Gasleidingen als abstracte kunstvoorwerpen in Georgië

Wie van niets weet, kan denken dat foto's van Georgische dorpen met gele en rode lijnen zijn bewerkt. Maar die abstracte strepen vormen het gasnetwerk.

Beeld Koen Janssen en Nick van Tiem

Waar lopen de gasleidingen bij u in de buurt en welke kleur hebben de buizen? Als u het antwoord schuldig blijft, bent u waarschijnlijk een inwoner van een rijk land ergens in het noordwesten van Europa. Met gasleidingen is het net als met menselijke gevoelens en emoties - hoe oostelijker je je in Europa begeeft, hoe meer je ervan ziet. In de landen aan de Noordzee zitten ze verborgen onder de grond of achter façades, in de landen aan de Zwarte Zee zijn ze doorgaans voor iedereen zichtbaar. In dit deel van Europa doen ze zelden aan camouflage, al was het maar omdat camouflage een budget vereist. In een beetje Oost-Europees dorp kom je er even snel achter wat inwoners allemaal op hun hart hebben als via welk tracé het gas hun huizen bereikt.

Gasleidingen als emoties

Liefhebbers van bovengrondse gasleidingen komen aan hun trekken in praktisch elk land dat tot 1989 achter het IJzeren Gordijn lag. Het land waarvan de gasleidingen steevast het meeste opzien baren maakte tot 1991 deel uit van de Sovjet-Unie, won in 2016 het Junior Songfestival en had een tijdje een Nederlandse First Lady.

In Georgië, aan de zuidoostkust van de Zwarte Zee, lijken de gasleidingen als een soort abstracte grafieken door het landschap te lopen. Wie van niets weet, kan denken dat foto's van Georgische bergdorpen met gele en rode lijnen zijn bewerkt. Esthetiek was voor de installateurs geen criterium - tenzij je ze verdenkt van een zwak voor Mondriaan. Uitgangspunt was dat mensen nergens over gasleidingen zouden kunnen struikelen en ook stevige vrachtauto's ze niet kapot zouden kunnen rijden. Waar mensen, dieren, karren en auto's er hinder van kunnen ondervinden, maken de leidingen een draai van 90 graden. Zo kan het in een Georgisch dorp lijken of praktisch elk pad, huis, erf of akker is voorzien van een rode of gele toegangspoort.

Beeld Koen Janssen en Nick van Tiem
Beeld Koen Janssen en Nick van Tiem

Bekendste Georgiër

Het gas dat door deze buizen stroomt, komt goeddeels uit Rusland. De vorige Georgische president Saakasjvili probeerde zijn land uit de invloedssfeer van Moskou weg te halen, met als gevolg dat Rusland voortdurend de gasprijzen verhoogde, gasleveranties stopzette en Georgische dorpen in continentale winters in de kou zaten. Noem het een paradox van de geschiedenis dat de verknoping van het Georgische met het Russische energienetwerk bovenal op het conto komt van een Georgisch staatsman die in Moskou zetelde. De bekendste Georgiër aller tijden werd in 1879 geboren als Iosif Vissarionovitsj Dzjoegasjvili en staat in de geschiedenisboeken onder de naam Stalin. Als u het van deze foto's koud krijgt, komt dat door hem.

Beeld Koen Janssen en Nick van Tiem
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden