niet tot leven. Veel beter verging het tenor Markus Brutscher, die als Sultan Soliman de tweede akte opent met net zo’n melodramatische scène, doch vervolgens in twee echte aria’s gedoseerd tot ontploffing komt, in woede ontstoken over de ‘christenhond’ die hem zijn beoogde vriendinnetje afhandig heeft gemaakt.

In heftige passages zet Isabel Monar (Zaide) haar beste beentje voor, maar als het wat fijngevoeliger wordt, zit ze dikwijls op het randje van controleverlies. Dan wordt haar op zichzelf prijzenswaardige vibrato-arme zang wat pieperig.

Regisseur Brian Michaels heeft het incomplete werk aangevuld met een elders uit Mozarts oeuvre geleende ouverture en een slotkwartet, en de uitvoering van een lichte enscenering voorzien. De protagonisten dragen hedendaagse vrijetijdskleding, maar voeren wel een soort stokpoppen met minikostuums met zich mee. Dramatisch hoogtepunt is de scène waarin Soliman de Zaide-pop aan een kapstok opknoopt. Zijn plotselinge, door Michaels toegevoegde vermurwing mag wat onlogisch aandoen, maar brengt het stuk wel tot een bevredigend einde.

Frits van der Waa

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.