Gasthuis gooit kunstdisciplines door elkaar

Acteurs, mimespelers en videokunstenaars, ze zijn allemaal welkom in het Gasthuis in Amsterdam. Zolang ze maar jong en net afgestudeerd zijn....

Van onze medewerkster

Marian Buijs

AMSTERDAM

Bedaard kiepert de vrouw een pak melk om boven de houten vloer. Met een doffe klets vormt zich een mooie, grote plas. Ze draait om op haar hoge hakken, strijkt haar minirok glad en haalt een emmer. Terwijl de gettoblaster irritant kindergelach laat horen, dweilt ze de vloer rustig schoon. Sanne van Rijn maakt met haar performance Dweilen deel uit van Inhaken en Gaan #2, het programma waarmee het Gasthuis in Amsterdam deze week zijn eerste seizoen afsluit.

Elf korte acts, strak achter elkaar gepresenteerd, creëren stuk voor stuk een oase van rust. Installaties waarin magnesium, natrium en koper geluid geven, een overrompelende danssolo van Claudia Braubach die knokt met polkamuziek, een merkwaardige geluidsopname en veel intrigerende filmpjes, waaraan door trucage een nieuwe betekenis is toegevoegd. Ongemerkt gaan al die fragmenten elkaar beïnvloeden. De boerenpolka is een antwoord op de revuedanseressen uit het filmpje ervoor, de melk preludeert op de griezelige moeder in het filmfragment dat erop volgt.

Kunstvormen die zich met elkaar gaan bemoeien, daar is het Barbara van Lindt om te doen. Van Lindt trad ruim een jaar geleden aan om de artistieke leiding op zich te nemen van het toenmalige Amfitheater dat met opheffing werd bedreigd. De voormalige snijzaal van de Universiteit van Amsterdam, in de jaren tachtig gekraakt door jonge theatermakers, was net fiks verbouwd. Een fraaie, flexibele theaterzaal, een prettig café-restaurant, het theater was klaar voor de volgende eeuw. Precies op dat moment stopte de gemeente Amsterdam de subsidie. Er leek weinig anders op te zitten voor de toenmalige leiding dan opstappen en de pas geverfde deuren dicht te gooien.

'De gemeente spuwde het theater uit', zegt Barbara van Lindt, 'maar het Fonds voor de Podiumkunst had wel anderhalve ton toegezegd. We hadden dat geld terug kunnen geven en de tent sluiten, maar ik dacht, laat ons met alle energie doorgaan en op de resten van het Amfitheater iets nieuws opzetten.' Het eerste half jaar werkte ze gratis, nu is er een beetje geld, al is het lang niet genoeg. Maar bij de nieuwe gemeenteraad kan het theater inmiddels rekenen op sympathie. 'Ze zien ons als doorzetters en moedige mensen die zonder geld het hoofd boven water weten te houden.'

Het afgelopen jaar is Van Lindt hard bezig geweest haar plek binnen het Amsterdamse te bepalen. Ze is Vlaamse en deed ervaring op in de Antwerpse Monty en het Leuvense Stuc, maar in Amsterdam kende ze niemand. Het eerste wat ze probeerde was het theater uit zijn isolement halen. Ze legde contact met het Holland Festival - Ivo van Hove is een goede bekende - en haalde twee kleinschalige voorstellingen binnen. Inmiddels maakt het Gasthuis ook deel uit van De Coalitie, waarin een aantal vlakkevloertheaters van Amsterdam zich hebben verenigd om taken en programmering op elkaar af te stemmen.

'Het Gasthuis is het enige theater dat zich exclusief bezighoudt met jonge makers die net afgestudeerd zijn. Voorheen toonde het Amfitheater voornamelijk jonge regisseurs van de Amsterdamse Theaterschool. Dat is mij te beperkt. Er zijn ook anderen die vernieuwend zijn. Sanne van Rijn komt van de faculteit Beeld en Geluid van het Conservatorium in Den Haag. Steeds meer acteurs, videokunstenaars of mimespelers willen zich als maker ontwikkelen. En een stad als Amsterdam moet een plek hebben waar die jonge mensen terecht kunnen. Anders verarmt je artistieke klimaat.'

Behalve een theater is het Gasthuis ook een werkplaats waar jonge makers experimenteren en het resultaat aan een publiek laten zien. Het afgelopen jaar zijn er zes of zeven eigen producties gemaakt en getoond. 'Soms nemen ze wat geld mee, meestal stoppen wij er geld in.' Volgend seizoen organiseert van Lindt de zogenaamde Gasthuissessies. Twee weken lang werkt een ervaren podiumkunstenaar - danser, regisseur, toneelschrijver - met jonge makers van allerlei pluimage aan een presentatie. 'Ik wil bewust de disciplines door mekaar gooien. Er is zo weinig uitwisseling tussen mensen van verschillende kunstopleidingen. Het zijn allemaal eilandjes. Plannen maken met klasgenoten heeft soms een goede reden, maar vaak doen ze het ook omdat ze niemand anders kennen. Hier kan ik makers bij elkaar brengen, een klimaat scheppen voor onderzoek en nieuwe samenwerkingverbanden laten ontstaan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden