Profiel Twan Huys

Gaat Twan Huys meer scherpte op de late avond brengen? De methode-Huys ontleed

Beeld Olivier Heiligers

Collega's van presentator Twan Huys over zijn kans van slagen de late avond op RTL 4 scherper en kritischer te maken.

In een tl-verlicht vergaderzaaltje op de Tio Hogeschool in Amsterdam Sloterdijk luisterden tweehonderd belangstellenden aandachtig naar Twan Huys en Erland Galjaard, toen nog programmadirecteur van RTL. De studenten en alumni hadden 5 euro moeten betalen om bij dit besloten interview in College Tour-vorm in april 2017 aanwezig te zijn.

En ze kregen waar voor hun geld; Galjaard nam, uitgelokt door Huys, geen blad voor de mond. Op vragen antwoordde hij meer dan hij van plan was geweest. Zo  vertelde hij hoe hij de potentie van het BBC-format The Great British Bake Off niet had ingezien. Te traag, vond hij. ‘Wie wil er nou kijken naar mensen die cupcakes bakken?’ Lijdzaam had hij vervolgens moeten toekijken hoe Heel Holland bakt dé hit van Omroep Max werd.

Ook vertelde hij dat John de Mol hem had benaderd met een idee voor een talentenjacht. Niet zo’n auditieshow met gekkies, maar een programma voor echt goede zangers. ‘Ik mis nog iets’, had Galjaard tegen De Mol gezegd. De draaiende stoel was toen nog geen onderdeel van het format dat The Voice zou gaan heten.

Ja, dat interview had Twan Huys (54) goed aangepakt, dacht Galjaard achteraf. ‘Het viel mij op hoe hij het jonge, diverse publiek wist mee te trekken. Hij maakte het gesprek toegankelijk, scherp, kritisch en persoonlijk. Toen ik door hem werd geïnterviewd, merkte ik pas hoe goed hij was.’

Rond dezelfde tijd constateerde Galjaard dat RTL Late Night met Humberto Tan zijn beste tijd gehad had. ‘De concurrentie was beter geworden én had meer de lichte toon van Tan gekregen. En er was een gebrek aan scherpte bij Late Night. En de kijkcijfers liepen terug, natuurlijk.’

In het najaar van 2017 besloot Galjaard het roer om te gooien: geen lichte showbizztalkshow maar een journalistiek praatprogramma zou onderscheidend zijn op de late avond. Wie zou dat kunnen? ‘Ik moest meteen aan Twan denken. Hij beheerst het hele spectrum. Kijk naar College Tour. Van Chantal Janzen tot Neelie Kroes: hij kan met iedereen uit de voeten.’

Twan Huys in de studio van Nieuwsuur. Beeld Aurélie Geurts

Galjaard voerde vele gesprekken met Huys, kondigde in februari zijn vertrek aan bij RTL en in maart volgde het nieuws over RTL Late Night: Tan out, Twan in. De media reageerden met eensgezinde verbazing. Wat heeft NPO-man Twan Huys bij RTL te zoeken? Heeft hij wel genoeg charme en humor om een personalityshow te dragen? En wie is die man eigenlijk, die zo onkreukbaar oogt in zijn strakke pakken en met zijn Pierce Brosnan-frons?

Na bijna dertig jaar bij de publieke omroep, waar hij uitblonk in de journalistieke tv-programma’s Nova en Nieuwsuur en zijn eigen College Tour, zal hij vanaf maandag vijf dagen per week vanuit de Amsterdamse studio De Hallen RTL Late Night met Twan Huys presenteren. Om erachter te komen hoe Huys zijn persoonlijkheid in zijn talkshow zal laten gelden, vragen we vrienden, intimi en collega’s wat voor man hij is.

Geslacht van spoorwegwerkers

Geboren in 1964 te Sevenum als Martinus Huys, tussen de aspergevelden, zoals hij zelf  zegt, groeide Twan Huys op in een harmonieus Limburgs gezin. Vader gaf Engels aan de lts, moeder bestierde het huishouden. Huys komt uit een geslacht van spoorwegwerkers, tot wel vier generaties terug, bleek in het tv-programma Verborgen verleden. Verder terug week de stamboom uit naar België, waar een voorvader trouwde met een jonkvrouw.

‘Ze trouwden omhoog’, concludeerde Huys, al konden ze de rijkdom niet vasthouden. Zelf kijkt Huys ook altijd omhoog, hij droomde als jongetje van een groots en meeslepend leven en zag een uitweg in de journalistiek toen hij bij een vriendje thuiskwam en Afrikaanse maskers en wajangpoppen uit Indonesië zag.

‘Zijn vader was journalist voor de regionale krant en hij deed verslag van de wereld’, schrijft Huys in zijn boek Over geluk uit 2010. ‘Vanaf dat moment wist ik het zeker: dit wil ik ook. Reizen naar exotische oorden, weg uit Noord-Limburg, de saaie omgeving waarin ik was geboren en opgegroeid. Hier gebeurde helemaal niets.’

Huys wil altijd daar zijn waar het gebeurt, zegt goede vriend en oud-collega Jan Mom, presentator van Opium op NPO Radio 4, die hem leerde kennen als stagiair bij de Amsterdamse zender Radio Stad. ‘Hij wilde weg uit het dorp in Limburg, naar Maastricht, naar Amsterdam, naar New York, telkens een stap verder.’

De dadendrang van Huys, die na de mavo doorstroomde naar de havo, kwam tot wasdom op de Academie voor Journalistiek in Tilburg, waar hij binnenkwam als verlegen jongen. ‘In het café tegenover de school interviewde ik  journalisten zoals Jan Blokker en Sonja Barend’, zegt docent Clement Tonnaer. ‘Studenten mochten ook vragen stellen. Twan dacht altijd lang na voordat hij dat durfde.’

Dat format heette ‘Ontmoetingen’, zegt Tonnaer. ‘Ik moet altijd een glimlach onderdrukken als ik hoor dat Twan het format van College Tour heeft bedacht. Beter goed gejat dan slecht bedacht, denk ik dan. Overigens had ik het format ook weer van iemand anders.’

Huys wierp de schroom van zich af tijdens zijn studietijd, zegt Tonnaer. Tijdens zijn stage bij de Regionale Omroep Zuid valt hij op door zijn werklust en zelfstandigheid. ‘De meest sterke kant van hem is het interview’, is te lezen in zijn stagebeoordeling uit 1984. ‘Hij stelt de juiste vragen op het goede moment, luistert naar hetgeen de geïnterviewde te vertellen heeft en haakt daar adekwaat op in.’

Met zijn nieuw vergaarde zelfvertrouwen trok hij naar Amsterdam, waar hij zich als stagiair meldde bij Radio Stad. Zo probeerde Huys onder zijn dienstplicht uit te komen, die je destijds bij ‘gewetensbezwaren’ door een maatschappelijke stage mocht vervangen. Jan Mom: ‘Twan werd onmiddellijk gepest vanwege zijn grenzeloze ambitie en zachte g.’

Eén schandaal  per uitzending

Vanaf dag één riep stagiair Huys dat hij een eigen live talkshow op de radio wilde, met grote gasten en muzikanten. ‘Na anderhalf jaar lukte dat ook’, herinnert Mom zich. ‘Vanuit Brasserie Witteveen op de Ceintuurbaan presenteerden wij samen Het gerucht. Dat heette zo omdat Twan minstens één schandaal in elke uitzending wilde. Bijvoorbeeld iemand die er met de partijkas vandoor was gegaan.’

Na de radio lonkte de televisie. Huys werkte voor de Vara bij actualiteitenrubriek Achter het nieuws en vanaf 1992 bij opvolger Nova (een samentrekking van NOS en Vara), dat in 2010 opging in Nieuwsuur. Eerst als verslaggever, later als centrale presentator. Hoofdredacteur Carel Kuyl moest Huys bij Nova en Nieuwsuur af en toe afremmen, zo ambitieus was hij.

Als voorbeeld noemt Kuyl de DSB-affaire, de bank van Dirk Scheringa die malafide leningen verstrekte. ‘We hadden Pieter Lakeman, toen voorzitter van Stichting Hypotheekleed, aan de telefoon. Hij wilde in de uitzending de rekeninghouders van DSB oproepen hun spaargeld weg te halen bij de bank. Twan wilde dat in de uitzending hebben. Ik zei:‘Dat gaat te ver.’ Dan zouden we een instrument van andermans actie worden.’

Als verslaggever reisde Huys de wereld over. Hij bezocht brandhaarden in Afghanistan, Irak, Somalië en Congo, dook in het Hakkelaar-proces, de val van Srebrenica en de verdwijning van Natalee Holloway en deed verslag van de vliegramp in Faro, de aanslagen op de Twin Towers en orkaan Katrina in New Orleans.

Een van zijn grootste triomfen was het interview in 2005 met de Amerikaanse reservist Lynndie England, die betrokken was bij de martelpraktijken in de Abu Ghraib-gevangenis in Irak. Het interview is aan diverse landen verkocht. Tijdens een dienstreis in Suriname in 1996 filmde Huys het dansje van Desi Bouterse en Bram Moszkowicz. De cameraman was al naar bed, maar Huys pakte zelf de camera, vroeg terloops toestemming en begon te filmen. Kuyl: ‘Hij heeft geen aan-uitknop.’

Vanaf 1999 was Huys voor Nova correspondent in de Verenigde Staten, eerst in Washington, later, na veel doordrammen in Hilversum, in New York, de stad die hij als epicentrum van de wereld beschouwt. ‘Ik bedel, zeur, smeek’, schrijft Huys in zijn boek Ik ben een New Yorker uit 2006. ‘Ik wil niet naar de hoofdstad, ik WIL naar New York!’

In New York demonstreerde Huys een van zijn grootste krachten: netwerken. Door de zaak-Natalee Holloway moet hij als expert in tv-programma’s opdraven en staat hij ‘in alle telefoonlijsten van tv-producers in New York’, schrijft hij in Ik ben een New Yorker.

Hij raakte, schrijft hij in hetzelfde boek, bevriend met de assistent van Richard Holbrooke, voormalig Amerikaans VN-ambassadeur en destijds voorzitter van een organisatie die strijdt tegen hiv/aids. De assistent vroeg Huys voor deze organisatie een reeks interviews op te nemen, onder meer met oud-president Bill Clinton. Dezelfde week interviewde hij Hillary Clinton over haar nieuwe boek. ‘Terwijl de Clintons bijna nooit interviews geven, spreek ik ze in één week tijd allebei’, schrijft hij. ‘Dit is reporter’s luck.’

Tot zijn verdriet werd Huys na zeven jaar New York door de Nova-leiding teruggehaald naar Nederland. Hij  kocht  loterijlootjes in de hoop zich voorgoed in New York te kunnen vestigen. Tevergeefs, al bleef het gezin Huys in New York tot zoon Jack werd geboren en een Amerikaans paspoort bemachtigde.

Matthijs van Nieuwkerk

‘Als Amerika-deskundige bij DWDD was Twan als een ervaren, prikkelende CNN-pundit: altijd tot in de puntjes voorbereid, eloquent, praten in afgeronde korte alinea’s, met in elke zin een snippertje suspense. Dat is niet makkelijk.

‘Of hij Gordon kan interviewen bij RTL Late Night is nu de grote vraag. Is dat zo moeilijk? Dat is tot nu toe iedereen in Nederland gelukt. De vraag daarachter begrijp ik natuurlijk wel: hoe lenig is Twan? Collegiaal advies: train niet op de spagaat als je er eigenlijk te korte spieren voor hebt. Als je het je geen bal kan schelen dat Britt Dekker redelijk paardrijdt, nodig je haar toch niet uit. Mij boeit het toevallig mateloos.’

New York bleef een maatstaf voor Huys. ‘Toen ben ik gaan nadenken over hoe ik hier iets anders kon doen wat net zo spannend was’, zegt hij in 2016 in Volkskrant Magazine. ‘En dat heeft heel goed uitgepakt met College Tour in combinatie met Nieuwsuur. Daarmee haalde ik New York naar Nederland.’ 

Grote misser

De groten der aarde komen naar Nederland voor het door Huys bedachte College Tour, waarin hij met studenten een ‘meester’ interviewt. Een greep uit de lijst gasten: Microsoft-oprichter Bill Gates, Nobelprijswinnaar Malala Yousafzai en de Dalai Lama. Het gesprek met die laatste beschouwt Huys als een van zijn grootste missers. Te weinig kritisch, te veel ontzag. Zo greep hij niet in toen de geestelijk leider een goede vraag van een student ontweek met: ‘Rare vraag, volgende vraag.’ 

De best bekeken uitzending van College Tour was die met Willem Holleeder in 2012. ‘Is er nou niemand op zo’n redactie die stilstaat bij de vraag of iemand die mensen heeft ontvoerd en afgeperst en nog altijd wordt verdacht van betrokkenheid bij moorden, een podium moet krijgen?’, schreef  misdaadverslaggever John van den Heuvel in zijn column in De Telegraaf. Hij verwoordde daarmee een breed gedeeld sentiment.

Huys staat nog steeds achter de uitzending. ‘Als journalist moet je iedereen kunnen interviewen’, zegt hij tijdens een interview op de Fontys Hogeschool. ‘Holleeder past niet in het rijtje van de gelauwerde gasten die we doorgaans uitnodigen voor College Tour’, schrijft Huys in zijn boek Dertien meesters en één crimineel. ‘Toch wilden we hem spreken, omdat er niet alleen te leren valt van succes, maar ook van de mislukking.’

In de aanloop naar de uitzending bleek dat meer journalisten Holleeder wilden interviewen, onder wie John van den Heuvel. In de e-mail die hij aan Holleeders advocaat Stijn Franken stuurde, bood hij Holleeder vooraf inzage in het interview aan. Wijzigingen konden na overleg worden aangebracht.

Holleeder deelde de e-mail met Huys, die de inhoud ervan nog voor de uitzending van College Tour in de radioshow van Giel Beelen voorlas. Datzelfde deed hij aan het begin van het gesprek met Holleeder bij College Tour. Zo haalde Huys zijn gelijk en repareerde hij zijn imago als journalist, terwijl hij maximale media-aandacht genereerde.

John van den Heuvel

John van den Heuvel, misdaadverslaggever van De Telegraaf, werd persoonlijk benaderd door Huys in de voorbereiding van RTL Late Night. Huys en hij hadden nog iets uit te praten. Ze hadden net een onenigheid over het gewraakte Holleeder-interview in College Tour bijgelegd, toen Huys betrokken raakte bij een volgend relletje: hij presenteerde een congres waar schrijver Tommy Wieringa grapte over de aanslag van die ochtend op De Telegraaf (‘Het werd tijd’). Huys lachte en ging er nauwelijks op in. ‘Dat viel slecht bij collega’s en bij mij’, zegt Van den Heuvel. ‘Inmiddels heeft hij publiekelijk en privé zijn verontschuldigingen aangeboden. Daarmee is de kous af.’ Van den Heuvel zal een uitnodiging van RTL Late Night niet afwijzen. 

Confrontatie

Huys deinst er niet voor terug de confrontatie  te zoeken. Waarom, zo vroeg hij herhaaldelijk aan Jeremy Paxman, die bekend staat als de meest volhardende interviewer van de BBC, deed Paxman niets toen diens programma Newsnight het kindermisbruik van collega Jimmy Savile in de doofpot stopte?

Typisch Twan, zegt Marij Janssens, die al 25 jaar met hem werkt en nu hoofdredacteur is van Late Night. ‘Hij voelde aan het begin van de discussie dat er iets zat, dat Paxman dondersgoed iets had kunnen doen. Dan laat hij niet los.’

Ook Michael Wolff, auteur van het Trump-boek Fire and Fury, kreeg onlangs een kruisverhoor van Huys en de studenten te verduren. Waarom suggereerde Wolff in een Amerikaanse talkshow zonder bewijs dat president Trump een affaire had met VN-ambassadeur Nikki Haley? Net als Paxman gaf Wolff Huys stevig weerwoord. ‘Sommige gasten proberen hem onderuit te halen, maar hij houdt stand’, zegt Kuyl. ‘Daar heb ik met bewondering naar gekeken.’

In het verleden sloeg Huys weleens een enkele keer  door, zegt Kuyl. Neem het interview in 2010 waarin hij toenmalig PvdA-lijsttrekker Job Cohen vroeg naar de prijs van een halfje casinowit, het aantal werklozen dat er maandelijks in Nederland bijkomt en de totale grootte van de Nederlandse hypotheekschuld. Alleen de eerste vraag wist Cohen te beantwoorden. Kuyl: ‘Zulke vragen zijn leuk, maar ook makkelijk scoren. Nu doet hij dat niet meer. Hij is rustiger geworden.’

College Tour

Wat gaat er gebeuren met het NTR-programma College Tour nu Twan Huys naar RTL is overgestapt? ‘Er is over gesproken om Twan op termijn College Tour op RTL te laten presenteren’, zegt Erland Galjaard, voormalig programmadirecteur van RTL. ‘De NTR heeft veel in het programma geïnvesteerd, maar Twan heeft het zelf bedacht en zonder hem kan het eigenlijk niet blijven bestaan, dus het zou goed kunnen dat hij het mee mag nemen naar RTL.’ Een woordvoerder van de NTR laat weten dat er nog geen beslissing is genomen over de toekomst van College Tour.  

Huys’ interviewstijl staat in schril contrast met die van Late Night-voorganger Humberto Tan, die een fijne sfeer aan tafel belangrijker leek te vinden dan het stellen van ongemakkelijke vragen. Onder Huys gaat Late Night journalistieker en scherper worden, met meer een-op-eengesprekken en minder gasten per uitzending. Erland Galjaard: ‘Mijn advies was: kies scherper. Veel talkshows zijn bang iets te missen en hebben de neiging alles te behandelen.’

In eerdere interviews heeft Huys gezegd dat hij is beïnvloed door Amerikaanse oud-anchors als Ted Koppel en Peter Jennings, die bekend staan als beschaafde, kritische nieuwslezers en presentatoren. Kijkt hij nu weer voor inspiratie naar Amerikaanse talkshows? De grote namen van de late avond zijn nu komieken, zoals James Corden, Jimmy Fallon en Stephen Colbert. Dat is Huys beslist niet. ‘Er zal af en toe een cabaretier inspelen op de actualiteit’, zegt Sven Sauvé, directeur van RTL Nederland. ‘Maar Late Night zal niet sketchachtig worden.’

Jawel, RTL Late Night zal journalistieker worden, maar het is niet de bedoeling dat het programma zwaar wordt, zegt Sauvé. ‘De kijker moet wel met een glimlach naar bed.’ 

Vanaf maandag presenteert hij RTL Late Night, vijf avonden per week

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.